Okrągły stół

04.04.2014 aktualizacja 30.10.2016

Kalendarium: Od Okrągłego Stołu do wyborów 4 czerwca 1989 r.

Obrady Okrągłego Stołu. Od lewej: Tadeusz Mazowiecki, Lech Wałęsa, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Bujak. Fot. PAP/J. Bogacz Obrady Okrągłego Stołu. Od lewej: Tadeusz Mazowiecki, Lech Wałęsa, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Bujak. Fot. PAP/J. Bogacz

5 kwietnia 1989 r., po dwóch miesiącach negocjacji, podpisano porozumienie zamykające obrady Okrągłego Stołu, który zapoczątkował upadek systemu komunistycznego i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale również w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

5 kwietnia

W Warszawie po 8-tygodniowych negocjacjach zakończyły się obrady Okrągłego Stołu. W kwestiach politycznych porozumienie obejmowało m.in. powołanie urzędu Prezydenta RP, wolne wybory do Senatu oraz podział mandatów w wyborach do Sejmu (65 proc. dla strony rządowej i 35 proc. dla opozycyjnej). Władze zgodziły się także na relegalizację  „Solidarności”.

6 kwietnia

Na konferencji prasowej w Warszawie Lech Wałęsa powiedział: „Nie będziemy starać się, aby związek zawodowy „Solidarność” stał się partią polityczną. Ale jest prawdopodobne, że z tego nurtu wezmą początek i inne rozwiązania organizacyjne, które podejmą szersze tematy". A także: "Ludzie systemu PRL podczas negocjacji dali dowód gotowości do radykalnej zmiany systemu". Wałęsa potwierdził, iż przedstawiciele „Solidarności” będą kandydowali w wyborach parlamentarnych.

W moskiewskiej „Litieraturnej Gazietie” o rezultatach Okrągłego Stołu napisano, że „cokolwiek by w Polsce nie zaszło… przemiany są sprawą samych Polaków”.

Po raz pierwszy oficjalnie odbyły się państwowe uroczystości ku czci ofiar Katynia. W wystąpieniach dostojników i relacjach medialnych nie wskazano winnych śmierci polskich oficerów.

7 kwietnia

Sejm uchwalił „Ustawę o zmianie Konstytucji PRL” zmieniającą ordynację wyborczą i konstrukcję naczelnych organów państwa (powołano instytucję prezydenta i Senatu) oraz wprowadzającą swobodę zrzeszania się i pluralizm związkowy. Tym samym pierwsze zapisy Okrągłego Stołu stały się faktem.

W Krakowie zarejestrowany został Związek Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego. Terenem działania objął cały kraj. Główne cele związku to: zrzeszanie osób, które w latach 1939-59 były więzione i represjonowane, pomoc socjalna i prawna byłym więźniom oraz ich rodzinom.

8 kwietnia

W Warszawie odbyło się posiedzenie Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Komitet, zgodnie z wolą Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”, wyraził gotowość objęcia patronatu nad kampanią wyborczą kandydatów opozycyjno-solidarnościowych na posłów i senatorów.

W Szczecinie na rzecz wolnych wyborów demonstrowali: Tymczasowy Zarząd Regionu „Solidarności” w Szczecinie, Federacja Młodzieży Walczącej, Konfederacja Polski Niepodległej oraz Polska Partia Socjalistyczna.

W Krakowie w Kombinacie Metarulgicznym Huta im. Lenina odbyło się spotkanie Alfreda Miodowicza – przewodniczącego OPZZ ze związkowcami Krakowa, w którym udział wzięli także członkowie „Solidarności” Huty Lenina. Miodowicz przekonywał związkowcow, że OPZZ opowiada się za urynkowieniem gospodarki, jednak w sposób łagodny i stopniowy.

9 kwietnia

W Gdańsku po mszy św. w kościele św. Brygidy odbyła się demonstracja Solidarności Walczącej wzywająca do bojkotu wyborów czerwcowych.

W krużgankach klasztoru o.o. Karmelitów na Piasku w Krakowie odsłonięto tablicę poświęconą pamięci polskich jeńców obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku zamorodowanych w Katyniu oraz innych miejscach.

10 kwietnia

W związku z bardzo złą sytuacją finansową piekarnictwa w 1989 roku, Ministerstwo Finansów wprowadziło podwyżkę urzędowych cen detalicznych chleba. Cena chleba zwykłego o wadze 0,8 kg z 49 zł wzrosła do 63 zl, a  chleba wiejskiego z 57 do 72 zł. Według GUS przeciętne wynagrodzenie w pierwszym kwartale 1989 roku wyniosło prawie 110 tys zł. Średnia emerytura i renta – 36 tys. zł.

Rzecznik prasowy MSZ podczas konferencji  za najpilniejsze zadania resortu uznał wypracowanie wraz z wierzycielami rozwiązania, które umożliwiłoby spłatę długu zagranicznego, ale nie kosztem rozwoju gospodarczego i interesów społecznych. Za priorytetowy obszar w polityce zagranicznej uznano Europę i dążenie do budowy „wspólnego europejskiego domu”.

W Krakowie zarejestrowano Związek Żołnierzy Armii Krajowej, który terenem działania objął cały kraj. Cele Związku to: zawieranie więzi koleżeńskich między rozproszonymi po kraju i zagranicą byłymi żołnierzami AK oraz ich rodzinami, organizowanie pomocy koleżeńskiej dla tej grupy kombatantów, a także nawiązywanie współpracy z organizacjami zrzeszającymi byłych uczestników walk przeciw okupantom. 

11 kwietnia

W Warszawie, po kilkutygodniowej przerwie, odbyła się konferencja prasowa rzecznika rządu. Jerzy Urban oświadczył, iż rząd ocenia porozumienia obrad Okrągłego Stołu jako korzystne dla Polski, stanowiące rozwinięcie programowych działań władz, w tym reform gospodarczych. Rzecznik zapowiedział dokonanie kolejnych posunięć dynamizujących życie gospodarcze kraju przez rząd w krótkim czasie m.in. ustanowienie kilkunastu stref wolnocłowych, specjalnych stref ekonomicznych, przyspieszenie procesów upadłościowych trwale nierentownych przedsiębiorstw oraz stopniowe uwalnianie cen skupu produktów rolnych.

12 kwietnia

W Warszawie zakończyły się 3-dniowe obrady IX Zjazdu Delegatów Kółek Rolniczych. Na zakończenie obrad w imieniu rządu, minister rolonictwa, leśnictwa i gospodarki żywnościowej Kazimierz Olesiak, zapowiedział, iż od 17 kwietnia wprowadzone zostaną wolne ceny skupu produktów rolnych przy gwarantowanych cenach minimalnych na podstawowe produkty rolne.

13 kwietnia

W Warszawie Rada Państwa zarządziła wybory do Sejmu i Senatu i wyznaczyła datę głosowania na dzień 4 i 18 czerwca 1989 roku. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu utworzono okręgi wyborcze, w których zależnie od liczby mieszkańców, wybieranych miało być od 2-5 posłów. Powołano Państwową Komisję Wyborczą, na której czele stanął przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego Alfons Klafkowski, jednym z wiceprzewodniczących został prof. Andrzej Zoll reprezentujący stronę opozycyjną. W skład Komisji weszło 6 przedstawicieli Komitetu Obywatelskiego.

W Warszawie generał Wojciech Jaruzelski spotkał się z prymasem Polski kardynałem Józefem Glempem, podczas którego omówiono stan stosunków między państwem a Kościołem rzymskokatolickim, szczególnie uregulowanie statusu prawnego Kościoła w Polsce oraz drogę do normalizacji stodunków między Polską a Stolicą Apostolską.

Senat UJ nadał godność doktora honoris causa Andrzejowi Wajdzie. Po raz pierwszy taki tytuł został nadany przedstawicielowi polskiego filmu.

W kwietniu 1989 roku w kinach w całym kraju wyświetlano „Pilkarski poker”.

14 kwietnia

W Warszawie podczas posiedzenia Komitetu Społeczno-Politycznego Rady Ministrów mówiono o reformie szkolnictwa w świetle ustaleń Okrągłego Stołu (zakładała ona m.in. gruntowną reformę planów i metod nauczania, w której decydujący głos mieliby nauczyciele a także zwiększenie liczby miejsc w liceach ogólnokształcących). Obradom przewodniczył  Aleksander Kwaśniewski.

15 kwietnia

Rada Państwa ustaliła podział na okręgi wyborcze oraz ilość mandatów poselskich w poszczególnych okręgach. Ustalono, iż z krajowej listy wyborczej wybieranych będzie 35 posłów natomiast w 108 utworzonych okręgach wyborczych – 425 posłów.

Rozpoczął się pierwszy kongres reaktywowanej Polskiej Partii Socjalistycznej.

16 kwietnia

W Krakowie po raz drugi spotkał się Małopolski Komitet Obywatelski aby ustalić solidarnościowych kandydatów do parlamentu. Nie udało się na razie.

17 kwietnia

Sąd Wojewódzki w Warszawie  po latach znów zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” jako organizację o charakterze ogólnokrajowym z siedzibą w Gdańsku. Prasa peerelowska informację o tym wydarzeniu potraktowała zdawkowo, natomiast wybijano wiadomość, że: „IV Kongres Stronnictwa Demokratycznego obraduje w Warszawie”.

Premier Mieczysław F. Rakowski odwołał Janusza Roszkowskiego ze stanowiska prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji i powołał na jego miejsce Jerzego Urbana.

W Waszyngtonie Prezydent Stanów Zjednoczonych George Bush ogłosił nową, wolną od dyskryminacji politykę wobec Polski. Bush wyraził poparcie dla liberalnych przemian gospodarczych i politycznych w Polsce.

18 kwietnia

Po raz pierwszy po ośmiu latach dochodzi do spotkania Lecha Wałęsy z Wojciechem Jaruzelskim, podczas którego „wymieniono uwagi o zgodności co do kierunku przemian w Polsce”. Telewizja pokazała powitanie polityków. Generał Jaruzelski przywitał Wałęsę słowami „Góra z górą...” na co Wałęsa odpowiedział: „Tym razem chyba się nie rozejdziemy”.

Odbyło się zebranie organizacyjne w sprawie Komisji Porozumiewawczej, której przewodniczyli Lecha Wałęsa oraz Czesław Kiszczak. Omówiono tryb pracy komisji oraz powołano dwa stałe zespoły – do spraw gospodarki i polityki społecznej oraz interwencyjny. Zadaniem komisji było czuwanie nad wykonaniem porozumień Okrągłego Stołu.

19 kwietnia

W Krakowie odbyło się spotkanie I sekretarza Komitetu Krakowskiego PZPR Józefa Gajewicza z  kardynałem Franciszkiem Macharskim. Omawiano kwestie kampanii wyborczej i „nowych perspektyw województwa małopolskiego”.

W Krakowie odbyła się Aukcja „Przekroju”, podczas której licytowano obraz Jerzego Nowosielskiego. przekazanego przez niego w celu wsparcia Obraz został sprzedany za 5, 5 mln złotych a całą sumę artysta przekazał na rewaloryzacji Cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie.

20 kwietnia

Papież Jan Paweł II przyjął na półgodzinnej audiencji Lecha Wałęsę z żoną Danutą oraz osoby im towarzyszące.

Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność”.

W Warszawie na pierwszym posiedzeniu zebrała się Państwowa Komisja Wyborcza.

W Krakowie manifestowali studenci i młodzieży szkół średnich. Domagano się relegalizacji NZS, reformy systemu edukacji narodowej, reformy służby wojskowej i całkowicie wolnych wyborów.

21 kwietnia

Prasa nie informowała o spotkaniu Wałęsy z papieżem natomiast dużo pisano o uroczystościach z okazji rocznic urodzin Lenina. Zorganizowano m.in. seminarium pod tytułem „Współpraca polsko-radziecka i osiągnięcia ZSRR”

22 kwietnia

Rząd na skutek protestów społecznych podjął decyzję o rezygnacji z budowy elektrowni jądrowej Warta w Klempiczu (wielkopolskie). Trzy tygodnie wcześniej ZOMO brutalnie spacyfikowało w Poznaniu pokojową manifestację przeciwko budowie tej elektrowni. Była to jedna z ostatnich takich akcji w historii milicji.


23 kwietnia

W Warszawie Komitet Obywatelski „Solidarność” zatwierdził listy wyborcze do Sejmu i Senatu; na jedno miejsce kandydował jeden solidarnościowy kandydat. Ogłoszono także program wyborczy Komitetu - jego głownymi założeniami była „legalna, polityczna walka o suwerenność narodu, niepodległość kraju i naprawę Rzeczypospolitej”.

24. kwietnia

W Warszawie obradowała Rada Ministrów, która przyjęła kolejne projekty ustawowych zmian wynikających z ustaleń Okrągłego Stołu. M.in. zmiany w prawie prasowym i ustawie o cenzurze. Cenzorski urząd przestał istnieć dopiero z końcem 1990 roku a uchwałę w tej sprawie podjął w kwietniu  90 r. rząd Tadeusza Mazowieckiego.

Rada Narodowa w Krakowie przyjęła uchwałę o utworzeniu w Krakowie strefy ekonomiki specjalnej – „odpowiadającej tendencjom i kierunkom przebudowy systemu gospodarczego kraju”.

25 kwietnia

Komitet Obywatelski „Solidarności” zaapelował o finansowe wsparcie prowadzonej przez siebie kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu.

26 kwietnia

W Warszawie rozpoczęło się posiedzenie Sejmu, podczas którego rozpatrywano projekt ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w PRL, o gwarancjach i wolności sumienia i wyznania oraz o ubezpieczeniu społecznym duchownych.

27 kwietnia

I sekretarz KC PZPR Wojciech Jaruzelski rozpoczął  wizytę w Moskwie.

W Warszawie Sejm PRL przegłosował kolejne zmiany w prawie – ustawę o notariacie oraz nowelizował ustawę o ochornie gruntów rolnych.

28 kwietnia

Zgodnie z porozumieniami zawartymi przy Okrągłym Stole nadana została pierwsza autorska audycja Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”w Polskim Radiu pt. „Solidarni”.

29 kwietnia

Podczas spotkania Lecha Wałęsy z kandydatami na posłów i senatorów w Stoczni Gdańskiej każdemu wykonano indywidualne zdjęcie z przewodniczącym „Solidarności”. Zdjęcia zostały wykorzystane na plakatach wyborczych.

Krajowa Komisja Wykonawcza NSZZ „Solidarność” powołała prezydium, w którego skład weszli: Bogdan Borusewicz, Zbigniew Bujak, Bogdan Lis, Władysław Frasyniuk, Stefan Jurczak, Lech Kaczyński, Jacek Merkel, Henryk Wujec, Antoni Tokarczuk, Andrzej Milczanowski, Alojzy Pietrzyk, Janusz Pałubicki.

30 kwietnia

Główny Urząd Statystyczny poinformował, że średnia płaca w Polsce wyniosła 107 tys zł. W przeliczeniu wynosiło to około 30 dolarów USA.

1 maja

W Warszawie zrezygnowano z tradycyjnego pochodu 1-majowego, natomiast wiec z udziałem władz PRL odbył się na placu Zwycięstwa (dziś Piłsudskiego). W kilku miastach odbyły się legalne - po raz pierwszy po 8 latach - pierwszomajowe demonstracje Solidarności. W Krakowie hutnicza „S” szczególnie dziękowała kościołowi i kapłanom za wsparcie i pomoc w minionych latach. We Wrocławiu, Warszawie i Gdańsku  przeciwko porozumieniom Okrągłego Stołu manifestowała Solidarność Walcząca. Doszło do zamieszek i starć z milicją.

2 maja

Alfred Miodowicz – przewodniczący OPZZ oświadczył, że nie zamierza kandydować na urząd prezydenta.

We Wrocławiu Komitet Obywatelski Solidarność oświadczył, że spokojny przemarsz „Solidarności Walczącej” i PPS-RD 1 maja został w sposób gwałtowny zakłócony przez milicję. Komitet zarzucił organom porządku publicznego, że działania te nosiły cechy prowokacji wymierzonej w porozumienia Okrągłego Stołu.

3 maja

Zbysław Rykowski poinformował o działalności studia wyborczego w telewizji i radiu oraz o podziale czasu antenowego na prezentację swoich programów wyborczych przez koalicję i opozycję. Odniósł się także do zamieszek 1 – majowych, oświadczając wolę ich pełnego wyjaśnienia przez rząd.

W Warszawie minister przemysłu Mieczysław Wilczek odniósł się do ogłoszonego 2 maja  pogotowia strajkowego przez górników 27 kopalń na tle niewprowadzania nowego systemu płacowego w górnictwie. Według ministra zbyt wysokie podniesienie poziomu płac w górnictwie w stosunku do przeciętnej płacy w przemyśle, spowodowałyby eskalację żądań płacowych w innych sektorach.

W wielu miejscach w Polsce odbyły się wiece i manifestacje z okazji  nieuznawanego wciąż przez władze święta 3 Maja. Znów doszło do starć z milicją.

4 maja

W Gdańsku odbyła się konferencja prasowa Lecha Wałęsy, którą zdominował temat demonstracji i zamieszek 1-majowych. Wałęsa wypowiedział się przeciwko ruchom radykalnie występującym przeciw komunizmowi: „… w Polsce jest duża grupa anarchistów, występujących pod hasłem „Precz z komuną”. Ale to jest tylko hasło. Natomiast, co proponują? Nic. Pomagają tylko tym, którzy nie chcą reform (…) Więcej nie potrafią zrobić, zorganizować (…) Potrafią tylko krzyczeć. Jestem przeciwko demagogom (…)” – oświadczył Wałęsa.

5 maja

W Warszawie zakończyła II Krajowa Konferencja Delegatów PZPR. „Od IX Nadzwyczajnego Zjazdu wkroczyliśmy w okres nowatorski i pełen wyzwań. Dziś z dumą możemy powiedzieć, że nasza partia była jedną z pierwszych, które uznały za konieczne dokonanie krytycznej oceny myślenia i praktyk kontynuowanych przez kilka dziesięcioleci” – powiedział podczas oficjalnego wystąpienia Mieczysław F. Rakowski.

6 maja

Prymas Polski, kardynał Józef Glemp przyjął przewodniczącego NSZZ Solidarność Lecha Wałęsę. Podczas spotkania Wałęsa przedstawił księdzu prymasowi stanowisko „Solidarności” wobec wyborów do Sejmu i Senatu oraz problemy związane z tworzeniem listy kandydatów KO „Solidarność”.

7 maja

W Warszawie marsz protestacyjny zorganizowali przeciwnicy projektu ustawy „O prawnej ochronie dziecka poczętego”. Protestujący opowiadali się przeciw prawnej regulacji, która nie wprowadza wyjątków – nawet zdrowotnych – dopuszczających wykonanie aborcji.

- W Krakowie wyszedł pierwszy numer „Głosu Wyborczego Solidarności” - gazety Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „S”. 

8 maja

Zgodnie z ustaleniami zawartymi przy Okrągłym Stole w nakładzie 150 tysięcy egzemplarzy wyszedł pierwszy numer „Gazety Wyborczej”. Redaktorem naczelnym ogólnopolskiego opozycyjnego dziennika został Adam Michnik.  Na pierwszej stronie gazeta przedstawiała zdjęcie Lecha Wałęsy z cytatem: „Żeby było inaczej i lepiej, musimy te wybory wygrać”.

W Warszawie odbyło się spotkanie Centralnej Komisji Współdziałania Partii – PZPR, ZSL, SD oraz ruchów katolików i chrześcijan świeckich. Omówiono treści programów i deklaracji wyborczych.

9 maja

Telewizja Polska emituje pierwszy program wyborczy „Solidarności”. W programie głównie przedstawiona została sylwetka Lecha Wałęsy ale pojawiły się także informacje o zrywaniu przez „nieznanych sprawców” plakatów wyborczych „S”.

Członkowie rządu spotkali się z prezydentami miast i naczelnikami miast oraz gmin, aby przygotować terenową administrację państwową do nadchodzących wyborów.

10 maja

Do Polski przybył prezydent Republiki Włoskiej Francesco Cossiga. Podczas wizyty podpisano cztery umowy międzynarodowe m.in. o nadawaniu pierwszego programu telewizji włoskiej na terytorium Polski oraz umowę dotyczącą refinansowania polskiego zadłużenia zagranicznego.

Minął termin zgłaszania kandydatów na posłów i senatorów oraz powołania obwodowych komisji wyborczych.

Wyjazdowe posiedzenie Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w Krakowie, który opowiedział się za krakowską specjalną strefą ekonomiczną, polegającą na stworzeniu preferencyjnych warunków do podejmowania działalności gospodarczej zarówno przez kapitał krajowy i zagraniczny.

11 maja

W Warszawie rząd przyjął projekt ustawy o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych występków w tym skarbowych, a także wykroczeń popełnionych po 31 sierpnia 1980 roku z powodów politycznych: w związku ze strajkiem, akcją protestacyjną lub związanych z militaryzacją.

W Warszawie premier Mieczysław F. Rakowski przyjął prezesa koncernu FIAT Giovanniego Agnelli. Wyrażono wolę rozwoju polsko-włoskiej współpracy gospodarczej oraz aktywizacji udziału przemysłu włoskiego w restrukturyzacji polskiej gospodarki.

Podczas konferencji prasowej w Gdańsku Lech Wałęsa powiedział: „Aby udały się reformy musimy skończyć z warcholstwem. Musi być spokój, nie może być wygłupów, demonstracji, strajków. Tu nie chodzi o sprawy różnych grup, ale o Polskę. Strajki mogą zburzyć polityczne możliwości zmian.”

12 maja

W wypowiedzi dla Dziennika Telewizyjnego członek Biura Politycznego KC PZPR, prof. Janusz Reykowski stwierdził, że „istnieje zamiar zaproponowania kandydatury Wojciecha Jaruzelskiego na urząd prezydenta Polski.”

13 maja

Podczas wystąpienia przed kamerami prezes Rady Ministrów Mieczysław F. Rakowski powiedział: „To, co mnie trochę niepokoi w kampanii, którą prowadzą ludzie z opozycji, to negatywnie – w istocie rzeczy – ocenianie całego dorobku Polski Ludowej, a także dorobku ostatnich lat. (…) obywatele nie dajmy się zwariować, Polska rzeczywiście osiągnęła bardzo wiele, wystarczy przecież, że każdy rozejrzy się wokół siebie i porówna swój rzeczywisty status z punktem startu.”

W Krakowie zakończył się XXV Studencki Festiwal Piosenki. Pierwszą nagrodę otrzymała Renata Przemyk za piosenkę pt. „Samolot rozbił się przed startem”….

14 maja

Z roboczą wizytą do Polski przybył  Mikols Nemeth ostatni premier komunistycznych i pierwszy niekomunistycznych Węgier.

15 maja

Do Sejmu wniesiony został projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw, według którego kompetencje Rady Państwa przechodzą na prezydenta. Z ponad 60 ustaw, w którym określone były różne kompetencje Rady Państwa, przedstawiony projekt proponuje nowelizację 19.

16 maja

Odbyło się posiedzenie Rady Państwa, podczas którego rozpatrzono projekt ustawy o Radzie Prezydenckiej w celu wsparcia prezydenta w wykonywaniu uprawnień konstytucyjnych. W jego skład mieliby wejść działacze polityczni i gospodarczy, a także przedstawiciele świata nauki i kultury.

Rzecznik prasowy Lecha Wałęsy Piotr Nowina-Konopka poinformował PAP, że do tej pory ani NSZZ „Solidarność”, ani przewodniczący Lech Wałęsa nie ustosunkowali się do ewentualnego zgłoszenia kandydatur na urząd prezydenta.

W Krakowie odbyła się manifestacja zorganizowana przez ruch Wolność i Pokój. Protestowano przeciwko stacjonowaniu żołnierzy sowieckich na terenie Polski m.in. obrzucono konsulat drobnymi monetami, krzycząc „to jest na bilet” oraz „Sowieci do domu.” Doszło do zamieszek i starć z milicją. Zatrzymano 45 osób, głównie studentów i uczniów szkół średnich.

17 maja

Sejm uchwalił trzy ustawy regulujące stosunek państwa do Kościoła katolickiego oraz innych wyznań i związków religijnych: gwarancji wolności wyznania i sumienia, stosunków państwo – Kościół katolicki i ubezpieczenia duchownych.

Ministerstwo Obrony Narodowej  poinformowało, o zamiarach rozpoczęcia wycofania części wojsk sowieckich z Polski w krótkim czasie.

18 maja

W Krakowie miały miejsce kolejne antysowieckie manifestacje w centrum miasta organizowane przez NZS UJ, WiP, oraz KPN. Doszło do zamieszek i starać z milicją. Kilkanaście osób zostało rannych.

19 maja

W Warszawie odbyło się posiedzenie Komisji Porozumiewawczej, której przewodniczył Czesław Kiszczak i Lech Wałęsa. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Kościoła: ks. Bronisław Dembowski i ks. Edward Sobieraj. Dokonano oceny realizacji postanowień Okrągłego Stołu i zapoznano się z przebiegiem kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu PRL. Poruszono także sprawę rejestracji NZS.

Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej wystosowało oświadczenie  wyrażające „głębokie oburzenie z powodu prowokacyjnych ekscesów  grupy młodzieży”, do jakich doszło w Krakowie.

Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa potępiło wydarzenia z udziałem studentów do jakich doszło pod konsulatem sowieckim.

21 maja

Komitet Obrony Kraju, któremu przewodniczył  Wojciech Jaruzelski, potępił studenckie manifestacje w Krakowie i „dokonał przeglądu środków, jakie według KOK służą spokojowi.”

22 maja

W Krakowie Senat UJ wydał oświadczenie w związku z manifestacjami w Krakowie, w którym uznał protesty za skandaliczne, będące zaprzeczeniem kultury politycznej. „Znieważenie przez grupę młodzieży, w tym także studentów, godła państwowego oraz obrażanie służb konsularnych Związku Radzieckiego uznał za głęboko oburzające.”

„Obecnie toczy się ostra walka przedwyborcza. Jest to wielka szkoła polityczna. Trudno przesądzać szczegółowy wynik tych wyborów. Liczymy, ze coś odzyskamy” – mówił Wojciech Jaruzelski w rozmowie z szefem komunistycznej partii w NRD Erichem Honeckerem.

23 maja

W Warszawie na cotygodniowej konferencji prasowej zastępca rzecznika rządu Zbysław Rykowski wyraził oburzenie i ubolewanie z powodu antyradzieckich „ekscesów” w Krakowie.

Sąd Wojewódzki w Warszawie odmówił rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów.

24 maja

Sejm PRL uchwalił absolutorium dla gabinetu Mieczysława Rakowskiego.

W Warszawie, po decyzji sądu dotyczącej odmowy rejestracji NSZ, studenci dziennych studiów uniwersytetu w Warszawie zorganizowali tzw. strajk okupacyjny w murach uczelni. W Łodzi, Katowicach Lublinie, Wrocławiu doszło do manifestacji studenckich.

W Komunikacie NSZZ „Solidarność” podpisanym przez Lecha Wałęsę stwierdzono: „Odmowa rejestracji NZS stanowi naruszenie decyzji „okrągłego stołu”. Budzi to zasadniczy niepokój NSZZ „Solidarność”. Stwierdzamy z całą mocą, że Solidarność nie odstąpi od sprawy legalizacji NZS”

25 maja

W całym kraju odbyły się uroczystości Bożego Ciała. Były bardziej uroczyste niż w latach ubiegłych.

26 maja

W Warszawie zarejestrowano Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej. Celami organizacji: obrona godności i dobrego imienia AK, propagowanie wiedzy na temat AK, utrzymywanie więzi między członkami tej formacji.

27 maja

W Gdańsku sekretarz generalny Węgierskiej Krajowej Rady Związków Zawodowych (SZOT) Sandor Nagy złożył wizytę przewodniczącemu  „Solidarności’  Lechowi Wałęsie i zaprosiło go do przyjazdu na Węgry.

28 maja

We Wrocławiu studenci ruchu WiP zakończyli 24-godzinną głodówkę protestacyjną.

29 maja

Sejm uchwalił ustawę o abolicji i znowelizował ustawę o cenzurze. Abolicja objęła osoby skazane po 31 sierpnia 1980 r. z powodów politycznych lub w związku ze strajkiem, akcją protestacyjną lub związanych z militaryzacją.

W Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim gościł prof. Zbigniew Brzeziński – doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego za kadencji Jimmy’ego Cartera

30 maja

Odbyło się ostatnie posiedzenie Sejmu IX kadencji.

Uchwalono  5 nowych ustaw i 11 nowelizacji. Wśród nich m.in.: poprawki do ustawy emerytalnej, nowe zasady korzystania z funduszu alimentacyjnego, a także nowelizację prawa prasowego i celnego.

31 maja

W Warszawie, po raz pierwszy jako instytucja działająca na mocy ustawy, zebrała się Komisja Wspólna Przedstawicieli Rządu i Episkopatu. Ustalono, że Kościół katolicki nie angażując się w walki polityczne ocenia kandydatów jedynie według kryteriów moralnych.

1czerwca

Na ostatnim przed wyborami posiedzeniu zebrała się Państwowa Komisja Wyborcza.

2 czerwca

Rzecznik Komitetu Centralnego PZPR  Jan Bisztyga zwrócił się do kierownictwa kampanii wyborczej „Solidarności” z propozycją zaniechania propagandy i agitacji wyborczej w sobotę i niedzielę – w dniu wyborów. „Solidarność nie zgodziła się na to.

Z przedwyborczym przemówieniem w telewizji wystąpił Wojciech Jaruzelski. „Szczycę się tym, iż moja partia potrafiła – jak nikt inny – dokonać odważnej, uczciwej samooceny, rzucić wyzwanie samej sobie, stanąć w awangardzie przemian.” – powiedział Jaruzelski.

Po ośmiu latach przerwy ukazał się tygodnik „Solidarność”, na którego czele stanął Tadeusz Mazowiecki.

3 czerwca

Wieczorem w wielu miastach tysiące osób rozlepiało plakaty wyborcze „Solidarności”

4 czerwca

Odbyła się I tura wyborów do Sejmu i Senatu. Frekwencja wynosiła ok 62 proc. Kandydaci Komitetu Obywatelskiego zdobyli wszystkie 161 mandatów do Sejmu przeznaczonych dla bezpartyjnych a także 99 ze 100 mandatów do Senatu. Z 35 kandydatów tzw. listy krajowej (na której znajdowali się główni przedstawiciele rządu) tylko dwóch otrzymało mandat.

(MHP)

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL