Wystawa „Świadectwo poMOCY” w Przystanku Historia IPN w Warszawie. Mat. organizatorów
15 października w Centralnym Przystanku Historia IPN przy ul. Marszałkowskiej 107 w Warszawie otwarto wystawę „Świadectwo poMOCY”, poświęconą błogosławionej rodzinie Ulmów oraz Goldmanów, Didnerów i Gruenfeldów – rodzinom żydowskim, które Ulmowie ukrywali podczas niemieckiej okupacji. Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających do 21 grudnia br.
Wystawa, przygotowana przez Biuro Nowych Technologii IPN pozwala poznać historię błogosławionej rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów i ukrywanych przez nich Goldmanów, Didnerów i Gruenfeldów – rodzin żydowskich, w formie łączącej tradycyjną ekspozycję z doświadczeniem wirtualnej rzeczywistości. Wystawę zrealizowano na podstawie źródeł znajdujących się w zasobach Archiwum IPN oraz wykorzystano fotografie z albumu zastępcy prezesa IPN dr Mateusza Szpytmy „Sprawiedliwi i ich świat. Markowa w fotografii Józefa Ulmy”.
Centralnym elementem wystawy jest immersyjna etiuda filmowa „Świadectwo poMOCY”. Zwiedzający poznają historię z perspektywy sześcioletniej Basi – córki Ulmów. Wirtualna rzeczywistość pozwala odbiorcy odwiedzić kolejne przestrzenie inspirowane wnętrzami z lat 40. XX wieku i lepiej poznać codzienne życie rodziny Ulmów oraz realia życia podkarpackiej wsi.
Po zakończeniu części filmowej pojawiają się elementy, które pozostawały niewidoczne – archiwalna ekspozycja oświetlona światłem ultrafioletowym, stanowiąc uzupełnienie poznanej historii. Wystawa przypomina również o innych Polakach, którzy w czasie Zagłady nieśli pomoc prześladowanym Żydom. Na zewnętrznych ścianach instalacji znajdują się setki imion i nazwisk osób, które niosły pomoc. Dzięki temu historia Ulmów zostaje przedstawiona w szerszym kontekście.
Uroczysty wernisaż wystawy odbył się 15 października 2026 r. Data 15 października wiąże się z wydaniem przez Hans Franka w 1941 r. „Trzeciego rozporządzenia o ograniczeniu pobytu w Generalnym Gubernatorstwie”, wprowadzające karę śmierci zarówno dla Żydów opuszczających getta bez zezwolenia, jak i dla Polaków udzielających im pomocy. „Właśnie w tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają historie osób, które mimo grożących konsekwencji zdecydowały się pomagać innym" - wyjaśnia IPN.
Wystawa „Świadectwo poMOCY” będzie dostępna dla zwiedzających do 21 grudnia br. w Centralnym Przystanku Historia IPN w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 107. Wstęp jest bezpłatny. (PAP)
th/
