Kultura i sztuka po 1989 roku

19.06.2018

Kraków: w czwartek urodzinowy koncert dla Jana Matejki

Jan Matejko. Fot. NAC Jan Matejko. Fot. NAC

Utwory Stanisława Moniuszki i Władysława Żeleńskiego zabrzmią w czwartek wieczorem w Bazylice Mariackiej podczas koncertu organizowanego tuż przed 180.  rocznicą urodzin Jana Matejki.

Artysta urodził się w Krakowie 24 czerwca 1838 r. W 2018 r. przypada także 125. rocznica jego śmierci i 120. otwarcia dla zwiedzających Domu Jana Matejki (obecnie to oddział Muzeum Narodowego w Krakowie). Jest on najstarszym muzeum biograficznym w Polsce i mieści się w budynku, w którym żył i pracował Jan Matejko.

"Jan Matejko był postacią wyrastającą poza schematy życia i działalności w XIX wieku, poza swoje środowisko i epokę. Powinniśmy o nim pamiętać nie tylko ze względu na jego dzieła, ale także ze względu na jego działalność pozaartystyczną" - mówiła PAP kierownik Domu Jana Matejki Marta Kłak - Ambrożkiewicz. Przypomniała, że malarz był społecznikiem, darczyńcą wielu stowarzyszeń, pracował na rzecz urzędu konserwatorskiego i niezwykle opiekował się swoimi studentami. Jak podkreśliła  – w czasach, gdy Polska wciąż była podzielona między trzech zaborców – był bardzo popularny w Europie. "Był osobą, która rozumiała znaczenie słów: misja, pasja, talent"  – dodała.

Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Andrzej Betlej mówił we wtorek, że z okazji 180. rocznicy urodzin malarza postanowiono nie organizować jednego wielkiego wydarzenia, ale przygotować dużo różnych, które będą się odbywać w Domu Jana Matejki przez cały rok.
  
Pierwszym z nich będzie czwartkowy koncert "W rocznicę urodzin...". W Bazylice Mariackiej wystąpi blisko 100 artystów, a zabrzmią utwory Stanisława Moniuszki i Władysława Żeleńskiego. Wykonawcami będą: chór Organum, zespół Ricercar oraz uczniowie i nauczyciele Szkoły Muzycznej I stopnia w Dobczycach i Szkoły Muzycznej I Stopnia w Mikluszowicach.

Wypowiedzi Jana Matejki oraz sekretarza artysty Mariana Gorzkowskiego przypomni podczas koncertu aktor Starego Teatru Juliusz Chrząstowski. Wstęp na koncert jest wolny.  
    
W lipcu i we wrześniu w Domu Jana Matejki odbędą się koncerty zespołu "Re Verb Ensamble" z cyklu "Muzyka i przestrzeń domu", a jesienią zaplanowano pokaz wypożyczonego z Muzeum Sztuki w Łodzi wczesnego obrazu malarza "Sobieski w Częstochowie"  z 1859 r. 

4 września rozpocznie się prezentacja 78 współczesnych ekslibrisów wykonanych przez 26 polskich i zagranicznych autorów, dla których inspiracją była postać malarza, motywy z jego obrazów oraz przypadające w tym roku jubileusze. "Artysta, który tworzył dzieła wielkoformatowe inspiruje do wykonania drobnych dzieł sztuki – ekslibrisów"  – mówiła Agnieszka Zagrajek z Domu Jana Matejki. "Sądzę, że ta wystawa da możliwość zwrócenia uwagi, jak nadal funkcjonują pewne motywy stworzone i wprowadzone do naszej świadomości przez Jana Matejkę" - dodała. 
     
Zimą zaplanowano wystawę koronek z kolekcji Jana Matejki, z których najstarsza pochodzi z XVII wieku. Artysta sięgał po nie podczas malowania obrazów, kiedy potrzebował rekwizytów. Przy okazji tej wystawy członkowie Stowarzyszenia LUD-Art zajmującego się rekonstrukcją zabytkowych koronek i haftów odtworzą fragmenty dwóch zdekompletowanych koronek ze zbiorów krakowskiego muzeum. 

Matejko będzie też jednym z bohaterów wystawy w Narodowym Centrum Wystaw Artystycznych Niemiec - Bundeskunsthalle w Bonn.  

Jan Matejko (1838 - 1893) był malarzem, twórcą obrazów historycznych i batalistycznych. Był absolwentem, a po latach także dyrektorem Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Uczestniczył w pracach komisji konserwatorskich prowadzonych m.in. w Sukiennicach, Kościele Mariackim oraz na Wawelu.

Do jego najsłynniejszych prac należą: "Stańczyk", "Rejtan - Upadek Polski", "Bitwa pod Grunwaldem", "Hołd Pruski", "Jan Sobieski pod Wiedniem". Artysta został pochowany na Cmentarzu Rakowickim. W Krakowie ma swój pomnik, jest też  plac jego imienia. Dom, w którym mieszkał – przy ul. Floriańskiej jest najstarszym muzeum biograficznym w Polsce, które działa od 1898.(PAP)

autor: Małgorzata Wosion-Czoba  

wos/ agz/
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL