Lubelski zamek przez ponad 100 lat był więzieniem: Królestwa Kongresowego, rosyjskim, II RP, niemieckim, sowieckim, UB. Od 1957 r. jest główną siedzibą tamtejszego Muzeum Narodowego. Fot. PAP/Wojtek Jargiło
Szczątki należące prawdopodobnie do ofiar komunistycznego więzienia na Zamku w Lublinie odnaleźli badacze Instytutu Pamięci Narodowej na lubelskim cmentarzu przy ul Unickiej. Będą one poddane dalszym szczegółowym badaniom – poinformował w piątek IPN.
Naczelnik Oddziałowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Lublinie dr Artur Piekarz podał w komunikacie, że prace prowadzone na terenie Cmentarza Rzymskokatolickiego przy ul. Unickiej w Lublinie, miały na celu odnalezienie miejsc pochówku osób straconych w 1945 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie, na mocy wyroków orzeczonych przez komunistyczne sądy wojskowe.
Poszukiwania prowadzono w dwóch grobach. W jednym z nich – mogile ziemnej - odnaleziono szkielet w układzie anatomicznym, należący do mężczyzny w wieko około 30 lat. „Dodatkowo na tym samym poziomie ujawniono szczątki przekazane na cmentarz z zakładu anatomii” – dodał Piekarz.
Wskazanie tego miejsca do poszukiwań pochówków umożliwiły m.in. informacje zawarte w karcie grobu, gdzie w pierwszym pokładzie odnotowano zapis „Zamek”, bez podania personaliów ofiary. „Jest to jeden z niewielu przypadków, gdy w dokumentacji cmentarnej zawarto informacje o tajnym pochówku więziennym” – zaznaczył Piekarz.
W drugim z grobów, murowanym, badacze natrafili na „zsyp kostny”, czyli szczątki pochodzące najprawdopodobniej także z zakładu anatomii, a w warstwie poniżej znajdowały się dwa szkielety zachowane w układzie anatomicznym. „Zalegały one bezpośrednio na sobie. Według wstępnych oględzin należały do mężczyzn, których przedział wiekowy określono na 20-30 lat. Przy szczątkach ujawniono pojedyncze guziki metalowe” – dodał Piekarz.
Jak podkreślił, stan zachowania szkieletów, na tym etapie badań, nie pozwala na stwierdzić charakterystycznych urazów dla ofiar egzekucji. „Jednakże kontekst historyczny, archeologiczny, wstępna ocena antropologiczna, zapisy w dokumentacji cmentarnej, lokalizacja pochówków, liczba odnalezionych osób, wiek, wskazują, że ujawnione szczątki należą najprawdopodobniej do więźniów Zamku Lubelskiego” - zaznaczył.
Wszystkie odnalezione szczątki przekazano do dalszych badań. Przewieziono je do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Lublinie, gdzie zostaną poddane szczegółowym badaniom medycznym oraz próbie identyfikacji genetycznej.
Według historyków IPN na cmentarzu przy ul. Unickiej, w nieoznakowanych grobach, mogło zostać pogrzebanych nawet ok. 400 osób - głównie zabitych lub zmarłych w komunistycznym więzieniu na Zamku Lubelskim w latach 1944-54. W więzieniu tym osadzano represjonowano, skazywano na śmierć i rozstrzeliwano przeciwników ówczesnej komunistycznej władzy. W ciągu 10 lat trafiło tu ponad 30 tys. osób.
Wielu osadzonych na Zamku zmarło wskutek tortur, chorób, przeludnienia, braku właściwej opieki medycznej, braku pożywienia. Ciała zmarłych zakopywano na cmentarzu przy ul. Unickiej, głównie w nieoznakowanych mogiłach, na miejscu których obecnie znajdują się często współczesne groby.(PAP)
ren/ aszw/
