Stalinizm

21.07.2012 aktualizacja 14.07.2016

Dr Zawistowski: uchwalenie konstytucji PRL pokazuje, że było to państwo całkowicie pozbawione suwerenności

Sześćdziesiąt lat temu, 22 lipca 1952 r. została uchwalona Konstytucja Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Osiem lat po formalny powstaniu Polski Ludowej komuniści ostatecznie sankcjonowali swoją władzę nad podbitym krajem, zmieniając jednocześnie jego nazwę z Rzeczpospolita Polska na Polska Rzeczpospolita Ludowa. Gdybym musiał na podstawie jednego wydarzenia historycznego opowiedzieć czym była PRL, wybrałabym właśnie datę 22 lipca 1952 r.

Uchwalenie konstytucji PRL idealnie pokazuje, że było to państwo oparte na przemocy, kłamstwie i całkowicie pozbawione suwerenności. Konstytucja PRL została formalnie uchwalona przez Sejm Ustawodawczy – wybrany w 1947 r. w wyborach sfałszowanych i odbywających się pod krwawym naciskiem terroru UB. Głosowanie nad projektem konstytucji w Sejmie było jednak tylko formalnością – w rzeczywistości wcześniej konstytucja PRL trafiła do akceptacji Stalina. I to on, opierając się na rosyjskojęzycznej wersji tekstu, dokonał ostatecznych poprawek polskiej ustawy zasadniczej!

Można powiedzieć, iż faktycznie Stalin nadał Polsce konstytucję, tak jak car Aleksander I dokonał tego w stosunku do Królestwa Polskiego w 1815 r. Co jednak najważniejsze, konstytucja PRL była zbiorem czczych obietnic, które nie miały nic wspólnego z rzeczywistością. Formalnie bowiem obywatel PRL mógł liczyć na  wolność słowa, wolność wyznania, swobodę zgromadzeń, prawo do swobodnego zrzeszania się. W rzeczywistości za próbę skorzystania z tych praw można było bardzo szybko trafić do więzienia. Znakomicie sytuację tę komentował kawał polityczny o różnicach pomiędzy konstytucją PRL, a konstytucją francuską. Puentowano, że w zasadzie było one bardzo podobne, bo gwarantują pełną wolność wypowiedzi, z tym, że konstytucja francuska gwarantowała wolność także po wypowiedzi…

Po zwycięstwie Solidarności w 1989 r., konstytucje PRL znowelizowano, m.in. przywracając krajowi historyczną nazwę Rzeczpospolita Polska. W 1992 r. starą ustawę zasadniczą zastąpiła „Mała konstytucja”, stosowana do momentu przyjęcia obecnie obowiązującej ustawy zasadniczej w 1997 r.

dr Andrzej Zawistowski, dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL