Ostatni premier PRL i pierwszy premier III Rzeczypospolitej, wybrany po wyborach 4 czerwca 1989 r. Jego rząd wprowadził kosztowny społecznie tzw. plan Balcerowicza, który miał przeprowadzić gospodarkę Polski od systemu komunistycznego do rynkowego.
Według wicemarszałka Senatu Zbigniewa Romaszewskiego wybory z 4 czerwca 1989 roku zmobilizowały Polaków do działania na rzecz dobra wspólnego. Jednak - jak podkreślił - entuzjazm społeczeństwa został zmarnowany w kolejnych latach. 4 czerwca 1989 roku - w efekcie rozmów przy Okrągłym Stole - odbyły się pierwsze w powojennej historii Polski częściowo wolne wybory do Sejmu oraz całkowicie wolne do przywróconego Senatu. Wybory zakończyły się zwycięstwem opozycji, startującej jako Komitet Obywatelski "Solidarność".