Artykuły historyczne

80 lat temu zmarł kompozytor Roty i oratorium Quo vadis Feliks Nowowiejski

80 lat temu zmarł twórca melodii do Roty „Nie rzucim ziemi skąd nasz ród”, kompozytor opery Legenda Bałtyku i oratorium Quo vadis Feliks Nowowiejski. Pochodzący z Warmii kompozytor jest pochowany w krypcie Zasłużonych Wielkopolan w kościele św. Wojciecha w Poznaniu.

Ignacy Daszyński, jeden z ojców polskiej niepodległości, patronem 2026 roku

Bronił demokracji parlamentarnej i nie ugiął się nawet przed Piłsudskim. Endecki nacjonalizm uważał za takie samo zagrożenie dla Polski jak bolszewizm. Ignacy Daszyński jest na mocy uchwały Sejmu jednym z patronów 2026 roku.

Miasto z morza i marzeń - Gdynia jednym z patronów 2026 roku

W 2026 roku Gdynia obchodzi 100. rocznicę nadania praw miejskich. Z rybackiej osady nad Bałtykiem wyrosła nowoczesna metropolia, która stała się ważnym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i akademickim Polski. Z okazji jubileuszu Senat postanowił, że Gdynia będzie jednym z patronów 2026 r.

50 lat temu zginął tragicznie Adam Pawlikowski, dziennikarz i aktor filmowy

17 stycznia 1976 r. popełnił samobójstwo Adam Pawlikowski, muzykolog, dziennikarz i aktor. Sceną ze Zbigniewem Cybulskim w „Popiele i diamencie” przeszedł do historii filmu polskiego; a w 1967 roku był świadkiem oskarżenia w procesie Janusza Szpotańskiego.

Józef Maksymilian Ossoliński, twórca Ossolineum, patronem roku 2026

Bez jego zbierackiej pasji wiele dzieł zapewne by nie ocalało. Stworzona przez niego biblioteka jest dziś jedną z najważniejszych instytucji polskiej kultury, choć większość zbiorów znajduje się za granicą. Rok 2026 Sejm ustanowił Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.

200 lat temu urodził się Romuald Traugutt - dyktator Powstania Styczniowego i symbol walki o niepodległości

16 stycznia 1826 r. urodził się Romuald Traugutt. Stanął na czele Powstania Styczniowego jako jego dyktator, a po aresztowaniu i procesie został stracony na stokach warszawskiej Cytadeli. Dla kolejnych pokoleń był symbolem walki o niepodległość.

Długa historia sporów prezydentów i rządów o służby

Obecny spór prezydenta Karola Nawrockiego z rządem Donalda Tuska o służby specjalne to kolejny akt w historii napięć, jakie na tym tle wybuchały w relacjach prezydentów z rządami. Gdy prezydenci i premierzy wywodzili się z różnych obozów politycznych, takich sporów nie udawało się uniknąć.

Pisarz i antykomunista Sergiusz Piasecki patronem roku 2026

Uważał, że pistolet to jedyne narzędzie dialogu z komunizmem - ocenił Szczepan Twardoch. Nie ma większej hańby i upokorzenia dla człowieka, jak być obywatelem sowieckim - pisał Sergiusz Piasecki, jeden z patronów roku 2026, naoczny świadek narodzin bolszewickiego państwa totalitarnego.

Historia jednej fotografii z Bazy Zdjęć PAP: „Luxtorpeda” – pociąg dużych prędkości naszych dziadków

Polska lat 30. nie zostawała w tyle w wyścigu o nowoczesną kolej. Pierwszym etapem tej rewolucji była słynna „Luxtorpeda” – pociąg, który łączył imponujące jak na tamte czasy osiągi - ponad 100 km/godz. - z iście salonowym komfortem.

Mieczysław Fogg, piosenkarz, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, patronem roku 2026

Mieczysław Fogg, piosenkarz, wykonawca m.in. „Tanga milonga”, „Ostatniej niedzieli”, „Jesiennych róż” i „Pieśni o matce” - który podczas niemieckiej okupacji wspierał przyjaciół pochodzenia żydowskiego, za co w 1989 r. otrzymał medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” - jest patronem roku 2026.