„Rozpoczęła się w nowych warunkach walka o to, kto ma kierować narodem, kto ma sprawować rząd dusz w narodzie. Do tej walki trzeba się odpowiednio przygotować. Cała nasza praca polityczna i publicystyczna powinna brać to pod uwagę”. Te słowa padły w końcu lutego 1966 r. z ust Zenona Kliszki – sekretarza KC PZPR i najbliższego współpracownika rządzącego Polską od blisko dekady Władysława Gomułki. Przeciwnikiem partii komunistycznej we wspomnianej walce o „rząd dusz” był Kościół katolicki i jego hierarchia, którą ekipa Gomułki uznawała za największe zagrożenie dla swej władzy.
Zdjęcia i fragmenty przemówień znalazły się na otwartej w czwartek w Poznaniu wystawie „Sacrum Poloniae Millennium”. Ekspozycja przygotowana m.in. przez poznański oddział IPN prezentuje zarówno uroczystości kościelne, jak i wydarzenia państwowe w tamtym czasie.
Najczęściej patrzymy na Millenium Chrztu Polski, jako na pole konfliktu między komunistycznym państwem i Kościołem katolickim o polską tożsamość. Jednak przede wszystkim było to wydarzenie formujące Kościół w naszym kraju, a pośredni także ogromną większość polskiego społeczeństwa - rodzimych katolików. Jaki więc był Kościół w Polsce w okresie Millenium? Można się o tym przekonać obserwując protokoły obrad Komisji Episkopatu Polski z tego okresu.
Władze PRL sięgały po wszelkie możliwe środki, by w 1966 roku przyćmić kościelne obchody 1000-lecia chrztu Polski. Koszty propagandy nie grały żadnej roli, mało brakowało, a na Jasnej Górze zagrałby zespół The Beatles – mówi prof. Jerzy Eisler, dyrektor oddziału IPN w Warszawie.
Prymas Wyszyński, jeszcze podczas internowania przez władze komunistyczne w latach 1953-56, stworzył program ogólnonarodowej Wielkiej Nowenny – dziewięcioletniego programu duszpasterskiego, przygotowującego katolików polskich do obchodów tysiąclecia chrztu Polski. Obchodom przeciwstawiały się komunistyczne władze.
Raporty SB, zdjęcia kościołów wybudowanych wbrew władzom PRL, pamiątki rodzinne znalazły się m.in. na wystawie "Arcybiskup Ignacy Tokarczuk. Kościół, władza, opór społeczny". Przygotowaną przez rzeszowski oddział IPN ekspozycję w niedzielę otwarto w Hamburgu.
Wicekanclerz, minister gospodarki i technologii Niemiec Sigmar Gabriel oraz prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz złożyli w piątek we Wrocławiu kwiaty pod pomnikiem kardynała Bolesława Kominka. „Kardynał był jednym z ojców polsko-niemieckiego pojednania” - powiedział Gabriel.