Artykuły historyczne

65 lat temu powstał Klub Inteligencji Katolickiej

65 lat temu, 24 października 1956 r., w Warszawie powołano Ogólnopolski Klub Postępowej Inteligencji Katolickiej – zaczątek Klubów Inteligencji Katolickiej. Przez niemal cztery dekady KIK-i były oazami względnej swobody myślenia.

50 lat temu zakończył się ostatni proces członków organizacji „Ruch”

50 lat temu, 23 października 1971 r., zakończył się ostatni proces członków organizacji „Ruch”, najważniejszej formacji antykomunistycznej lat sześćdziesiątych. Tworzyli ją weterani AK oraz młode pokolenie, dorastające już w PRL, ale kierujące się wzorami Polskiego Państwa Podziemnego.

65 lat temu I sekretarzem KC PZPR został Władysław Gomułka

65 lat temu, 21 października 1956 r., I sekretarzem KC PZPR został Władysław Gomułka. Kres polskiego stalinizmu przyniósł nadzieje na złagodzenie reżimu komunistycznego i zmniejszenie zależności od ZSRS. Październik zapoczątkował „małą stabilizację” i zawiódł wiele społecznych oczekiwań.

55 lat temu Leszek Kołakowski podsumował „małą stabilizację”

55 lat temu, 21 października 1966 r., w sali 17 Instytutu Historycznego UW odbyło się spotkanie w dziesiątą rocznicę przejęcia władzy przez Władysława Gomułkę. Przemówienie Leszka Kołakowskiego przeszło do historii jako niezwykle ostre podsumowanie dorobku „małej stabilizacji”.

40 lat temu Wojciech Jaruzelski został wybrany na I sekretarza KC PZPR

40 lat temu, 18 października 1981 r., gen. Wojciech Jaruzelski został wybrany na I sekretarza KC PZPR. Wybór był zwieńczeniem trwającej kilka miesięcy walki o przywództwo w partii komunistycznej, efektem wpływów ZSRS i krokiem w kierunku rozprawy z „Solidarnością”.

35 lat temu zmarł historyk prof. Jerzy Łojek

35 lat temu, 7 października 1986 r., zmarł Jerzy Łojek, historyk, działacz opozycji demokratycznej w PRL. Był ekspertem w zakresie historii politycznej Polski i Europy XVII–XX w., specjalizował się w stosunkach polsko-rosyjskich. Sprawę wyjaśnienia Katynia powierzył w testamencie swym bliskim.

50 lat temu bracia Kowalczykowie zdetonowali bombę w opolskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej

50 lat temu, 6 października 1971 r., w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu w przeddzień uroczystości z okazji Dnia Milicjanta wybuchła bomba podłożona przez braci Kowalczyków. Była to jedna z największych prób ataku na przedstawicieli władz po upadku podziemia antykomunistycznego.

95 lat temu Piłsudski po raz pierwszy objął urząd premiera

95 lat temu, 2 października 1926 r., marszałek Józef Piłsudski po raz pierwszy objął tekę premiera. Na czas jego urzędowania przypadł okres najlepszej koniunktury gospodarczej w dziejach II RP, umacniania się władzy piłsudczyków oraz ostrego konfliktu politycznego z opozycją parlamentarną.

75 lat temu ogłoszono wyroki w procesie norymberskim

75 lat temu, 1 października 1946 r., ogłoszono wyroki w procesie norymberskim. Była to pierwsza w historii ludzkości próba całościowego osądzenia przywódców zbrodniczego reżimu. W procesie oskarżono 22 funkcjonariuszy nazistowskich Niemiec – 12 skazano na śmierć (jedną zaocznie), trzy – na dożywocie, cztery – na długoletnie więzienie, a trzy – uniewinniono.

Mord na Grzegorzu Przemyku. Proces manipulacji

Zamordowanie Grzegorza Przemyka było jedną z najgłośniejszych zbrodni komunistycznych lat osiemdziesiątych. Kampania propagandowa, której celem było zrzucenie winy za jego śmierć na pracowników pogotowia, była dla opinii publicznej świadectwem cynizmu reżimu.