Proces czterech działaczy KOR. Fot. PAP
W Sali Wielkiej Zamku Królewskiego w Warszawie w środę odbędą się uroczystości z okazji 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników. 23 września 1976 r. 14 intelektualistów podpisało się pod apelem do społeczeństwa i władz PRL w proteście przeciwko represjonowaniu robotników Radomia i Ursusa.
Jak podkreśla Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - organizator środowych uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie - Komitet Obrony Robotników był „jedną z najważniejszych inicjatyw polskiej opozycji antykomunistycznej, która odegrała istotną rolę w procesie demokratyzacji Polski”.
Środowe uroczystości mają być okazją do przypomnienia działalności KOR oraz oddania hołdu osobom, które zaangażowały się w obronę prześladowanych robotników i budowanie niezależnej aktywności społecznej.
„Powstanie Komitetu we wrześniu 1976 roku było jednym z przełomowych momentów w historii polskiej opozycji. KOR stworzył nową formę solidarności pomiędzy środowiskami inteligenckimi i robotniczymi, a jego działalność stała się ważnym doświadczeniem na drodze prowadzącej do powstania „Solidarności” i przemian demokratycznych w Polsce” – wyjaśniają organizatorzy.
W spotkaniu na Zamku Królewskim mają wziąć udział m.in. działaczki opozycji z czasów PRL: Ewa Milewicz oraz Henryka Krzywonos-Strycharska.
Zaplanowano także międzynarodową debatę poświęconą doświadczeniom opozycji demokratycznej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz znaczeniu solidarności ponad granicami w walce o wolność i prawa człowieka. W dyskusji mają wziąć udział Anna Šabatová, Miklós Haraszti Myrosław Marynowycz, Marcus Meckel oraz Adam Michnik.
Anna Šabatová w czasach rządów Husaka była sygnatariuszką i rzeczniczką Karty 77. Po Praskiej Wiośnie została skazana pod zarzutem prowadzenia działalności wywrotowej za kolportaż nieprawomyślnych ulotek, w 1978 była współzałożycielką Komitetu Obrony Niesprawiedliwie Prześladowanych, a później jedną z organizatorek Solidarności Polsko-Czechosłowackiej. W latach 2008–2013 była przewodniczącą Czeskiego Komitetu Helsińskiego, a w latach 2014–2020 rzeczniczką praw obywatelskich Czech.
Miklós Haraszti należał do aktywniejszych działaczy demokratycznej opozycji na Węgrzech. W redagowanym przez siebie niezależnym piśmie publikował artykuły o osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Myrosław Marynowycz to ukraiński dziennikarz, w czasach Breżniewa usunięty z Politechniki Lwowskiej za krytyczne wypowiedzi o Związku Radzieckim, a za założenie Ukraińskiej Grupy Helsińskiej skazany na roboty przymusowe i zesłanie.
Marcus Meckel to b. działacz demokratycznej opozycji za czasów Honeckera w NRD, a także pastor ewangelicki. Po obaleniu Muru Berlińskiego był ostatnim ministrem spraw zagranicznych NRD.
„Międzynarodowy charakter spotkania ma przypomnieć, że doświadczenie polskiej opozycji było częścią szerszej historii pokojowej walki o demokrację w Europie Środkowo-Wschodniej. Idee i wartości, wokół których skupiali się działacze opozycyjni, przekraczały granice państw i łączyły ludzi sprzeciwiających się systemom niedemokratycznym” – podkreślają organizatorzy środowych uroczystości.
Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezes Rady Ministrów, a patronat medialny - serwis Dzieje.pl. (PAP)
jkrz/ miś/
