Wydarzenie „W Cieniu Korony - Historia Pierwszych Polskich Męczenników" na zamku w Międzyrzeczu.
Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej im. Alfa Kowalskiego zaprasza w ten weekend na żywe spotkanie z historią – imprezę „W Cieniu Korony – Historia Pierwszych Polskich Męczenników”. Weźmie w niej udział ponad 200 rekonstruktorów z Polski i Europy – poinformował p.o. dyrektora muzeum Rafał Mikuła.
- Impreza ma charakter edukacyjny i rodzinny, a jej celem jest przybliżenie realiów życia na ziemiach polskich na przełomie X i XI w. oraz popularyzacja historii Pierwszych Męczenników Polski. Wydarzenie łączy elementy widowiska historycznego z bezpośrednim doświadczeniem - uczestnicy mogą nie tylko obserwować, ale również aktywnie poznawać dawne rzemiosła i zwyczaje – powiedział Mikuła.
Według wielu historyków Międzyrzecz może być miejscem jednego z najważniejszych wydarzeń w początkach państwa polskiego. To właśnie tutaj, pod koniec X w. powstał pierwszy na ziemiach polskich klasztor benedyktyński, związany z działalnością św. Wojciecha. W 1001 r. przybyli do niego włoscy benedyktyni - Benedykt i Jan - którzy prowadzili działalność misyjną wśród lokalnej ludności. Wkrótce dołączyli do nich Mateusz i Izaak oraz młodzieniec Krystyn. Wszyscy zginęli w nocy z 10 na 11 listopada 1003 r. Ich śmierć została uznana za męczeństwo, a rok później zostali ogłoszeni świętymi. Przeszli do historii jako Pierwsi Męczennicy Polski.
Międzyrzecz był wówczas obok Gniezna jednym z nielicznych ośrodków posiadających relikwie świętych, co mogło uczynić go ważnym miejscem na religijnej mapie Europy. Nad grobem męczenników Bolesław Chrobry polecił wznieść okazałą świątynię. Rozwój ośrodka przerwały jednak wydarzenia XI wieku - najazdy oraz tzw. reakcja pogańska doprowadziły do jego zniszczenia, a relikwie wywieziono do Czech. Do dziś nie ustalono dokładnej lokalizacji klasztoru.
- W ostatnich latach rośnie zainteresowanie tym dziedzictwem. Do Międzyrzecza powróciły relikwie św. Krystyna, a miasto ponownie staje się miejscem wydarzeń przypominających o jego roli w początkach chrześcijaństwa w Polsce. Jednym z najważniejszych przedsięwzięć popularyzujących tę tematykę jest wydarzenie „W Cieniu Korony” - dodał Mikuła.
W sobotę i niedzielę (25 i 26 kwietnia) na zamku w Międzyrzeczu na uczestników imprezy będą czekać obozy wczesnośredniowieczne, inscenizacje historyczne, pokazy walk wojów, prezentacje uzbrojenia oraz warsztaty dawnych rzemiosł, takich jak kowalstwo, tkactwo czy garncarstwo. Zaplanowano również stoiska z rękodziełem oraz wydarzenia towarzyszące. Pierwszego dnia organizatorzy zapraszają od godz. 11 do 19, a w niedzielę od godz. 10 do 15.
Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej mieści się w zespole dworsko-parkowym i zamku piastowskim w Międzyrzeczu, na terenie około 6 ha w widłach rzek Obry i Paklicy. Palcówka prowadzi działalność wystawienniczą, naukową i edukacyjną; szczyci się posiadaniem największej w kraju kolekcji portretów trumiennych, tablic inskrypcyjnych i herbowych. Liczy ona ponad 200 obiektów. Najstarsze z nich mają ponad 350 lat.
Prawdziwym skarbem międzyrzeckiej placówki jest sam zamek. Początki złożenia obronnego sięgają VIII wieku. Wiek później powstał w nim przedpiastowski gródek włączony w obręb państwa Piastów. W XIV w., za panowania Kazimierza Wielkiego, gród został przekształcony w nowoczesny wtedy gotycki zamek. To jedyny ocalały polski zamek posadowiony na wałach dawniejszego grodu.
Zamek ma wybudowane podczas XVI-wiecznej modernizacji dwie włoskie basteje renesansowe, o unikalnym w skali całej Europy stylu. Otoczony jest podwójnym pierścieniem przeszkód wodnych. Mimo niewielkich rozmiarów po modernizacji w XVI wieku uchodził za twierdzę niemalże nie do zdobycia. Swoje dzieje obiekt militarny, ów „klucz do Królestwa Polskiego”, zakończył dopiero z II rozbiorem, co oznacza, że przez 1000 lat nieprzerwanie to miejsce było funkcjonującą fortyfikacją.
- Nasz zamek należy do tych miejsc w Polsce, gdzie każdy miłośnik historii może poczuć szczególny rodzaj ekscytacji – ocenił Mikuła.
W czerwcu 2018 r. została zawarta umowa o wspólne prowadzenie Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Powiat Międzyrzecki. Z kolei w listopadzie 2024 r. rozporządzeniem Prezydenta RP zamek piastowski z zespołem dworsko-parkowym w Międzyrzeczu zostały uznane za pomnik historii. (PAP)
