Kościół katolicki w PRL

08.08.2018

Nowy „Biuletyn IPN”: o kościele w PRL

„Biuletyn IPN” nr 7-8 (152-153) „Biuletyn IPN” nr 7-8 (152-153)

„Niezłomni żołnierze Kościoła” to główny temat nowego „Biuletynu IPN”. W numerze znalazły się również sylwetki Wincentego Witosa i Wojciecha Korfantego oraz m.in. teksty o zbrodni wołyńskiej oraz braciach Semerau-Siemianowskich.

W ramach serii „Ojcowie Niepodległości” w najnowszym „Biuletynie” zostały przybliżone sylwetki Wincentego Witosa oraz Wojciech Korfantego. „Witos wniósł duży wkład w odzyskanie niepodległości przez Polskę, a następnie w jej utrzymanie. Jego największą zasługą było pobudzenie świadomości narodowej i propaństwowej i chłopów. Symbolicznym tego wyrazem był udział chłopów-żołnierzy w wojnie polsko-bolszewickiej” – ocenia Marcin Bukała, autor artykułu. 

Drugim, zaprezentowanym ojcem niepodległości jest Wojciech Korfanty. Był on znany od pierwszych chwil swojej publicznej działalności, już w początkach XX wieku. Natomiast to walka o Górny Śląsk, toczona w latach 1919-1921, uczyniła z niego legendę. 

Ta legenda „przetrwała niekorzystne dla niej lata – rządy sanacji, okupację niemiecką, władzę komunistów. Co ostatni okazjonalnie sięgali zresztą po sylwetkę powstańczego dyktatora. Ale do renesansu pamięci o Korfantym doszło dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1989 r. Na jednym z centralnych placów Katowic, obok przedwojennego gmachu Sejmu Śląskiego, odsłonięto 19 czerwca 1999 r. wielki pomnik Korfantego – paradoksalnie naprzeciwko pomnika Józefa Piłsudskiego, z którym przez lata był tak bardzo skonfliktowany” – czytamy. 

Redaktorzy „Biuletynu” zdecydowali się przybliżyć sylwetki duchownych – „niezłomnych żołnierzy Kościoła” –  którzy w szczególny sposób przyczynili się do walki o niepodległość i wolność Polski. W numerze znalazły się teksty poświęcone kard. Augustowi Hlondowi, prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu, arcybiskupowi Antoniemu Baraniakowi, kardynałowi Franciszkowi Macharskiemu oraz ojcowi Honoriuszowi Kowalczykowi.

Czytelnik znajdzie również artykuły poświęcone dziejom przyjaźni ks. Władysława Gurgacza i Jana Matejaka, oficera AK, a także tekst o przyjaźni Jana Olszewskiego z ks. Stefanem Niedzielakiem i tajemnicy „depozytu katyńskiego”.

W numerze znalazł się ponadto tekst dotyczące komunizmu praktycznego w oczach Stolicy Apostolskiej. Milena Kindziuk, w swoim artykule, zastanawia się natomiast, czy ksiądz Jerzy Popiełuszko był traktowany przez władze jako wróg Polski Ludowej. 

W numerze znalazł się również artykuł dotyczący trzeciej pielgrzymkę Jana Pawła II do Polski w ocenie KGB. Jak czytamy, „w ocenie KGB pielgrzymka z 1987 r. była wielkim zwycięstwem i sukcesem strony solidarnościowej. Sowieccy analitycy trafnie zauważyli, że obecność papieża doprowadziła do ponownego duchownego przebudzenia Polaków”.

Redaktorzy „Biuletyny IPN” skupili się również na walce świeckich wiernych z laicyzacją szkolnictwa w PRL. Jednym z pól konfliktu między Kościołem a państwem była obecność nauki religii i symboli religijnych w szkołach. „Każda z odsłon akcji dekrucyfikacyjnej oraz usuwanie religii z placówek oświatowych spotkała się z licznymi protestami nie tylko duchowieństwa, lecz przede wszystkim samych uczniów i ich rodziców, a nawet nauczycieli” – czytamy w artykule. 

W numerze znalazły się również „Komentarze historyczne” – poświęcone zbrodni wołyńskiej oraz działalności Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów. 

„Biuletyn” kończą dwa artykuły poświęcone polskim rodzinom. Czytelnik znajdzie zatem artykuł o rodzinie Płażyńskich oraz  tekst poświęcony braciom Januszowi i Leszkowi Semerau-Siemianowskim – warszawskim powstańcom, którzy zginęli w sierpniu 1944 roku. 
Do "Biuletynu IPN" dołączono płytę DVD z filmami dokumentalnymi poświęconymi arcybiskupowi Antoniemu Baraniakowi – „Zapomniane męczeństwo” oraz „Żołnierz Niezłomny Kościoła”

akr/ skp/
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL