Artykuły historyczne

Jan Józef Lipski - od Powstania Warszawskiego do Komitetu Obrony Robotników

100 lat temu, 25 maja 1926 r., urodził się Jan Józef Lipski, publicysta, krytyk i historyk literatury, powstaniec warszawski, od lat 50. XX w. uczestnik i inicjator wielu działań opozycji demokratycznej w PRL, współzałożyciel KOR, a w III RP - senator.

Na Politechnice Warszawskiej był legendą - 115 lat temu urodził się Józef Hurwic

Prowadzone przez niego czasopismo popularno-naukowe „Problemy” cieszyło się równie wielkim powodzeniem, co jego wykłady na Politechnice Warszawskiej, ale i tak na fali pomarcowej kampanii antysemickiej zmuszono go do emigracji. 115 lat temu urodził się prof. Józef Hurwic.

105 lat temu urodził się Karl Dedecius, tłumacz i popularyzator literatury polskiej

20 maja 1921 r. urodził się Karl Dedecius, uczestnik bitwy pod Stalingradem, jeniec sowieckich łagrów, tłumacz literatury polskiej - m.in. twórczości Adama Mickiewicza, Wisławy Szymborskiej, Tadeusza Różewicza, Zbigniewa Herberta i Stanisława Jerzego Leca - kawaler Orderu Orła Białego.

Nazywali go Mistrzem - pół wieku temu zmarł prof. Julian Krzyżanowski

Uczniowie i asystenci nazywali go Mistrzem, dla współczesnych humanistów wzorem niedościgłym, miast tłumaczyć, dlaczego takich mistrzów teraz brakuje, warto choć trochę starać się go naśladować - pisała o profesorze Julianie Krzyżanowskim Magdalena Bajer. Literaturoznawca zmarł 19 maja 1976 roku.

Ręczny wykrywacz min Józefa Kosackiego – polski wynalazek, który zmienił sposób prowadzenia wojny

Tragiczny wypadek na szkockiej plaży stał się impulsem do stworzenia wykrywacza min - urządzenia, które w dużym stopniu wpłynęło na losy II wojny światowej i z powodzeniem było stosowane jeszcze pół wieku później. Autorem wynalazku był polski inżynier Józef Kosacki.

Kościół Świętego Krzyża w Żaganiu miał burzliwą historię, jest szansa na konserwację

Kościół Świętego Krzyża w Żaganiu skrywa cenny zabytek historycznego organmistrzostwa. Według specjalistów elementy instrumentu mogą pochodzić z około 1700 roku.

Jan Beyzym – błogosławiony od trędowatych i słowników

Gdy Jan Beyzym postanowił zbudować na Madagaskarze szpital dla trędowatych, niektórzy uznali go szaleńca. Ale dopiął celu, 15 maja przypada 176. rocznica jego urodzin.

Pionierka polskiej tyflologii i opiekunka niewidomych - 65 lat temu zmarła Róża Maria Czacka

Błogosławiona matka Róża Czacka była pionierką polskiej tyflologii – opracowała rodzimą wersję alfabetu Braille'a i systemy skrótów ortograficznych. Będąc niewidomą, założyła Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, aby pomóc chorym czuć się pełnowartościowymi członkami społeczeństwa. Zmarła 15 maja 1961 r.

120 lat temu Baruch Szulman dokonał zamachu na podkomisarza carskiej policji

14 maja 1906 r. na rogu Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej bojowiec PPS Baruch Szulman rzucił ładunek wybuchowy pod nogi znanego z okrucieństwa podkomisarza carskiej policji Nikołaja Konstantinowa, który zginął na miejscu. Szulman, raniony podczas ucieczki, zmarł w bramie kamienicy przy Zielnej 33.

45. rocznica zamachu na Jana Pawła II - dekady hipotez i tropy prowadzące do Moskwy

13 maja mija 45 lat od zamachu na Jana Pawła II na Placu Świętego Piotra w Watykanie. Papieża ciężko zranił Turek Mehmet Ali Agca. Choć wiele tropów jednoznacznie prowadzi do Moskwy, to nigdy nie wyjaśniono dokładnie okoliczności zamachu i tego, kto uzbroił Agcę.