Artykuły historyczne

100 lat temu w Paryżu. Pierwsze olimpijskie medale Polaków

100 lat bez jednego dnia. Tyle czasu upłynęło między zakończeniem drugich i rozpoczęciem trzecich letnich Igrzysk w Paryżu. W 2024 r. na pierwszy medal olimpijski czekaliśmy do drugiego dnia zmagań. W 1924 r. Polacy oczekiwali na medale znacznie dłużej – do ostatniego dnia imprezy. Wówczas stanęli na podium dwukrotnie. Srebro zdobyła drużyna kolarzy, a brąz jeździec Adam Królikiewicz.

„Powierzono mi niemal dyktaturę nad Zakopanem”. Rzeczpospolita Zakopiańska –zapomniana walka górali o niepodległość

„Dumny jak góral” – to powiedzenie nie wzięło się znikąd. Kiedy zawierucha I wojny światowej dobiegała końca i pojawiła się wizja odrodzenia Polski, mieszkańcy Podhala postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Jako pierwsi Polacy wypowiedzieli posłuszeństwo zaborcy i utworzyli Rzeczpospolitą Zakopiańską. Chociaż istniała zaledwie 34 dni, odegrała symboliczną rolę w procesie odbudowy polskiej państwowości.

Ojciec morduje syna, a syn ojca, czyli o Wielkiej Wojnie Polaków

Wojna, wypowiedziana przez Austro-Węgry Serbii dokładnie 110 lat temu, szybko przerodziła się w konflikt światowy. Przeciwko sobie stanęły ponad trzy miliony Polaków służących pod przymusem w armiach zaborczych. W wyniku działań wojennych co szósty z nich stracił życie. Jednocześnie wypełniona ludzkimi tragediami Wielka Wojna otworzyła Polsce drzwi do niepodległości.

5 lat temu zmarł Jerzy Wojciech Borejsza

28 lipca mija pięć lat od dnia, w którym odszedł Jerzy Wojciech Borejsza, jeden z najznakomitszych polskich historyków, badacz polskiej emigracji czasu zaborów oraz historyk faszyzmów. Marzenie o zostaniu pisarzem przekuł w liczne dzieła historiograficzne, które dziś stanowią klasykę europejskiej literatury historycznej.

110 lat temu Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii. Rozpoczęła się I wojna światowa

110 lat temu, 28 lipca 1914 r. zakończyła się epoka dobrobytu i pokoju trwająca w Europie Zachodniej od kilku dekad. Rozpoczynająca się wojna przyniosła śmierć milionów Europejczyków i mieszkańców innych kontynentów, doprowadziła do upadku imperiów i zadecydowała o odrodzeniu niepodległej Polski.

Camp Kościuszko – zapomniany wkład polskiej emigracji w odrodzenie ojczyzny

Zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w 1914 r. sprowadziło na Europę koszmar wojny – największej i najkrwawszej od czasów napoleońskich. Polakom stworzyło jednak okoliczności, na które z upragnieniem czekali. Mocarstwa zaborcze stanęły po dwóch stronach barykady, co dawało szanse na zburzenie starego porządku świata i przywrócenie Polski na mapy po 123 latach zaborów.

Sto lat temu pierwsze medale olimpijskie Polaków i... Mazurek Dąbrowskiego

Dokładnie sto lat temu, 27 lipca 1924 roku, polscy sportowcy zdobyli pierwsze medale olimpijskie. W ostatnim dniu igrzysk w... Paryżu srebro wywalczyli kolarze, a brąz jeździec Adam Królikiewicz. Jednak mało kto wie, że tego dnia zagrano biało-czerwonym Mazurka Dąbrowskiego.

Pożegnano Andrzeja Milczanowskiego – prokuratora, działacza opozycji, ministra spraw wewnętrznych

Był przekonany, że zrobił to co powinien zrobić jako urzędnik państwowy starający się chronić bezpieczeństwo i interesy państwa – mówi w rozmowie z PAP dr Arkadiusz Nyzio, współautor przygotowywanej biografii Andrzeja Milczanowskiego. W piątek w Szczecinie pożegnano byłego szefa MSW i działacza „Solidarności”.

50 lat „Janosika” - góralskie dzieci, oglądając go, płakały, bo nic nie rozumiały

26 lipca 1974 r. wyemitowano pierwszy odcinek serialu „Janosik” w reżyserii Jerzego Passendorfera. Na ekranach polskich telewizorów pojawiła się plejada znanych aktorów – krytyka wydziwiała i wybrzydzała, ale publiczność jej nie słuchała. I „Janosik” stał się dziełem kultowym.

45 lat temu zmarł Stefan Wiechecki „Wiech” zwany Homerem warszawskiej ulicy

26 lipca 1979 r. umarł Stefan Wiechecki - Tuwim nazwał go „Homerem warszawskiej ulicy i warszawskiego Jęzora”. Lubił go ks. Jan Twardowski. Wiech nigdy nie używał słów wulgarnych, bez których dziś nie jest w stanie wysłowić się nie tylko zwykły Polak, ale też niejeden przedstawiciel „świata kultury”.