Źródło: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków/facebook
Mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz wpisał do rejestru zabytków szesnastowieczną rzeźbę Chrystusa Ukrzyżowanego i obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w typie MB Częstochowskiej (z XVIII lub XIX w.) z kościoła w Jeruzalu (pow. miński).
Konserwator wyjaśnił, że rzeźba Chrystusa stanowiąca element rozdzielonej obecnie Grupy Ukrzyżowania (figury Matki Bożej oraz św. Jana zostały wpisane do rejestru zabytków w 1970 r.) należy do najstarszego wyposażenia kościoła, pochodzącego z pierwotnej, szesnastowiecznej świątyni.
„Przedmiotowa rzeźba jest jednym z nielicznych reliktów późnogotyckiego wyposażenia kościoła parafialnego w Jeruzalu” - dodał konserwator.
Do późniejszego wyposażenia parafii stanowiącego wystrój kolejnego kościoła, wzniesionego w XVIII w., należy obraz z wizerunkiem MB Częstochowskiej z ołtarza bocznego.
„Zarówno rzeźba, jak i obraz posiadają wartości historyczne, ze względu na ich związek z dziejami parafii w Jeruzalu oraz historycznymi przemianami budynku kościoła i jego wystroju plastycznego” - przekazał konserwator.
Wyjaśnił, że rozwój ruchów mistycznych w późnym średniowieczu przyczynił się do spopularyzowania wyobrażeń związanych z męką Jezusa, w tym grup rzeźbiarskich i malarskich przedstawiających Ukrzyżowanie Chrystusa. Tendencje te pozostawały wyraźne także w kolejnym stuleciu, czego przykładem jest figura z kościoła w Jeruzalu.
Z kolei obraz MB Częstochowskiej, według konserwatora, wiązać należy z masowymi pielgrzymkami do sanktuariów maryjnych, w wyniku których na ogromną skalę rozwinęła się w XVII – XX w. sztuka kopiowania cudownych obrazów.
„Na wartości historyczne obu obiektów wpływa zatem także związek z praktyką religijną mieszkańców i z rozwojem sztuki sakralnej na terenie Mazowsza. Przedmiotowe dzieła charakteryzują się istotnymi wartościami artystycznymi, a ich wykonawstwo stoi na dobrym poziomie warsztatowym” - zaznaczył Dawidowicz.
Wskazał na wysoką wartość artystyczną rzeźby Chrystusa Ukrzyżowanego. „O jej poziomie świadczą poprawne proporcje, anatomia oraz fizjonomia postaci, prezentująca zindywidualizowane rysy twarzy. Figura charakteryzuje się także typowym dla rzeźbiarstwa późnogotyckiego realistycznym modelunkiem ciała oraz dekoracyjnym opracowaniem i udrapowaniem fałd materii” - dodał.
Parafia w Jeruzalu (d. Żeliszew, od XVIII w. Jeruzalem) erygowana została w 1532 r., kiedy to został wzniesiony z fundacji rodziny Oborskich pierwotny, drewniany kościół. Został on zastąpiony, również drewnianym budynkiem, wystawionym w 1758 r. przez Kazimierza Rudzińskiego. Część wyposażenia starego kościoła została przeniesiona do nowej świątyni. Kościół rozbudowano w latach 80. XX w., remonty przeprowadzono w połowie XX w. i na początku XXI w. (PAP)
mas/ dki/
