Wnętrze kościoła św. Mikołaja w Kijowie w styczniu 2025 roku. Fot. PAP/Vladyslav Musiienko
Rzymskokatolicki kościół św. Mikołaja w Kijowie, o którego zwrot wierni zabiegali u władz Ukrainy od ponad 30 lat, został przez Ministerstwo Kultury tego kraju przekazany parafii w użytkowanie na 50 lat – zawiadomił proboszcz Pawło Wyszkowski.
„Dziś w imieniu parafii podpisałem umowę o bezpłatnym korzystaniu z kościoła na 50 lat” – napisał ks. Wyszkowski na Facebooku. Duchowny ujawnił, że umowa na taki czas użytkowania świątyni była długo negocjowana z ukraińskimi władzami. „Niestety, system rządowy nie zgodził się na wszystkie nasze poprawki. Był w stanie jedynie zgodzić się na taki format: przekazanie nam kościoła w użytkowanie na 50 lat” – podkreślił we wpisie, który opublikował we wtorek wieczorem.
Ks. Wyszkowski przyznał, że umowa z Ministerstwem Kultury Ukrainy nie jest idealna. „Bo przecież pragnęliśmy sprawiedliwości. Ale czy jest to prawidłowy krok? Tak. Ponieważ dziś wybieramy nie biurokratyczne gierki, lecz przyszłość naszej parafii na 50 lat” – ocenił.
Informację o przekazaniu kościoła w użytkowanie parafii potwierdził ukraiński resort kultury. „Ta decyzja jest wynikiem długotrwałego dialogu i współpracy, która uwzględnia sprawiedliwość historyczną wobec wspólnoty religijnej (…)” – ogłoszono w środę w komunikacie ministerstwa.
W styczniu 2025 roku okręgowy sąd administracyjny w obwodzie dniepropietrowskim orzekł, że kościół powinien wrócić do użytkowania przez parafię. Ministerstwo kultury Ukrainy, do którego świątynia formalnie należy, zaskarżyło tę decyzję. Argumentowało, że katolicy i tak są jedynymi osobami korzystającymi z obiektu.
Sąd orzekł, że kościół św. Mikołaja w Kijowie powinien powrócić do wiernych
Na początku czerwca 2025 roku sąd apelacyjny w mieście Dniepr potwierdził konieczność oddania Kościoła św. Mikołaja społeczności rzymskokatolickiej. W drugiej połowie czerwca 2025 roku Peczerski Sąd Rejonowy w Kijowie zdecydował o zdjęciu aresztu z kompleksu budynków, z których część ma zostać przeznaczona na nowy Dom Muzyki, na który wcześnie zamieniono kościół.
Świątynię obiecywano zwrócić już na początku ukraińskiej niepodległości. Deklarował to podczas wizyty papieża Jana Pawła II w 2001 r. ówczesny prezydent Leonid Kuczma. Dokument w sprawie zwrotu wydał także jego następca - Wiktor Juszczenko.
Kościół św. Mikołaja to neogotycka świątynia rzymskokatolicka położona w centrum Kijowa przy ul. Wełykiej Wasylkiwskiej 75. Kościół powstał w latach 1899–1909 według projektu Władysława Horodeckiego i był użytkowany przez katolików do 1936 r., gdy zamknęły go władze sowieckie i przeznaczyły jego pomieszczenia na cele gospodarcze.
We wrześniu 2021 r. pożar poważnie uszkodził bryłę świątyni, niszcząc też m.in. zabytkowe organy, żyrandole i część wyposażenia liturgicznego. W listopadzie tego samego roku Parafia św. Mikołaja zawarła porozumienie z Ministerstwem Kultury i Polityki Informacyjnej Ukrainy w sprawie odbudowy świątyni. Zapisano też wówczas, że "kościół zostanie oddany do użytku miejscowej parafii katolickiej 1 czerwca 2022 r.". Tego dnia ukraiński minister kultury Ołeksandr Tkaczenko potwierdził podczas wizyty w kościele św. Mikołaja, że "zostanie on oddany wiernym". Tak się jednak nie stało.
20 grudnia 2024 r. w wyniku fali uderzeniowej po eksplozji rosyjskiej rakiety odłamki pocisku zniszczyły witraże nad głównym wejściem do kościoła. Zniszczone zostały też szyby w obu wieżach bocznych świątyni.
Fala wybuchowa zniszczyła witraże kościoła św. Mikołaja w Kijowie
Z Kijowa Jarosław Junko (PAP)
jjk/ mal/
