Walki o granice II RP

03.01.2019 aktualizacja 11.01.2019

W weekend obchody stulecia zdobycia przez powstańców wielkopolskich lotniska w Ławicy

W centrum miasta i w okolicach poznańskiego lotniska świętowane będzie w ten weekend stulecie zdobycia przez powstańców wielkopolskich Stacji Lotniczej w Ławicy. W związku z rocznicą do stolicy Wielkopolski przybędzie w sobotę szef MON Mariusz Błaszczak.

Gospodarzem sobotnich wydarzeń organizowanych w centrum miasta jest wojewoda wielkopolski. Osobne, dwudniowe obchody przygotowuje Grupa Historyczna Stacja Lotnicza Ławica we współpracy z portem lotniczym.

Lotnisko w podpoznańskiej Ławicy powstańcy wielkopolscy zdobyli 6 stycznia 1919 r. Na lotnisku i w hali sterowcowej na Winiarach powstańcy zdobyli liczne samoloty, silniki i części zamienne – największy łup wojenny w dziejach polskiego oręża.

Organizowane w centrum miasta przez wojewodę wielkopolskiego obchody z okazji setnej rocznicy brawurowej akcji powstańców wielkopolskich połączone będą z ceremonią wręczenia sztandaru Mobilnej Jednostce Dowodzenia Operacjami Powietrznymi. W wydarzeniach weźmie udział minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak.

Nad pl. Wolności przelecą myśliwce F-16, samoloty akrobacyjnej grupy "Żelazny", a widzowie będą mogli obejrzeć rekonstrukcję zdobycia lotniska. Ceremonię zakończy defilada pododdziałów.

Zaplanowano pokazy lotniczego sprzętu wojskowego i samolotów historycznych, w tym repliki samolotu Fokker D.VII – takie maszyny przejęli sto lat temu powstańcy, którzy zdobyli lotnisko. Zaprezentowana zostanie też multimedialna wystawa poświęcona tradycji lotnictwa wojskowego Wielkopolski, przygotowana przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe. Piknik przygotowywany jest przy współpracy z bazą w Krzesinach, z 2 Skrzydłem Lotnictwa Taktycznego i z Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie.

Osobne obchody trwać będą – w sobotę i niedzielę – w okolicach poznańskiego lotniska. Organizuje je Grupa Historyczna Stacja Lotnicza Ławica wraz z poznańskim portem lotniczym i OSP Kwiatowe.

W sobotę zaplanowano piknik historyczny w okolicy pomnika powstańców wielkopolskich – zdobywców lotniska. Odbędzie się tam m.in. inscenizacja zdobycia Ławicy, prezentacje rekonstruktorów, ułanów i pokaz repliki samolotu Fokker D.VII. Nad głowami uczestników pikniku również przelecieć mają samoloty F-16.

W niedzielę rano, na tzw. Wzgórzu Berlińskim – w miejscu i o godzinie szturmu powstańców sprzed 100 lat – zaplanowano apel powstańczy z rekonstrukcją szturmu na lotnisko.

"Tę rzecz organizujemy o takiej porze z szacunku dla zdobywców Ławicy. Skoro oni mogli tak wcześnie stanąć do walki o naszą niepodległość, to my, mając dziś tak komfortowe warunki życia, jesteśmy im coś winni. Prawdziwy patriota, prawdziwy poznaniak nie powinien mieć problemu z pojawieniem się na naszej uroczystości o 6.30 rano. Poza wszystkim – to przecież stulecie tamtych wydarzeń” – powiedział PAP dowódca Grupy Historycznej Stacja Lotnicza Ławica Marek Ciebielski.

Zdobyte rankiem 6 stycznia 1919 r. lotnisko było ostatnim bastionem oporu Niemców w pobliżu wyzwolonego miasta. Po krótkiej walce Niemcy złożyli broń. Majątek zdobyty na lotnisku i w niemieckiej hali sterowcowej na Winiarach umożliwił stronie polskiej rozpoczęcie prac nad organizacją własnego lotnictwa. Źródła historyczne podają, że powstańcy przejęli sprzęt lotniczy wart nawet 200 milionów marek niemieckich, w tym kilkadziesiąt gotowych do startu samolotów, zakonserwowane części kilkuset kolejnych maszyn, spore zapasy broni i amunicji.

Zdobycie lotniska oceniane jest jako najbardziej brawurowa akcja w trakcie powstańczych zmagań, a przejęty sprzęt lotniczy – za największy łup wojenny w dziejach polskiego oręża.

Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu i było największym zrywem niepodległościowym na terenie zaborów, zwieńczonym zwycięstwem. W pierwszym okresie walk powstańczych, do końca roku, Polakom udało się zdobyć większą część Poznania. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia, kiedy to przejęto pruskie lotnisko wojskowe w Ławicy. Do połowy stycznia wyzwolono też większą część Wielkopolski.

Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany przez Niemcy z państwami ententy 16 lutego 1919 r. W myśl jego ustaleń front wielkopolski został uznany za front walki państw sprzymierzonych. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła prawie cała Wielkopolska. (PAP)

Autor: Rafał Pogrzebny

rpo/ joz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL