Kości odnalezione podczas prac ekshumacyjnych na Westerplatte w Gdańsku. Fot. PAP/Adam Warżawa
Na Westerplatte w poniedziałek podjęto szczątki polskiego żołnierza. Z relacji historycznych oraz wspomnień obrońców z września 1939 roku wynika, że odnalezione kości należą najprawdopodobniej do legionisty Mieczysława Krzaka.
Jak poinformował kierownik działu archeologii Muzeum II Wojny Światowej Filip Kuczma, prace podjęcia szczątków przeprowadzono w obecności prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej, lekarza medycyny sądowej oraz specjalisty ds. dokumentacji.
Poszukiwania szczątków żołnierza w tym rejonie trwały sukcesywnie od 2021 roku, a w ciągu pięciu lat archeolodzy przebadali obszar o powierzchni ponad 2,1 tys. metrów kwadratowych.
Odnalezione kości nie znajdowały się w pełnym układzie anatomicznym, a większość z nich była przemieszana.
Badacze przypuszczają, że na początku 1945 roku niemieccy żołnierze budujący w tym miejscu stanowiska obronne odnaleźli częściowo już zeszkieletowane zwłoki polskiego obrońcy i przenieśli je do wykopanego dołu.
Szczątki zostaną poddane szczegółowym analizom antropologicznym oraz próbie pobrania materiału genetycznego.
Ostateczne potwierdzenie tożsamości poległego będzie możliwe po porównaniu profilu DNA z próbką biologiczną pobraną od rodziny legionisty Mieczysława Krzaka, który jest jedynym żołnierzem wymienianym w źródłach, jako poległy w rejonie placówki Fort.
Odkrycia szczątków dokonano w ubiegły czwartek podczas prac nadzorczych na głębokości około 2,5 metra, pół metra od żelbetowego schronu z 1911 roku. Przy kościach odnaleziono m.in. polski bagnet wz. 1929 z pochwą oraz dwa wojskowe guziki z lat 20. XX wieku.
Legionista Mieczysław Krzak urodził się 29 stycznia 1915 r. we wsi Boiska. Przed przybyciem na Westerplatte 5 kwietnia 1939 r. odbywał służbę wojskową w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach. W Wojskowej Składnicy Tranzytowej pełnił funkcję obserwatora-celowniczego moździerzy w składzie 8. drużyny III plutonu.
Po niemieckim nalocie 2 września 1939 r. i zniszczeniu stanowisk moździerzy oraz wartowni nr 5 wszedł w skład punktu obrony przy torze kolejowym pod komendą plut. Józefa Bieniasza. Poległ od ran postrzałowych w pobliżu placówki „Fort”.
Rozkazem personalnym Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 30 sierpnia 1945 r. leg. Krzak został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy.
Według szacunków archeologów na Westerplatte wciąż mogą spoczywać nieodnalezione szczątki dwóch polskich obrońców z 1939 r.
Badania archeologiczne na Półwyspie Westerplatte prowadzone są od 2016 r. W 2019 r. odnaleziono mogiły dziewięciu polskich żołnierzy, z których siedmiu zidentyfikowano dzięki badaniom genetycznym. W 2022 r. zostali oni pochowani na nowym cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. W 2024 r. odnaleziono szczątki czterech polskich jeńców cywilnych zamordowanych przez Niemców w pierwszych miesiącach wojny.(PAP)
