Uroczystości dla upamiętnienia pierwszej deportacji kobiet do KL Auschwitz. Fot. Brzeszczańska Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau
Minęły 84 lata od pierwszej deportacji kobiet do niemieckiego obozu Auschwitz. 26 marca 1942 roku trafiło tam 999 słowackich Żydówek z Popradu. W czwartek rocznicę upamiętniła brzeszczańska Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.
- Transport kobiet z Popradu był pierwszym zarejestrowanym w Auschwitz, który został skierowany do obozu przez Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy do obozu Auschwitz w ramach tak zwanego ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej – powiedział Dagmar Kopijasz z brzeszczańskiej fundacji.
Jak dodał, w imieniu Polaków i Słowaków, którzy pamiętają o tamtych tragicznych wydarzeniach, zapalił znicz i oddał cześć ofiarom w miejscu pamięci przy wagonach na „Judenrampe” - między byłymi obozami Auschwitz i Birkenau, w miejscu, gdzie docierały niemieckie transporty deportacyjne z okupowanej Europy.
Słowackie Żydówki po przywiezieniu ubrano w mundury, jakie pozostały po wymordowanych jeńcach sowieckich. Umieszczone zostały w wydzielonej części Auschwitz I.
Deportacje słowackich Żydów umożliwiła umowa, którą w marcu 1942 r. zawarł z Niemcami rząd tego kraju. Muzeum Auschwitz podaje, że w sumie do Auschwitz deportowano 27 tys. Żydów słowackich, z czego blisko 10 tys. stanowiły dzieci.
Deportacja słowackich Żydówek dała początek istnieniu obozu kobiecego w Auschwitz. Jeszcze tego samego dnia trafiło do niego 999 więźniarek z KL Ravensbrück. W większości - kryminalistki i kobiety uznane za asocjalne, wśród nich było kilkanaście więźniarek politycznych.
Historyczka Irena Strzelecka w artykule zamieszczonym w monografii „Auschwitz 1940-1945” wskazała, że potrzeba założenia w 1942 roku w KL Auschwitz obozu dla kobiet związana była z podjęciem w tym okresie przez władze III Rzeszy polityki intensyfikacji eksploatacji więźniarskiej siły roboczej. Konieczne było też zmniejszenie przepełnienia obozu dla kobiet w Ravensbrück i w więzieniach w Generalnym Gubernatorstwie.
Obóz kobiecy początkowo znajdował się pod komendą władz KL Ravensbrück. W lipcu 1942 roku przeszedł w jurysdykcję KL Auschwitz. W początkach sierpnia 1942 roku komendantura obozu podjęła decyzję o przeniesieniu oddziału kobiecego do powstającego Auschwitz II-Birkenau. Istniał tam do ewakuacji w styczniu 1945 r.
Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 r., aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości. Kobiety stanowiły przypuszczalnie połowę ofiar zgładzonych przez Niemców w Auschwitz oraz około 30 proc. zarejestrowanych w obozie więźniów, czyli ponad 130 tys. (PAP)
szf/ miś/
