Inne

24.12.2014 aktualizacja 18.07.2016

Etnograf: mak i grzyby na Wigilii miały umożliwiać kontakt ze zmarłymi

Spożywanie podczas Wigilii potraw z maku i grzybów, miało umożliwić kontakt ze zmarłymi - uważa etnograf, kierownik Białostockiego Muzeum Wsi dr Artur Gaweł. Przypomina, że dawniej kolacja wigilijna pełniła funkcję wieczerzy zadusznej.

W swej publikacji "Rok obrzędowy na Podlasiu", w rozdziale poświęconym tradycjom wigilijnym i bożonarodzeniowym, Gaweł pisze m.in. o potrawach, które pojawiały się na wigilijnym stole i ich symbolice.

Zwraca uwagę na to, że dawniej kolacja wigilijna pełniła funkcję wieczerzy zadusznej, dlatego Wigilię "należało spożywać w nastroju uroczystym i poważnym". Potrawy, które spożywano, też nawiązywały do tych spożywanych podczas wieczerzy zadusznych. Na Wigilię zawsze przygotowywano potrawy z maku (przykładem jest kutia), mak dodawano też do wigilijnego kisielu czy gotowanych ziemniaków. Natomiast grzyby wykorzystywano do zrobienia kapusty z grzybami czy wigilijnej zupy z suszonych grzybów.

Gaweł pisze, że od dawna wiedziano, iż nasiona maku mają właściwości usypiające i narkotyzujące, co "w ludowej tradycji wiązało mak ze śmiercią". "Spożycie maku umożliwiało przekroczenie granicy między światem żywych i zmarłych" - dodał etnograf. Takie same właściwości przypisywano grzybom.

Dlatego - jego zdaniem - można założyć, iż potrawy z maku i grzybów na stole wigilijnym przeznaczone były tak naprawdę dla zmarłych. "Uważano nawet, że stanowią pokarm dla zmarłych, stąd pojawiały się na stypach i innych świętach ku czci zmarłych. Zgodnie bowiem z ludową wizją świata, w ucztach tych brali także udział zmarli przodkowie" - podsumował Gaweł. (PAP)

swi/ pz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL