Artykuły historyczne

Maszt w Konstantynowie – chluba polskiej inżynierii, symbol niedbalstwa

8 sierpnia 1991 r., nieco po godzinie 19:00 najwyższa na świecie konstrukcja niespodziewanie zniknęła z horyzontu. Tego dnia zawalił się maszt w Konstantynowie, będący przez 17 lat dumą polskiej inżynierii.

60. rocznica premiery filmu „Giuseppe w Warszawie”. Żołnierze włoscy w Polsce w czasie II wojny światowej

Mija 60 lat od premiery komedii Stanisława Lenartowicza z Antoniem Cifariellą, Elżbietą Czyżewską i Zbigniewem Cybulskim. Film opowiada o perypetiach młodego włoskiego żołnierza zagubionego w okupowanej przez Niemców Polsce, drwi z utrwalonych klisz dotyczących okupacji i polskiego ruchu oporu, odchodzi od wojennej martyrologii. Jednak za filmowymi przygodami pechowego Włocha kryje się tragiczna rzeczywistość.

110 lat temu z krakowskich Oleandrów wyruszyła I Kompania Kadrowa

110 lat temu, 6 sierpnia 1914 r., z krakowskich Oleandrów w kierunku ziem zaboru rosyjskiego wyruszyła I Kompania Kadrowa. „Wszyscy, co tu jesteście zebrani, jesteście żołnierzami polskimi. (…) Jedynym waszym znakiem jest odtąd orzeł biały” – mówił do swoich żołnierzy Józef Piłsudski.

„Pozyskać lud dla Polski i odbudować Polskę dla ludu” – rola chłopów w walce o niepodległość Rzeczypospolitej

Polskie zrywy narodowowyzwoleńcze z XIX w. pokazały jedno – bez poparcia chłopów nie uda się doprowadzić do odrodzenia Rzeczypospolitej. Zarówno powstańcy listopadowi, jak i styczniowi przegrali bitwy o włościan, a wraz z nimi – szanse na spełnienie marzeń o wolności. Jak zachowali się mieszkańcy wsi po wybuchu I wojny światowej?

Zdobyczne czołgi wzięły aktywny udział w Powstaniu Warszawskim

W pierwszych dniach Powstania Warszawskiego żołnierze Armii Krajowej zdobyli trzy sprawne niemieckie czołgi. Dwa z nich wzięły udział w walkach, m.in. wspierały wyzwalanie obozu koncentracyjnego na ul. Gęsiej.

W trakcie rzezi Woli Wanda Lurie przeżyła egzekucję, w której zamordowano jej dzieci

Wanda Felicja Lurie nazywana jest „Polską Niobe”. 80 lat temu, 5 sierpnia 1944 roku, w trakcie Rzezi Woli podczas pacyfikacji Powstania Warszawskiego, będąc w 9 miesiącu ciąży, przeżyła własną egzekucję i zamordowanie 6- letniej córki i dwóch synków (3 i 11 lat).

160 lat temu u stóp Cytadeli zamordowano Romualda Traugutta

160 lat temu, 5 sierpnia 1864 r. władze rosyjskie dokonały egzekucji Romualda Traugutta, dyktatora Powstania Styczniowego i jego współpracowników. Traugutt stał się symbolem walki o niepodległość dla wielu pokoleń Polaków, był wzorem m.in. dla Józefa Piłsudskiego.

80 lat na warszawskiej Woli Niemcy rozpoczęli rzeź jej mieszkańców

80 lat temu, między 5 a 7 sierpnia 1944 r. na Woli doszło do bezprzykładnej w dziejach II wojny światowej, zorganizowanej masakry ludności cywilnej. Akcja wyniszczania miasta była odpowiedzią na wybuch Powstania Warszawskiego, ale jej przyczyny tkwią w ideologii niemieckiego narodowego socjalizmu.

97 lat temu urodził się historyk Janusz Tazbir

Janusz Tazbir był nie tylko jednym z najwybitniejszych polskich badaczy dziejów kultury, lecz także należał do wąskiego grona historyków, autorów książek, po które sięgały rzesze czytelników. Był erudytą, humanistą i wszechstronnym uczonym, ale także organizatorem nauki historycznej, wieloletnim dyrektorem Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Gdyby żył, 5 sierpnia skończyłby 97 lat.

Jak jezuici sarmatów uczyli?

Stanisław Hozjusz, czołowy zwolennik kontrreformacji, wiedział, co robi, kiedy zdecydował się sprowadzić jezuitów do Polski. Wtedy jeszcze stosunkowo młody zakon, założony przez Ignacego Loyolę, szturmem zaczął zmieniać Europę, kształtując ją zgodnie z linią Watykanu. W jakim stopniu udało się jezuitom wpłynąć na sarmatów? Czy może ponieśli klęskę? I jaką rolę odegrały w tym prowadzone przez nich szkoły?