II wojna światowa

20.05.2018

Konferencja - niemieckie i sowieckie ustawodawstwo wobec Polaków

„Niemieckie i sowieckie ustawodawstwo wobec Polaków i obywateli polskich 1939–1945”. Źródło: IPN „Niemieckie i sowieckie ustawodawstwo wobec Polaków i obywateli polskich 1939–1945”. Źródło: IPN

Dwudniowa konferencja naukowa "Niemieckie i sowieckie ustawodawstwo wobec Polaków i obywateli polskich 1939–1945" rozpocznie się w poniedziałek w Łodzi. Weźmie w niej udział m.in. Dieter Schenk, wybitny kryminolog, literat i badacz zbrodni hitlerowskich.

Jak przypomina Marzena Kumosińska z łódzkiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej (organizatora wydarzenia), zarówno Niemcy jak i władze sowieckie, wprowadzając w życie postanowienia paktu Ribbentrop–Mołotow z 23 sierpnia 1939 r., przystąpiły do tworzenia opresyjnego ustawodawstwa, szczegółowo określającego ramy funkcjonowania Polaków i obywateli polskich w warunkach okupacyjnych z lat 1939–1945.

Efektem tych działań były masowe represje, przybierające coraz to brutalniejsze formy i obejmujące swym zakresem gwałtownie rosnącą liczbę ofiar. "Należy podkreślić, że zakres prześladowań w pełni uprawnia do stosowania pojęcia ludobójstwa, tak w odniesieniu do okupacji niemieckiej, jak i sowieckiej" - podkreślają organizatorzy wydarzenia.

Ich zdaniem zagadnieniem kluczowym dla zilustrowania działań administracji niemieckiej jest kwestia traktowania przez okupanta ludności żydowskiej, mająca w ówczesnych realiach decydujący wpływ na kształt relacji polsko-żydowskich i m.in. poważnie ograniczająca możliwości udzielenia przez Polaków pomocy osobom narodowości żydowskiej. "Interesujące będzie również zestawienie realiów panujących na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i na terenie Generalnego Gubernatorstwa" - dodają.

Drugi dzień konferencji poświęcony zostanie przedstawieniu szerokiego spectrum prześladowań stosowanych przez władze sowieckie, w tym działalności "wymiaru sprawiedliwości".

Kumosińska zwróciła uwagę, że ilustracją konferencji będą dwie wystawy łódzkiego oddziału IPN. pierwsza z nich "Zbrodnie niemieckie na ziemi łódzkiej w czasie II wojny światowej" przypomina najtragiczniejsze momenty konfliktu, który szczególnie zapisał się w pamięci mieszkańców regionu łódzkiego.

Wiele uwagi poświęcono tragedii Wielunia, miasta będącego pierwszym celem ataku niemieckiego lotnictwa. Wśród zagadnień poruszanych na wystawie są wysiedlenia, tematyka niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej w Łodzi i jego eksterminacyjny charakter, zagłada ludności żydowskiej na ziemi łódzkiej, którą okupant niemiecki odizolował w gettach, a następnie systematycznie mordował w obozach zagłady.

Wspomniano także o największej publicznej egzekucji w regionie łódzkim, którą Niemcy przeprowadzili 20 marca 1942 r. w Zgierzu, mordując sto osób.

Druga ekspozycja "Ocaleni z +nieludzkiej ziemi+. Losy uchodźstwa polskiego z ZSRS w latach 1942-1950", ukazuje niezwykły rozdział historii polskiej diaspory – losy polskiej ludności cywilnej, która opuściła w 1942 r. Związek Sowiecki wraz z armią gen. Władysława Andersa.

"Po raz pierwszy w dziejach naszego kraju tak liczna grupa polskich obywateli znalazła się w odległych regionach świata: na Bliskim Wschodzie, w Indiach, Afryce, Meksyku i Nowej Zelandii. Te egzotyczne kraje stały się miejscem zamieszkania kilkudziesięciu tysięcy dawnych mieszkańców Podola, Polesia, Wołynia i innych regionów Polski Wschodniej, okupowanych po 17 września 1939 r. przez Związek Sowiecki" - wyjaśniają autorzy wystawy.

W konferencji ma wziąć udział m.in. Dieter Schenk, doktor honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego, kryminolog, literat i badacz zbrodni hitlerowskich, autor publikacji dotyczących zasad odpowiedzialności karnej za zbrodnie popełnione przez Niemców w Polsce w czasie II wojny światowej. (PAP)

autor: Jacek Walczak

jaw/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL