Panorama Płocka, okres międzywojenny. Fot. NAC
W listopadzie tego roku uruchomiona ma zostać strona internetowa JewishMazovia, gdzie publikowane będą informacje o historii społeczności żydowskiej z miast Mazowsza Płockiego. Realizująca projekt Fundacja Nobiscum zaprasza do przekazywania wszelkich materiałów, które wzbogacą powstający serwis.
Projekt zakłada stworzenie strony internetowej JewishMazovia wraz z zakładkami informacyjnymi dotyczącymi społeczności żydowskich Sierpca, Bieżunia, Raciąża, Płońska, Bodzanowa, Wyszogrodu, Drobina, Gąbina i Gostynina wraz z odnośnikiem do istniejącego od 2019 r. podobnego serwisu o Płocku - poinformował we wtorek PAP prezes Fundacji Nobiscum Piotr Dąbrowski.
Jak podkreślił, to właśnie internetowa strona JewishPlock.eu, stworzona i prowadzona przez Fundację Nobiscum, „udowodniła przydatność tego rodzaju źródeł, nie tylko dla mieszkańców zainteresowanych i poznających historię lokalnej społeczności żydowskiej, ale również dla rozsianych po całym świecie potomków płockich Żydów”, dla których stała się jednym z najważniejszych zasobów „przy poszukiwaniu korzeni lub planowaniu wizyty w Płocku”.
- Korzystając z tych doświadczeń, nasz nowy projekt zakłada stworzenie podobnego, stale rosnącego kompendium wiedzy dla miast Mazowsza Płockiego, z opcją rozbudowania strony o kolejne miasta w przyszłości. Wiemy, że odwiedzający Mazowsze potomkowie, podążając śladami swoich rodzin, często odwiedzają wiele miejscowości i poszukują o nich informacji, które w przypadku Płocka udostępnia JewishPlock.eu. Chcemy stworzyć większą, również dwujęzyczną platformę, która im to umożliwi - wyjaśnił Dąbrowski.
Zapowiedział jednocześnie, że internetowy serwis JewishMazovia, który tworzony jest w ramach projektu współfinansowanego przez Forum Dialogu, ma ruszyć w listopadzie tego roku.
- Strona jest aktualnie w budowie. Czekamy na materiały od naszych współpracowników i pracujemy nad własnymi kwerendami oraz pozyskaniem ciekawych źródeł. Równolegle zbudowaliśmy jej zaplecze techniczne, w tym hosting dla samego serwisu oraz własny serwer wyposażony w odpowiedniej pojemności dyski twarde, co umożliwi nam gromadzenie i bezpieczne przechowywanie digitalizowanych materiałów - zaznaczył prezes Fundacji Nobiscum.
Przewodnik po płockiej kamienicy, w której mieszkał autor „Dziadka do orzechów”
Wspomniał przy tym, że na obecnym etapie realizacji przedsięwzięcia partnerami projektu zostały m.in. takie instytucje, jak Archiwum Państwowe w Płocku, Miejskie Centrum Kultury w Płońsku i Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta Sierpca.
Dąbrowski podkreślił jednocześnie, że Fundacja Nobiscum zaprasza do włączenia się w inicjatywę wszystkich zainteresowanych oraz potomków społeczności żydowskich z miast Mazowsza Płockiego, którzy posiadają fotografie, dokumenty i wspomnienia mogące wzbogacić powstający serwis JewishMazovia. Korespondencję w tej sprawie oraz wszelkie pytania związane z projektem można kierować na adres e-mail: [email protected].
Fundacja Nobiscum powstała w Płocku w 2018 r. Promuje historię i sztukę poprzez publikacje książkowe i płytowe, organizowane koncerty i ekspozycje tematyczne. Szczególne miejsce w jej działalności zajmuje przywracanie pamięci o społeczności żydowskiej z tego regionu.
W 2019 r. Fundacja Nobiscum uruchomiła internetowy serwis JewishPlock.eu, gdzie umieszczono kilkaset fotografii i reprodukcji dokumentów, w tym pochodzących z rodzinnych archiwów potomków płockich Żydów mieszkających obecnie za granicą, które nie były wcześniej publikowane. Także w 2019 r. zainicjowano projekt „Pamięć. Płock 1939” - portalu upamiętniającego imiennie Żydów mieszkających w tym mieście do II wojny światowej. W kolejnych latach Fundacja Nobiscum wydała szereg opracowań, dotyczących tej społeczności, w tym np. przewodnik „Śladami płockich Żydów”.
W lutym tego roku Fundacja Nobiscum, przy współpracy Archiwum Państwowego w Płocku, zorganizowała wystawę fotografii i dokumentów „Dla Was, niezapomnianych...” poświęconą żydowskim rodzinom związanym z tym miastem. Ekspozycja ta została przygotowana jako upamiętnienie 85. rocznicy deportacji płockich Żydów dokonanej przez Niemców w czasie II wojny światowej.
Płock: medal i reprint w 150. rocznicę urodzin Edwarda Flatau, twórcy polskiej neurologii
Społeczność żydowska Płocka należała do najstarszych w Polsce. W 1939 r. płoccy Żydzi obchodzili 700. rocznicę obecności w tym mieście - stanowili tam wtedy około 30 proc. ludności.
Z Płockiem związani byli m.in. Nahum Sokołow (1859-1936) – pisarz, sekretarz generalny Światowego Kongresu Syjonistycznego, Natan Korzeń (1895-1941) – malarz, Izaak Grunbaum (1879-1970) – polityk, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej, po emigracji w 1932 r. sygnatariusz deklaracji z 1948 r. o utworzeniu państwa Izrael, a także Edward Flatau (1868-1932) – pionier polskiej i światowej neurologii oraz Stefan Themerson (1910-1988) - prozaik, poeta, twórca koncepcji poezji semantycznej i autor awangardowych filmów.
Holokaust przeżyło kilkuset płockich Żydów. Po zakończeniu II wojny światowej zaczęli oni powracać do rodzinnego miasta, jednak większość w kolejnych latach wyemigrowała z Polski, głównie do Izraela i USA. Podobnie stało się w innych miastach Mazowsza Płockiego, gdzie społeczność żydowska przez wieki współtworzyła ich historię, stanowiąc znaczną część mieszkańców. (PAP)
mb/ aszw/
