Uroczystości przed pomnikiem Gloria Victis na terenie kwater powstańczych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Fot. PAP/Przemysław Piątkowski
Przed pomnikiem Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w godzinę „W” przedstawiciele władz, w tym prezydent Karol Nawrocki i marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oraz weterani i mieszkańcy miasta oddali hołd powstańcom warszawskim.
O godz. 17, o której 1 sierpnia 1944 roku - 82 lata temu - rozpoczął się w Warszawie zryw powstańczy, rozległy się syreny. Zgromadzeni przed pomnikiem Gloria Victis minutą ciszy uczcili pamięć powstańców. Odśpiewano Mazurka Dąbrowskiego i odegrano hejnał warszawski.
Następnie modlitwę w intencji poległych powstańców odmówił biskup polowy Wojska Polskiego Wiesław Lechowicz. Dla uczczenia 82. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego oddano także salwę honorową.
Wieńce przed pomnikiem Gloria Victis złożyli m.in. prezydent Karol Nawrocki, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, wicemarszałkini Sejmu Monika Wielichowska, wiceszef MON Stanisław Wziątek oraz prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski i wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski. Delegacjom towarzyszyli uczestnicy powstania, których zebrani na uroczystości uhonorowali brawami.
Oficjalną część obchodów na Powązkach Wojskowych zakończyło odprowadzenie wojskowej asysty honorowej i pocztów sztandarowych.
Po oficjalnej uroczystości kwiaty przed pomnikiem Gloria Victis złożyli także m.in. przedstawiciele Rady m.st. Warszawy, dyrekcja Muzeum Powstania Warszawskiego wraz z Andrzejem Poczobutem, a także zastępca prezesa Instytut Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma oraz b. premier Mateusz Morawiecki i posłowie PiS Antoni Macierewicz i Marek Suski.
Przed godziną „W” kwiaty zostały złożone na grobie komendanta Okręgu Warszawa Armii Krajowej i dowódcy Powstania Warszawskiego gen. Antoniego Chruściela „Montera”.
Uroczystości przed pomnikiem Gloria Victis stanowią kulminacyjny punkt obchodów rocznicy Powstania Warszawskiego.
Tradycja oddawania hołdu poległym w rocznicę powstania na Wojskowych Powązkach sięga czasów PRL, gdy ówczesne władze nie pozwalały na oficjalne uroczystości. Pomimo tego Warszawiacy całymi rodzinami gromadzili się 1 sierpnia każdego roku wokół pomnika Gloria Victis i grobów poległych.
Obelisk Gloria Victis postawiono na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w drugą rocznicę zrywu w 1946 r. Autorką monumentu wyłonionego w konkursie jest łączniczka i żołnierz Powstania Warszawskiego Helena Kłosowicz. Wokół pomnika znajdują się mogiły powstańców, których ciała ekshumowano zaraz po wojnie z całej Warszawy.
Nazwa pomnika - „Chwała zwyciężonym” - nawiązuje do opowiadania Elizy Orzeszkowej, poświęconego Powstaniu Styczniowemu, w którym autorka podkreśliła, że walczącym w imię wyzwolenia ojczyzny należy się cześć i szacunek, niezależnie od wyników walk. (PAP)
akr/ maku/ mok/