II wojna światowa

23.08.2012 aktualizacja 14.07.2016

Węgry: Obchody Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych

Uroczystości z okazji II Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych odbyły się w czwartek w budapeszteńskim Muzeum Terroru i w gmachu parlamentu. Dzień ten obchodzony jest z inicjatywy Polski i Węgier. "Stalin i Hitler, tworząc reżimy totalitarne, nigdy nie myśleli o ich upadku. Sądzili, że czas zatrzyma się i wymaże z pamięci przeszłość. Ale Europa nie może zapomnieć o tamtych zbrodniach” - powiedział premier Viktor Orban, przemawiając w Muzeum Terroru w centrum Budapesztu.

Miejsce spotkania wybrano nieprzypadkowo. W budynku tym, gdzie przez dziesiątki lat więziono węgierskich patriotów, mieściła się podczas II wojny światowej centrala węgierskich faszystów, tzw. strzałokrzyżowców, a później komunistycznych Służb Bezpieczeństwa (AVH). W 2002 roku z inicjatywy prawicowego rządu Węgier urządzono tam Muzeum Terroru, a budynek zrekonstruowano, zachowując jego dawny charakter. W piwnicach można obejrzeć m.in. sale tortur, szubienice, pozbawione wentylacji cele oraz narzędzia do katowania ofiar.

„Nie wystarczy powiedzieć, że stoimy po stronie ofiar" – powiedział podczas konferencji w parlamencie prezydent Janos Ader. „Musimy również zobowiązać się do popierania wolności i prawa narodów do samostanowienia. Cienie dyktatury krążą nad Europą XXI wieku, ale Unia Europejska jest sojuszem państw, które mówią stanowcze +nie+ jakimkolwiek totalitaryzmom" - podkreślił.

Uczestniczący w budapeszteńskich uroczystościach podsekretarz stanu w polskim Ministerstwie Sprawiedliwości Wojciech Węgrzyn podkreślił, że ”23 sierpnia 1939 roku jest datą wiążącą, jednym z najczarniejszych doświadczeń XX wieku".

W tym dniu "dwa totalitarne i brutalne reżimy - nazistowski i stalinowski - pochyliły się nad mapą Europy, by dokonać grabieży i podziału” - podkreślił. Przypomniał w ten sposób, że właśnie tego dnia hitlerowskie Niemcy i stalinowski Związek Radziecki podpisały pakt Ribbentrop-Mołotow, który faktycznie dzielił Europę środkowowschodnią na podlegające im strefy wpływów.

Węgrzyn zaznaczył, że reżimom totalitarnym "nie udało się złamać wspólnej europejskiej postawy solidarności, dążenia do demokratycznej wymiany myśli i poglądów (...). Pamięć o wspólnej historii jest niezbędna do zrozumienia współczesnej Europy" – powiedział.

Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych to wspólna inicjatywa Polski i Węgier, zainicjowana w ubiegłym roku w Warszawie podczas polskiego przewodnictwa w UE. W podpisanej wtedy tzw. deklaracji warszawskiej mowa jest o konieczności zachowania w pamięci Europejczyków zbrodniczych konsekwencji działań reżimów. "Świadomość pielęgnowania wartości europejskich jest konieczna, aby uniknąć odrodzenia się ekstremizmów prowadzących do podobnych tragedii” - podkreślili sygnatariusze w dokumencie.

Podczas tegorocznych uroczystości w Budapeszcie europejscy ministrowie sprawiedliwości podpisali deklarację o tworzeniu europejskich centrów pamięci.

Andrzej Niewiadowski (PAP)

adn/ akl/ jbr/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL