Korytarze prowadzące do podziemnej sali - Elizeum, w parku przy ulicy Książęcej w Warszawie. Fot. PAP/Radek Pietruszka
Rozpoczęły się prace w Elizeum - jednym z najbardziej tajemniczych zabytków Warszawy. Przez następne kilka miesięcy prowadzona będzie obserwacja, jak zachowuje się cegła w trakcie osuszania - poinformował w poniedziałek stołeczny konserwator zabytków Michał Krasucki.
Wyjaśnił, że w tej chwili usuwana jest wierzchnia warstwa ziemi znad sklepienia oraz udrażniane są kanały wentylacyjne, których celem jest kontrolowane osuszanie i zabezpieczenie przed deszczem. Budowla zostanie na całości przykryta membraną.
„W kanałach wentylacyjnych zostaną zamontowane niewielkie wentylatorki, aby wspomagały osuszenie. Przez następne kilka miesięcy prowadzona będzie obserwacja, jak zachowuje się cegła w trakcie osuszania. Proces powinien być powolny i kontrolowany, z uwagi na obecne maksymalne zawilgocenie cegły. Jest to konieczne, aby przejść do drugiej fazy prac związanej z wykonaniem docelowej izolacji” - przekazał konserwator.
Obok Elizeum powstał też specjalny, nowy dom dla nietoperzy, wbudowany w skarpę, spełniający wszelkie warunki do wygodnego zimowania tych zwierząt.
„Przez całą zimę nietoperze były stale monitorowane przez chiropteloroga. Pod koniec kwietnia zwierzęta opuściły Elizeum, co oznaczało, że można zacząć prace ratunkowe tego niezwykle cennego obiektu” - zaznaczył konserwator.
Elizeum to jeden z najbardziej tajemniczych zabytków Warszawy. Podziemna budowla została wzniesiona pod koniec XVIII w. Dwukondygnacyjną, podziemną rotundę wykonaną z cegły kazał wybudować na skarpie książę Kazimierz Poniatowski (brat króla Stanisława Augusta). Było to podziemne miejsce przyjęć i zabaw. Konstrukcja powstała według projektu Szymona Bogumiła Zuga. Obiekt zlokalizowany jest w stoku skarpy warszawskiej w parku Rydza-Śmigłego przy ul. Książęcej.
Budowla została nazwana na cześć mitycznych Pól Elizejskich. Wysokość rotundy to 8 m, a średnica 7,5 m. Obiekt, zajmujący ponad 200 mkw. pierwotnie pełnił funkcje rozrywkowe, będąc rodzajem podziemnej groty parkowej. Elizeum składa się z pięciu stref funkcjonalno-użytkowych: strefy wejściowej, strefy reprezentacyjno-wypoczynkowej, głównej sali pod kopułą, strefy gospodarczej, strefy chóru muzycznego i strefy komunikacji – klatki schodowej.
Elizeum pierwotnie miało trzy wejścia: jedno przez sztuczną grotę (już nie istnieje), drugie wychodziło na sadzawkę (dziś jedyne wejście), trzecie, przez wewnętrzną klatkę schodową i podziemny korytarz, prowadziło do Domku Imama (obecnie nieistniejącego). Domek Imama, odległy o 60 metrów od głównej groty, pełnił rolę kuchni, w której przygotowywano potrawy na przyjęcia organizowane w Elizeum przez księcia Poniatowskiego.
Po śmierci księcia w 1800 r. Elizeum przestało pełnić rolę miejsca salonu książęcego i stało się magazynem wykorzystywanym na przechowywanie beczek z piwem, potem jako lodownia szpitala św. Łazarza. Przejście z górnego korytarza funkcjonowało jeszcze w latach dwudziestych XX w., a następnie zostało zamurowane i częściowo zasypane. Obecnie je przywrócono.
Wnętrze groty było niegdyś bogato dekorowane freskami, kolumnami, rzeźbami i sztukateriami. Jednak w wyniku niewłaściwego użytkowania obiektu po śmierci księcia w 1800 r. doszło do znacznej destrukcji wnętrza. W ciągu ostatnich dwustu lat wskutek porastania korzeni drzew i krzewów prawie całkowitemu zniszczeniu uległa warstwa izolacji z gliny, którą grota była obłożona od zewnątrz. To ostatecznie doprowadziło do zniszczenia historycznego wystroju. (PAP)
mas/ aszw/
