Autoportret, Józef Mehoffer 1897 /Muzeum Narodowe w Krakowie
Po ponad osiemdziesięciu latach obraz Józefa Mehoffera „Powstanie warszawskie” został odszukany i zidentyfikowany przez muzealników. Dzieło trafiło do Muzeum Narodowego w Krakowie i jest prezentowane w domu artysty.
Fakt powstania tryptyku „Powstanie Warszawskie” został opisany we wspomnieniach przez żonę Józefa Mehoffera, Jadwigę z Janakowskich, jednak jego dalsze losy i lokalizacja nie były znane.
W poniedziałek Muzeum Narodowe w Krakowie poinformowało, że obraz został odnaleziony. Jak wyjaśnił PAP dyrektor instytucji prof. Andrzej Szczerski, dzieło, zachowane w dobrym stanie, zostało odszukane przez Beskidzkie Muzeum Rozproszone Diecezji Bielsko-Żywieckiej (Beskidzkie MuRo) i jako depozyt przekazane Muzeum Narodowemu w Krakowie.
- To jest rzeczywiście kapitalna sprawa. Nikt się nie spodziewał, że Mehoffer namalował obraz poświęcony Powstaniu warszawskiemu; wtedy był już człowiekiem wiekowym, schorowanym, wojnę przeżył bardzo boleśnie – powiedział PAP dyrektor MNK, dodając, że to jedna z ostatnich tak dużych prac artysty, który zmarł w 1946 roku.
Prof. Szczerski wskazał, że w przypadku tak wybitnych twórców historycy sztuki znają dokumenty, na podstawie których można spodziewać się kolejnych odkryć, jednak dopóki dany obiekt nie zostanie odkryty, nie można przesądzać, czy istnieje. – Wiemy, że tematem Powstania Warszawskiego Mehoffer się interesował. Natomiast potwierdzenie, że takie dzieło powstało, że jest tak dobrze zachowane – to jest sensacja – dodał.
Obraz został wyeksponowany w domu artysty - oddziale MNK. Ma formę tryptyku – z centralnym wyobrażeniem walk powstańczych na Starym Mieście i dwom, dopełniającymi go scenami alegoryczno-symbolicznymi. To jedna z nielicznych znanych, rozbudowanych kompozycji olejnych późnej fazy twórczości Mehoffera, słabo reprezentowanej w zbiorach państwowych.
Artysta namalował go w swoim domu przy ulicy Krupniczej w Krakowie pod wpływem relacji uczestników Powstania, najprawdopodobniej pod koniec 1944 lub w 1945 roku. Według zapowiedzi MNK, po przejściu konserwacji tryptyk wróci w to miejsce.
Józef Mehoffer (1869-1946) był jednym z czołowych przedstawicieli symbolizmu przełomu wieków, jednym z najważniejszych artystów Młodej Polski. Jego dom mieści się przy ulicy Krupniczej 26 w Krakowie. Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie działa tam od 1996 roku.(PAP)
juka/ aszw/
