Kultura i sztuka po 1989 roku

09.09.2016 aktualizacja 10.09.2016

Katowice: Teofil Ociepka upamiętniony w plenerowej galerii

 Rzeźbę upamiętniającą Teofila Ociepkę, malarza z grupy janowskiej, odsłonięto w Katowicach. Fot. PAP/M. Zimny Rzeźbę upamiętniającą Teofila Ociepkę, malarza z grupy janowskiej, odsłonięto w Katowicach. Fot. PAP/M. Zimny

Jeden z najbardziej znanych polskich malarzy prymitywistów Teofil Ociepka został w piątek upamiętniony w plenerowej galerii w centrum Katowic.

Od kilkunastu lat, co roku, w galerii artystycznej na katowickim Placu Grunwaldzkim, nieopodal hali Spodka, odsłaniane są kolejne rzeźby, przedstawiające wybitne postaci świata kultury związane ze stolicą Górnego Śląska. O wyborze upamiętnianej w danym roku postaci decydują mieszkańcy w trwającym miesiąc plebiscycie.

Uhonorowanie Ociepki wpisuje się w obchody 70-lecia istniejącej od 1946 r. Grupy Janowskiej, skupiającej śląskich malarzy nieprofesjonalnych. Grupa powstała krótko po II wojnie światowej przy kopalni Wieczorek w katowickim Janowie. Stworzyli ją zajmujący się malarstwem górnicy tej kopalni. Ociepka to najwybitniejszy przedstawiciel tego kręgu. Obecnie grupę tworzy 16 artystów.

Do pierwotnej Grupy Janowskiej należeli, obok Ociepki, m.in. Ewald Gawlik, Paweł i Leopold Wróblowie, Antoni Jaromin, Bolesław Skulik oraz Józef Gajzler. Ostatnim żyjącym przedstawicielem historycznej Grupy Janowskiej jest wciąż tworzący Erwin Sówka.

Twórczości malarzy z Grupy Janowskiej - tej pierwotnej, jak i obecnej - poświęconych jest wiele miejscowych przedsięwzięć, organizowanych głównie w zabytkowych dzielnicach Katowic: Nikiszowcu i Giszowcu. Przykładem może być otwarty jesienią ubiegłego roku tzw. Szlak Gawlika - trasa spacerowa po dziesięciu miejscach utrwalonych na obrazach Ewalda Gawlika, nazywanego "śląskim van Goghiem".

Teofil Ociepka (1891-1978) to, obok Nikifora, najbardziej znany polski reprezentant prymitywizmu; jego twórczość zyskała światowy rozgłos. Był samoukiem; w jego twórczości, w której widoczna jest aura tajemniczości i symbolizmu, pojawiają się liczne motywy fantastyczne i okultystyczne.

Dotychczas w alejkach Placu Grunwaldzkiego znalazły się wizerunki m.in. aktorów Zbyszka Cybulskiego, Aleksandry Śląskiej i Bogumiła Kobieli, kompozytorów Wojciecha Kilara i Henryka Mikołaja Góreckiego, grafika Pawła Stellera, malarza Jerzego Dudy-Gracza, twórcy zespołu pieśni i tańca "Śląsk" Stanisława Hadyny, pisarza Alfreda Szklarskiego, folklorysty Adolfa Dygacza oraz malarza i performera Andrzeja Urbanowicza. W ubiegłym roku w galerii odsłonięto rzeźbę przedstawiającą zmarłego ponad rok temu bluesmana Jana "Kyksa" Skrzeka.

Plenerowa galeria artystyczna przy katowickim Placu Grunwaldzkim to pomysł architektów Aliny i Andrzeja Grzybowskich, którzy w 2002 r. na zlecenie Urzędu Miasta Katowice zaprojektowali przebudowę skweru. Intencją Grzybowskich było utworzenie miejsca upamiętniającego wybitnych artystów związanych z miastem i regionem. (PAP)

lun/ mab/ agt/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL