Prezentacja nowych eksponatów Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim. Zbiory placówki wzbogaciły się o książki używane niegdyś w edukacji gimnazjalnej, szkolny zeszyt uczniowski oraz kalendarz z początku XX wieku, przekazane przez mieszkańca Kamienia Pomorskiego Zbigniewa Strulaka. Fot. PAP/Marcin Bielecki
Fragmenty „Odysei” Homera i „Dziejów” Herodota do nauki klasycznej greki, szkolny zeszyt z 1918 r. oraz kalendarz biznesowy przekazał do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej jeden z mieszkańców. Pamiątki będą eksponowane podczas wystaw tematycznych.
Książki, zeszyt i inne pamiątki z początku XX w. przekazał kamieńskiemu muzeum mieszkaniec miasta, Zbigniew Strulak. Lektury, napisane klasyczną greką, uczniowskie notatki, a także modlitewnik należały do ucznia gimnazjum, Huberta Martensa. W zeszycie są także dopiski nauczyciela i daty z czerwca i lipca 1918 r.
- Są to podręczniki szkolne z początku XX wieku, do nauki języków klasycznych. Po zeszycie można ocenić, że Hubert Martens, uczeń prawdopodobnie gimnazjum, już opanował dość solidnie grekę – podkreślił w rozmowie z PAP Grzegorz Kurka, dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.
Dyrektor podkreślił, że przekazane muzeum przedmioty stanowią bardzo interesujące świadectwo dawnego systemu edukacji, jak i realiów życia codziennego w pierwszych dekadach XX w.
- Historyków, mnie jako archeologa, interesuje życie codzienne takich ludzi jak Hubert Martens, jak funkcjonowali w społeczności, a tutaj mamy pokazaną jego edukację, stopień wiedzy. Poziom edukacji w ówczesnym Cesarstwie Niemieckim był bardzo wysoki – podkreślił Kurka.
Dyrektor podkreślił wysoką jakość książek wydanych na początku XX w. Zwrócił uwagę na stylizowaną czcionkę, dopiski na marginesach minisłownika z tłumaczeniami najtrudniejszych zwrotów czy skreślenia wykonane innym charakterem pisma, prawdopodobnie nauczyciela.
- Książki noszą wyraźne ślady użytkowania, co świadczy o ich intensywnym wykorzystywaniu podczas nauki – zaznaczył Kurka. - W XIX i na początku XX wieku ważnym elementem edukacji w gimnazjach była znajomość starożytnych autorów, takich jak Homer czy Herodot. Uczniowie czytali ich dzieła w oryginale, ucząc się jednocześnie języka greckiego i łacińskiego – wyjaśnił Kurka.
Na jednej z kart zachował się odręczny podpis Huberta Martensa oraz oznaczenie „8 kl.”, które może wskazywać na ostatnią klasę dawnego gimnazjum.
Wśród przekazanych materiałów znajduje się także kartka z notatkami dotyczącymi fragmentu dzieła Herodota (Księga II, rozdziały 15–16), w którym opisano Egipt i znaczenie rzeki Nil dla kształtowania tamtejszego krajobrazu. Notatki są w języku greckim wraz z objaśnieniami i tłumaczeniem na j. niemiecki.
Dyrektor muzeum przypomniał, że słynny niemiecki archeolog Heinrich Schliemann, prekursor badań na terenie Grecji i Turcji, którego marzeniem było odkrycie Troi, pochodził z małej miejscowości w Meklemburgii – Pomorzu Przednim.- Badania Schliemanna zapewne były inspiracją dla ówczesnych uczniów – ocenił Kurka.
Razem z podręcznikami i zeszytem pan Zbigniew Strulak przekazał kamieńskiemu muzeum również mały uczniowski modlitewnik, a także kalendarz biznesowy z 1920 r., zawierający informacje dot. handlu międzynarodowego oraz reklamy przedsiębiorstw działających w Europie. Jedna dotyczy berlińskiej firmy spedycyjnej Brasch & Rothenstein – Internationale Spediteure Berlin, posiadającej przedstawicielstwa w wielu miastach Europy oraz agencje w Nowym Jorku, Londynie, Paryżu. Na tej samej stronie znajduje się także reklama środka weterynaryjnego „Rohöl-Liniment” produkowanego w Hamburgu, polecanego do leczenia chorób skóry u koni i dezynfekcji stajni.
- Te książki przeleżały w piwnicy kilkadziesiąt lat. Nie znam ich dokładnego pochodzenia. Postanowiłem przekazać je do muzeum, bo tam zajmą się nimi najlepiej – powiedział PAP Strulak.
W jednej z książek znajdowała się archiwalna fotografia przedstawiająca grupę niemieckich żołnierzy pozujących na czołgu gąsienicowym. Najprawdopodobniej jest to brytyjski czołg Mark V z okresu I wojny światowej, sfotografowany w Smoleńsku przed soborem Uspieńskim (Zaśnięcia Matki Bożej). Wehrmacht zajął to miasto w 1941 r., na początku operacji „Barbarossa”.
(Czołgi Mark V były przekazywane przez Wielką Brytanię oddziałom „białych” w czasie wojny domowej w Rosji. Po przejęciu ich przez Armię Czerwoną część z nich ustawiono w latach międzywojennych jako pomniki rewolucji).
Szkolne pamiątki sprzed ponad stu lat, jak zapowiedział dyrektor Kurka, będą prezentowane podczas wystaw tematycznych w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. (PAP)
tma/ dki/
