Kadr z filmu "Kanał" w reż. Andrzeja Wajdy. Fot. PAP-reprodukcja
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego została wzbogacona o 10 tytułów, wśród nich „Ziemię obiecaną” i „Kanał” Andrzeja Wajdy, „Pociąg” Jerzego Kawalerowicza oraz „Noce i dnie” Jerzego Antczaka – poinformowała Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.
Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego FINA ogłosiła w październiku ub.r., z okazji przypadającego wówczas własnego jubileuszu 70-lecia oraz Światowego Dnia Dziedzictwa Audiowizualnego. Celem przedsięwzięcia jest wyróżnienie dzieł, które w szczególny sposób współtworzyły polską kulturę, wyobraźnię i pamięć. Na liście znalazło się 70 różnorodnych obrazów, o których gromadzenie, zabezpieczanie i przywracanie dba instytucja, m.in. „Dwaj ludzie z szafą” (1958) Romana Polańskiego, „Eroica” (1958) Andrzeja Munka, „Rękopis znaleziony w Saragossie” (1964) Wojciecha Jerzego Hasa, „Trzecia część nocy” (1971) Andrzeja Żuławskiego oraz „Potop” (1974) Jerzego Hoffmana.
Zgodnie z zapowiedzią FINA od 2026 r. proces selekcji stał się cykliczny – co roku lista będzie poszerzana o kolejne tytuły, a część wyborów dokonywana będzie w drodze plebiscytu, co nada projektowi wymiar społeczny.
W marcu listę uzupełniono o 10 obrazów stworzonych przed 2006 r. Decyzją zespołu kuratorskiego trafiły na nią: „Kabaret Starszych Panów” (1958-1966) Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego, „Bara Bara” (1996) Marii Zmarz-Koczanowicz i Michała Arabudzkiego, „Czerwone i czarne” (1963) Witolda Giersza, materiały filmowe z czasów Powstania Warszawskiego, „Znachor” (1937) Michała Waszyńskiego, „Kanał” (1956) Andrzeja Wajdy i „Jak daleko stąd, jak blisko” (1971) Tadeusza Konwickiego.
Pozostałe produkcje, wskazane przez publiczność, to: „Noce i dnie” (1975) Jerzego Antczaka, „Ziemia obiecana” (1974) Andrzeja Wajdy oraz „Pociąg” (1959) Jerzego Kawalerowicza.
Jak podkreślił dyrektor FINA Tomasz Kolankiewicz, Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego ma być przyczynkiem do rozmowy o tym, czym jest dziedzictwo audiowizualne. - Trochę na wzór Biblioteki Kongresu Amerykańskiego (ona zrobiła coś podobnego w latach 80. poprzedniego wieku) chcieliśmy stworzyć zestawienie obejmujące jak najszerzej polską twórczość audiowizualną. Nie ograniczyliśmy jedynie do fabuł. Są tutaj także dokumenty, animacje, filmy eksperymentalne, studenckie, amatorskie, niezależne, a nawet nieprzeznaczone do dystrybucji w kinach, tylko adresowane do galerii, czyli video art – powiedział w listopadzie ub.r. w Studiu PAP.
Zbiór uwzględnia również obrazy, które zajęły szczególne miejsce w polskiej kulturze popularnej i cieszą się popularnością wśród kilku pokoleń polskiej widowni, takie jak „Rejs” (1970) Marka Piwowskiego, „Miś” (1981) Stanisława Barei, „Akademia Pana Kleksa” (1983) Krzysztofa Gradowskiego, „Vabank” (1981) Juliusza Machulskiego czy „Dzień świra” (2002) Marka Koterskiego.
Pełna lista jest dostępna pod adresem: https://www.fina.gov.pl/lista-polskiego-dziedzictwa-filmowego/. (PAP)
dap/ dki/
