Krystyna Budnicka, ocalała z getta warszawskiego, ambasadorką akcji Żonkile w 2026 r. Fot. PAP/Rafał Guz
Krystyna Budnicka, ocalała z getta warszawskiego i świadkini wydarzeń sprzed 83 lat, została ambasadorką tegorocznej (w 2026 r.) akcji Żonkile - poinformowało Muzeum POLIN. Osoby, które pamiętają tamte czasy i je przeżyły, odchodzą. Zostaje tylko pamięć. To ją należy pielęgnować - powiedziała Budnicka.
W niedzielę, 19 kwietnia, wolontariusze indywidualni oraz szkoły, biblioteki i instytucje w całej Polsce już po raz 14. włączą się w akcję Żonkile, by przypomnieć o powstaniu w getcie warszawskim. Tego dnia na znak pamięci pierwszego zrywu w okupowanej Europie przechodniom na ulicach Warszawy wręczane będą papierowe kwiaty.
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN zaprosiło do współpracy ambasadorskiej świadkinię wydarzeń - Krystynę Budnicką. Jako jedyna z rodziny Kuczerów przeżyła piekło powstania w getcie warszawskim. Jej rodzice, sześciu braci oraz starsza siostra zginęli podczas próby wydostania się z płonącego bunkra na rogu ówczesnych ulic Zamenhofa i Miłej. Miała 11 lat, gdy w getcie warszawskim 19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie zbrojne Żydów przeciwko Niemcom. Twierdzi, że przetrwała, by mogła dawać świadectwo o tym, co było.
Budnicka urodziła się 8 maja 1932 r. w Warszawie jako Hena Kuczer. Była najmłodszą córką stolarza Josefa Lejzora Kuczera i Cyrli z d. Bzura. Miała siedmioro rodzeństwa: Izaaka (właściciela czytelni „Parnas”), Barucha, Szaję, Rafała, Perlę, Chaima oraz Jehudę. Rodzina mieszkała w Warszawie przy ul. Muranowskiej 1, jesienią 1940 r. znaleźli się w getcie.
Od stycznia 1943 r. przez kilka miesięcy ukrywali się w bunkrze w piwnicy budynku przy ul. Miłej. Po wykryciu bunkra przez Niemców Hena straciła rodziców, a rodzeństwo się rozdzieliło. Po upadku Powstania Warszawskiego znalazła się w sierocińcu prowadzonym przez siostry szarytki. Przeżyła wojnę jako jedyna z całej rodziny.
Od 1945 r. pracowała w Gimnazjum Sióstr Nazaretanek, studiowała pedagogikę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i w Instytucie Pedagogiki Specjalnej. Jest działaczką Stowarzyszenia Dzieci Holokaustu. W 2018 r. otrzymała tytuł Honorowej Obywatelki miasta stołecznego Warszawy.
„Osoby, które pamiętają tamte czasy i je przeżyły, odchodzą. Zostaje tylko pamięć. To ją należy pielęgnować, rozwijać i przekazywać młodszemu pokoleniu. Bo jeśli zabraknie pamięci, kto przypomni o bohaterach tamtych dni i o tych, którzy zginęli za wolność? Dziś to my dajemy świadectwo” – powiedziała Budnicka, cytowana przez Muzeum POLIN.
Program towarzyszący tegorocznej akcji został poświęcony „sile świadectw” – indywidualnym historiom, relacjom świadków, dokumentom, archiwalnym zapisom, obiektom, a także śladom życia i śmierci ludzi, którzy doświadczyli okrucieństwa Zagłady.
Na zdjęciu: Krystyna Budnicka jako ambasadorka akcji Żonkile w 2026 r. Fot. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin
Cały czas trwa nabór instytucjonalny do akcji Żonkile. Aplikować mogą szkoły, biblioteki lub inne instytucje z całej Polski. W ramach udziału w akcji wszystkie placówki otrzymają możliwość skorzystania z bezpłatnych materiałów edukacyjnych, które pomogą przeprowadzić zajęcia, spotkania i działania upamiętniające. Aby zgłosić udział, należy wypełnić formularz dostępny na stronie polin.pl. Zgłoszenia można przesyłać do 15 kwietnia.
Działania edukacyjne w ramach akcji Żonkile wspiera Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Mecenasem Muzeum POLIN i Sponsorem Strategicznym akcji Żonkile jest Orlen. (PAP)
ksi/ miś/
