Holokaust

19.09.2019

W Wilnie wystawa o ambasadorze Tadeuszu Romerze ratującym żydowskich uchodźców

Tadeusz Romer. Fot. NAC Tadeusz Romer. Fot. NAC

„Ambasador RP w Japonii Tadeusz Romer i żydowscy uchodźcy wojenni na Dalekim Wschodzie” – pod takim tytułem w siedzibie Litewskiej Wspólnoty Żydów w Wilnie w czwartek została otwarta wystawa. To już jej druga odsłona na Litwie. Wiosną prezentowano ją w Kownie.

Ekspozycja została przygotowana z inicjatywy i na zlecenie Instytutu Polskiego w Wilnie przez dr Olgę Barbasiewicz z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. To pierwsza wszechstronna próba ukazania bohaterskich działań podejmowanych przez ambasadora Polski w Japonii.

"Wystawę o ambasadorze Romerze otwieramy w Wilnie w przededniu rocznicy likwidacji wileńskiego getta" przypadającej 23 września – wskazał w rozmowie z PAP Marcin Łapczyński, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie. Zaznaczył, że "jest to symboliczna data i wydarzenie, tym bardziej że oprócz działalności ambasadora na wystawie można zapoznać się z codziennym życiem żydowskich uchodźców w Japonii i Szanghaju".

"Wielu z nich, jak na przykład Stefan Gołąb, pochodziło z Wilna" - powiedział Łapczyński.

CZYTAJ TAKŻE

Organizatorzy wydarzenia podkreślają, że jednym z głównych jego celów jest ukazanie litewskim odbiorcom niezwykłej historii Tadeusza Romera, pochodzącego z ówczesnej guberni kowieńskiej, Polaka, wybitnego dyplomaty, który przyczynił się do ratowania Żydów.

Jeśli chodzi o wydawanie Żydom w czasie wojny tzw. wiz życia, na Litwie dotychczas były znane są tylko dwa nazwiska: japońskiego konsula w Kownie Chiune Sugihary oraz holenderskiego konsula honorowego Jana Zwartendijka.

Wielu Żydom "udało się uniknąć śmierci właśnie dzięki Sugiharze, Zwartendijkowi i Romerowi" - powiedział dyrektor Instytutu Polskiego.

„Niewiele jednak wiadomo było o tym, co działo się po dotarciu przez żydowskich uchodźców do wybrzeży Japonii i ich trudnym losie na Dalekim Wschodzie. Ambasador Romer i jego bohaterska działalność w Japonii i Szanghaju zasługuje na wyrazy najwyższego uznania i trzeba o niej mówić” - zaznaczył Łapczyński.

Projekt realizowany jest w ramach obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości oraz 100. rocznicy nawiązania polsko-japońskich stosunków dyplomatycznych, obchodzonych w tym roku. W związku z tym pod koniec października wystawa zagości także w Japonii.

Tadeusz Romer urodził się 6 grudnia 1894 roku w Antonoszu w guberni kowieńskiej Cesarstwa Rosyjskiego. W 1937 roku został pierwszym ambasadorem RP w Japonii. Latem 1940 roku polscy Żydzi, którzy szukali ucieczki przed Holokaustem, otrzymywali od japońskiego konsula w Kownie Sugihary wizy tranzytowe umożliwiające im wyjazd do Japonii.

Zadaniem ambasadora RP w Japonii stała się pomoc w zapewnieniu żydowskim uchodźcom wiz docelowych. Dla zapewnienia uchodźcom opieki Romer powołał też „Polski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny”, którego przewodniczącą została jego żona Zofia. W 1941 roku podjęto decyzję o likwidacji polskiej placówki w Japonii. Romer udał się do Szanghaju, gdzie kontynuował dyplomatyczne działania na rzecz uchodźców.

Tadeusz Romer zmarł w Montrealu 23 marca 1978 roku.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ klm/ kar/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL