Koncepcja federacyjna Józefa Piłsudskiego nigdy nie umarła do końca. Sprowadzała się ona do „rozprucia Rosji po szwach narodowościowych" – mówi PAP prof. Mariusz Wołos, historyk z Instytutu Historii PAN oraz Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.
Wielkość Piłsudskiego w historii nie wynika z organizacji zamachu majowego ani z rządów pomajowych; bierze się z jego wcześniejszych zasług dla narodu – z determinacji, ofiarności, skuteczności, z jaką stworzył niepodległe państwo i w obronie którego walczył z Rosją sowiecką – mówi PAP prof. Tomasz Nałęcz.
Moim zdaniem bitwa rozegrała się dwa kilometry od miejsca określanego przez innych historyków. Pole bitwy rozpościerało się nie na południe i wschód od Stębarka, ale na południe i wschód od Grunwaldu – mówi PAP prof. Sven Ekdahl z Instytutu Polsko-Skandynawskiego w Kopenhadze.
Przedwojenna Litwa jest dla nas „pierwszą rzeczpospolitą”, a ta sprzed 1795 r. jest wspólną Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Można więc powiedzieć, że jest to wspólna konstytucja. Zawsze określam tę sytuację jako grę z Polakami w jednej drużynie – mówi PAP prof. Alfredas Bumblauskas z Uniwersytetu Wileńskiego.
Najważniejszym celem stacji jest budzenie świadomości historycznej, poznawanie prawdy o historii własnego kraju – mówi PAP dyrektor TVP Historia Piotr Legutko. 10 lat temu rozpoczęła nadawanie stacja TVP Historia.
Gen. Mossor w raportach stwierdzał, że kluczowym elementem akcji „Wisła” jest walka z ukraińskim podziemiem. W rzeczywistości było nieco inaczej – mówi dr Jarosław Pałka z Domu Spotkań z Historią, autor biografii dowódcy Grupy Operacyjnej „Wisła”, gen. Stefana Mossora. 28 kwietnia mija 70 lat od rozpoczęcia akcji "Wisła".
Podczas akcji "Wisła" przesiedlano nie tylko ludność ukraińską i rodziny mieszane, ale także niektóre rodziny polskie - mówi prof. Jan Pisuliński z Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Według niego Polacy mogli stanowić nawet 10 proc. wysiedlonych.
W wyniku akcji "Wisła" UPA pozbawiona została źródła zaopatrzenia, likwidacji uległa sieć łączności, ograniczone zostały możliwości pozyskiwania informacji o WP i MO - mówi historyk z oddziału IPN w Rzeszowie Artur Brożyniak. 70 lat temu, 28 kwietnia 1947 r., WP rozpoczęło przesiedlanie ludności ukraińskiej na tzw. ziemie odzyskane.
Akcja "Wisła" z 1947 r. była czystką etniczną wobec ludności ukraińskiej, nie bójmy się tak tego określać - mówi prof. Tomasz Stryjek. Walka z UPA byłaby skuteczniejsza, gdyby polskie siły skierowano wyłącznie przeciwko ukraińskiemu podziemiu, a nie przeciw ludności cywilnej - podkreśla historyk z ISP PAN.
Byliśmy przesiedleni w te miejsca w Prusach Wschodnich, gdzie Polacy nie chcieli się osiedlać. W ciągu dwóch godzin musieliśmy zebrać dobytek, a w drodze polscy gospodarze wyzywali nas od bandytów i banderowców - wspomina Andrzej Orzechowski z Lelkowa (warmińsko-mazurskie) jeden z przesiedleńców akcji "Wisła".
Wiara w to, że w warunkach dyktatury i represji uda się zorganizować strajk generalny i zmusić władze do zasadniczych zmian w kraju, np. zniesienia stanu wojennego, była iluzją. Jedynym realnym sposobem działania okazała się koncepcja społeczeństwa podziemnego - mówi prof. Andrzej Friszke z PAN. 35 lat temu 22 kwietnia 1982 r. powołana została podziemna Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność”.