19 kwietnia 1943 r. w warszawskim getcie wybuchło zbrojne powstanie. Organizatorzy i uczestnicy walki od początku zdawali sobie sprawę z beznadziejności swojego położenia - powstańcy dysponowali słabym uzbrojeniem, nie mogli liczyć na wsparcie z zewnątrz, a getto było szczelnie ogrodzone i izolowane.
Pomimo olbrzymiej dysproporcji sił Niemcom zajęło kilka tygodni spacyfikowanie powstania. Większość biorących udział w walkach zginęła, a pozostałych Niemcy wywieźli do obozów zagłady.
Warszawskie getto (dzielnica żydowska) powstało na mocy zarządzenia z 2 października 1940 r. wydanego przez Ludwiga Fischera - gubernatora dystryktu warszawskiego.
Było największym spośród założonych przez Niemców. Według spisu dokonanego na rozkaz władz niemieckich przez Judenrat w październiku 1939 r. w Warszawie mieszkało ok. 360 tys. Żydów, ale w szczytowym momencie w getcie warszawskim przebywało aż 450 tys. osób, bo Niemcy przymusowo przesiedlili tam też ludność żydowską m.in. z okolic Ciechanowa i Łodzi.
Z powodu ciężkich warunków - stłoczenia ludności na bardzo małym obszarze (ok. 3 km kw.) w getcie panowała duża śmiertelność. W początkowym okresie większość przypadków śmiertelnych wynikała z głodu i chorób zakaźnych.
W lipcu 1942 r. Niemcy rozpoczęli dużą akcję deportacyjną, w wyniku której ok. 250 tys. Żydów z warszawskiego getta (a według niektórych źródeł 300 tys.) przewieziono do obozu zagłady w Treblince.
Na miejscu pozostawiono ok. 58 tys. osób, w większości młodych mężczyzn, których Niemcy wykorzystywali do różnych prac, ale docelowo też planowali zgładzić.
Nie mając złudzeń co do swojego ostatecznego losu Żydzi z warszawskiego getta 19 kwietnia 1943 r. rozpoczęli powstanie. (PAP)
