70 lat temu, 30 września 1955 r. zginął James Dean – aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, ikona amerykańskiego kina lat 50. Pośmiertnie nominowany do Oscara za kreacje w „Na wschód od Edenu” i „Olbrzymie”. Snuj marzenia tak, jakbyś miał żyć wiecznie. Żyj, jakbyś miał umrzeć dziś – mawiał.
16 września 1977 r. premierę miał film przygodowy „Wielka podróż Bolka i Lolka”, pierwsza polska pełnometrażowa animacja. „Jedna z najlepszych bajek mojego dzieciństwa”- mówią o nim dzisiejsi 50-latkowie.
Przez niespełna sześć godzin będzie można oglądać w czwartek rękopisy i fotografie Stanisława Ignacego Witkiewicza znajdujące się w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.
W Zbrojowni Sztuki w Gdańsku obejrzeć można wystawę „Formowanie Pamięci – Przestrzeń Rozdarcia | Franciszek Duszeńko uczennice i uczniowie”. W tym roku przypada 100-lecie urodzin artysty, a decyzją Sejmu RP 2025 rok ustanowiono Rokiem Franciszka Duszeńki.
14 września 1925 roku w Hrubieszowie urodził się Wiktor Zin, architekt, profesor Politechniki Krakowskiej, generalny konserwator zabytków w randze wiceministra kultury i sztuki (1977-81). Przez ponad 30 lat w telewizyjnym programie pt. „Piórkiem i węglem” prezentował historię sztuki polskiej.
„Książę niezłomny”, „Redaktor” - tak nazywano jedną z najważniejszych postaci polskiej historii XX wieku, Jerzego Giedroycia, założyciela i redaktora paryskiej „Kultury”. 14 września mija 25 lat od jego śmierci. „Wszystko mu zawdzięczam” - ocenił Stefan Kisielewski „Kisiel”.
Muzea w całej Polsce zapraszają na wystawy sezonu jesienno-zimowego. To okazja, aby obejrzeć m.in. sztukę japońską z MN w Szczecinie, przegląd kobiecej sztuki w stołecznym MSN, instalacje z tkanin na Międzynarodowym Triennale Tkaniny w Łodzi i nową wystawę główną w Muzeum Auschwitz w Oświęcimiu.
Wojciech Jerzy Has swoją twórczością, swoim życiem, swoją aktywnością pedagogiczną w pełni zasłużył, żebyśmy pamiętali i świętowali jego osobę - powiedział podczas otwarcia wystawy „Lalka” Hasa w stołecznej Kordegardzie wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Sławomir Rogowski.
12 września 1970 roku zmarł Jan Sztaudynger, znawca teatru lalkowego i fraszkopisarz, celnie komentujący rzeczywistość - także polityczną. „A kiedy strzyżesz owieczki, opowiadaj im bajeczki” - pisał bynajmniej nie o podhalańskim pasterstwie choć w Zakopanem spędził ostatnie 15 lat życia.
Pracowałem na planie tak jak stolarz przy składaniu mebli. Potem dopiero się okazywało, że nasz film został uznany za arcydzieło - mówił Jerzy Wójcik. Operator filmowy, współtwórca Polskiej Szkoły Filmowej, „filozof światła”, urodził się 12 września 1930 roku.