Miejsce pamięci zamordowanych przez UPA mieszkańców we wsi Ugły na Wołyniu. PAP/Vladyslav Musiienko
23 marca rozpoczną się prace poszukiwawcze we wsi Ugły w obwodzie rówieńskim na Wołyniu. Ich celem jest ustalenie lokalizacji zbiorowej mogiły - podało MKiDN. W grudniu ubiegłego roku polscy i ukraińscy specjaliści przeprowadzili tam rozpoznanie.
Polską kolonię Ugły na Wołyniu oddział UPA zaatakował nad ranem 12 maja 1943 r. Szacuje się, że w wyniku ataku spłonęło 50 gospodarstw i zginęło ponad 100 Polaków.
Poszukiwania w Ugłach, sfinansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, będą prowadzone przez profesora Andrzeja Ossowskiego z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Według ministerstwa to „realizacja planu zapowiedzianego w grudniu ubiegłego roku przez Polsko-Ukraińską Grupę roboczą do spraw godnych pochówków”.
- To efekt dialogu, który działa. W zeszłym roku w Puźnikach odnaleźliśmy szczątki 42 ofiar. W Zboiskach - naszych żołnierzy. Nie robimy tego dla polityki. Robimy to, by każda ofiara miała grób, krzyż i nazwisko. By rodziny mogły zapalić znicz. To jest nasz obowiązek - poinformowała minister kultury Marta Cienkowska.
W grudniu ubiegłego roku polscy i ukraińscy specjaliści przeprowadzili rozpoznanie przed poszukiwaniami polskich ofiar zbrodni w Ugłach na Wołyniu. Prof. Ossowski przekazał wówczas PAP, że może tam być pochowanych kilkadziesiąt osób.
IPN: zgodę na prace poszukiwawcze w Ugłach na Wołyniu otrzymało lwowskie przedsiębiorstwo Dola
Polskę i Ukrainę różni pamięć o roli Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii, które w latach 1943-45 dopuściły się ludobójczej czystki etnicznej na blisko 100 tys. polskich mężczyznach, kobietach i dzieciach. Od wiosny 2017 r. trwał spór wokół zakazu poszukiwań i ekshumacji szczątków polskich ofiar wojen i konfliktów na terytorium Ukrainy, wprowadzonego przez ukraiński IPN. Zakaz został wydany po zdemontowaniu pomnika UPA w Hruszowicach w kwietniu 2017 r.
Pod koniec listopada 2024 r. Ukraina poinformowała, że „nie ma żadnych przeszkód do prowadzenia przez polskie instytucje państwowe i podmioty prywatne, we współpracy z właściwymi instytucjami ukraińskimi, prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych na terytorium Ukrainy, zgodnie z ustawodawstwem ukraińskim”. Zadeklarowała też „gotowość do pozytywnego rozpatrywania wniosków w tych sprawach”.
Kalendarium zbrodni wołyńskiej (1943-1945)
Wiosną 2025 r. odbyły się ekshumacje w dawnej wsi Puźniki w obecnym obwodzie tarnopolskim Ukrainy. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. ukraińscy nacjonaliści wymordowali tam – według różnych źródeł – od 50 do 120 Polaków. W wyniku prac odnaleziono szczątki co najmniej 42 osób. Zostały pochowane w Puźnikach 6 września. Na 2026 r. zaplanowano kolejne poszukiwania i ekshumacje w Puźnikach, a także nowe na terenie dawnych wsi Huta Pieniacka i Ostrówki. (PAP)
ksi/ miś/
