Zmarła Maria Kowalska z grupy „Kobiety Pistolety”, sanitariuszka pułku „Baszta”. Fot. Muzeum Powstania Warszawskiego/Zdjęcie z serii portretów Powstańców Warszawskich w ramach projektu "1944/70/2014" realizowanego przez grupę WWPHOTO dla uczczenia 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego
W wieku 101 lat zmarła Maria Kowalska (z domu Chytrowska), pseudonim Myszka, uczestniczka Powstania Warszawskiego oraz była więźniarka niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof - poinformowało w środę Muzeum Stutthof w Sztutowie.
Maria Kowalska urodziła się 28 września 1925 roku w Warszawie. Służbę sanitarną rozpoczęła we wrześniu 1939 roku jako czternastolatka. W pierwszych dniach wojny opiekowała się rannymi żołnierzami, zajmując się ich karmieniem, reperowaniem zniszczonej odzieży oraz wsparciem rozmową. W czasie Powstania Warszawskiego służyła w pułku „Baszta”, niosąc pomoc w Szpitalu Sióstr Elżbietanek oraz w punkcie sanitarnym przy ul. Misyjnej.
Po upadku powstania została deportowana do KL Stutthof w grupie 40 łączniczek i sanitariuszek, znanych jako „Kobiety Pistolety”. W obozie pracowała w tzw. kartoflarni.
„Dała świadectwo niezwykłej odwagi, solidarności i wzajemnego wsparcia, udowadniając, że nawet w nieludzkich warunkach obozu możliwe było zachowanie człowieczeństwa” - napisało muzeum.
W lutym 1945 roku, podczas ewakuacji obozu określanej jako Marsz Śmierci, zdołała uciec. Przez blisko dwa miesiące ukrywała się dzięki pomocy kaszubskich rodzin. Do Warszawy powróciła w kwietniu 1945 roku.
W okresie powojennym przez wiele lat pracowała jako urzędniczka oraz pełniła funkcję męża zaufania w Wolnych Związkach Zawodowych.
Angażowała się w działalność warszawskiego koła byłych więźniów KL Stutthof i regularnie uczestniczyła w uroczystościach rocznicowych na terenie byłego obozu.
Muzeum podało, że Kowalska „była głosem Ocalałych, ciepłym, życzliwym, ale mocnym i słyszalnym”. „Straciliśmy dziś ten Głos, ale pozostały słowa pani Marii, przesłanie i wspomnienie pięknego doświadczenia, jakim jest przyjaźń pomiędzy Świadkiem Historii, jego Rodziną, a Miejscem Pamięci”.(PAP)
