55 lat temu, 25 listopada 1967 r., w Teatrze Narodowym odbyła się premiera „Dziadów” Mickiewicza w reż. Kazimierza Dejmka. Spektakl stał się iskrą zapalną studenckich protestów Marca ’68.
Wypłata odszkodowań dla Polski za zbrodnie i zniszczenia to historyczny obowiązek Niemiec - powiedział w rozmowie z PAP prof. Stephan Lehnstaedt, historyk w Touro College w Berlinie. Te roszczenia są w pełni uzasadnione - dodał niemiecki historyk i lekarz dr Karl Heinz Roth. Dr Luke Moffett z Queen's University Belfast zwrócił uwagę na to, że polskie starania o uzyskanie reparacji powinny obejmować presję dyplomatyczną i ścieżkę prawną.
78 lat temu, 2 września 1944 r., oddziały SS zajęły Starówkę i rozpoczęły masowe morderstwa rannych oraz cywilów. Powstańcy z Batalionu AK "Miłosz" zdobyli gmach YMCA. Niemcy zdobyli Sadybę. "Biuletyn Informacyjny" opublikował apel premiera Mikołajczyka o pomoc dla Warszawy, skierowany do alianckich przywódców.
Niemcy dążyli do maksymalnego osłabienia swoich sąsiadów, tak abyśmy pozostali bez własnych dzieł kultury, elit oraz dziedzictwa do którego te elity mogą się łatwo odwoływać - mówi PAP dr Tomasz Luterek prawnik, rzeczoznawca majątkowy, współautor raportu o stratach wojennych.
Polska w 1939 r. była skazana na nieuchronną konfrontację z III Rzeszą, bo opcja „idziemy z Niemcami” w ówczesnych kręgach rządowych i wojskowych była zasadniczo nierealna, zwłaszcza po udzielonych Warszawie gwarancjach - mówi PAP prof. Daniel Boćkowski, historyk z Uniwersytetu w Białymstoku.
W sierpniu i wrześniu 1981 r. „Solidarność” oficjalnie obchodziła pierwszą rocznicę podpisania porozumień sierpniowych, a w ramach rocznicowych obchodów zorganizowano m.in. I Przegląd Piosenki Prawdziwej „Zakazane piosenki”. Rok później na podobne obchody nie było już oczywiście najmniejszych szans – trwał stan wojenny, a związek zszedł do podziemia. Mimo to w dniu 31 sierpnia 1982 r. – w drugą rocznicę podpisania Porozumienia Gdańskiego – Polacy masowo wyszli na ulice, aby zamanifestować swoje poparcie dla formalnie „jedynie” zawieszonej NSZZ „Solidarność”.
Fakty związane z okolicznościami rezygnacji 23 sierpnia 1953 r. przez rząd PRL z reparacji od Niemiec podważają tezę o podjęciu wówczas poprawnego prawnie aktu Rady Ministrów – ocenia Józef Menes z Rady Instytutu Strat Wojennych. Dodaje, że sprawa wymaga ekspertyz prawnych.
Brytyjski historyk Roger Moorhouse przypomniał w czwartek o jednym z pierwszych wydarzeń w czasie niemieckiej napaści na Polskę 1 września 1939 r., jakim był atak na Pocztę Polską w Gdańsku i o wyjątkowo brutalnym potraktowaniu jej obrońców.
13 września 1939 r. w wyniku zmasowanego bombardowania dokonanego przez Luftwaffe prawie kompletnie został zniszczony Frampol. - Spokojne miasteczko zostało poligonem doświadczalnym dla lotnictwa niemieckiego. To była najczarniejsza karta w historii Frampola - podkreślił dyrektor lubelskiego oddziału IPN.
Instytut Piłsudskiego w Nowym Jorku przypomina w czwartek o obchodzonej tego dnia 83. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Instytucja podkreśla, że dokumenty, które posiada umożliwiają poznanie polskiej polityki zagranicznej tamtego okresu i spojrzenie na globalny konflikt z perspektywy polskiej dyplomacji.
Chociaż od zakończenia II wojny światowej minęło już ponad siedemdziesiąt lat, temat ten jest wciąż żywy – dziś wraca chociażby za sprawą przygotowanego przez polskie władze raportu poświęconego bilansowi z jakim Polska zakończyła konflikt. Jakie straty poniosła Polska w wyniku wojny i w jaki sposób płacimy za nie do dziś? Nad tym zastanawia się Sebastian Pawlina, pisarz, publicysta, historyk z Muzeum Historii Polski.