Artykuły historyczne

Urlop marszałka Piłsudskiego na Maderze w relacjach portugalskiej prasy

Urlop marszałka Józefa Piłsudskiego spędzony na Maderze na przełomie 1930 i 1931 r. odbił się szerokim echem nie tylko na tej pełnej turystów atlantyckiej wyspie, ale również w mediach Portugalii kontynentalnej. Już na dworcu w Lizbonie na polskiego marszałka w tłumie ciekawskich czekało kilkudziesięciu dziennikarzy.

„Superforteca” B-29 Bockscar - bombowiec znad Nagasaki

Bombowiec „Superforteca” B-29 Bockscar, który 9 sierpnia 1945 roku przetransportował nad Nagasaki bombę atomową „Fat Man”, po niewiele ponad roku służby przeszedł na „wojskową emeryturę”, ale sprawia wrażenie nowości. W National Museum of the United States Air Force w stanie Ohio samolot nie musi być szczególnie eksponowany - jest widoczny niemal z każdego punktu hangaru.

Antoni Dudek: Prezydenci III Rzeczpospolitej

Kiedy we wrześniu 1990 r. Sejm kontraktowy dokonał nowelizacji konstytucji i wprowadził zasadę wyboru prezydenta w głosowaniu powszechnym, nikt zastanawiał się nad dalekosiężnymi konsekwencjami tego rozwiązania. Uwaga polityków i społeczeństwa koncentrowała się wówczas na trwającej od kilku miesięcy „wojnie na górze”, jak nawiązując do jednej z wypowiedzi Lecha Wałęsy nazywano konflikt wewnątrz obozu solidarnościowego.

Portugalski ślad polskich kryptologów, którzy złamali szyfr Enigmy

Portugalia była ważnym etapem na szlaku polskich kryptologów, którzy przez Półwysep Iberyjski dostarczyli Brytyjczykom wiadomości służące do odszyfrowania kodu Enigmy. Z portugalskiego wybrzeża Henryk Zygalski i Marian Rejewski udali się do Gibraltaru, a następnie Wielkiej Brytanii.

„Teraz'44 historie”

71. rocznica Powstania Warszawskiego oprócz uroczystości w Warszawie przyniosła też niezwykłą książkę. „Teraz'44 historie” Marcina Dziedzica i Michała Wójcika to projekt wykorzystujący nowoczesną technikę fotograficzną i nieustanną obecność wspomnień o Powstaniu w mieście, na którego historię tak mocno ono wpłynęło.

„Łączniczki. Wspomnienia z Powstania Warszawskiego”

Po 72 latach trudno się spodziewać, że dowiemy się czegoś nowego o Powstaniu Warszawskim. Z opóźnieniem, ale w końcu opisano je i upamiętniono na wszelkie możliwe sposoby, zadano wszystkie pytania, zbudowano muzeum. Niektóre pytania, w tym te najważniejsze: o sens, powody i skutki pozostaną bez jednoznacznych odpowiedzi. Oprócz pytań i odpowiedzi są jeszcze świadectwa. Dziś nowych jest już bardzo niewiele.

Pierwszy powiew zmian. Trzydziesta piąta rocznica strajków lipcowych

Lato 1980 r. przeszło do historii za sprawą strajków w stoczniach i innych zakładach na Pomorzu. Ich uwieńczeniem było podpisanie porozumień gwarantujących powstanie niezależnych związków zawodowych. W cieniu tych przełomowych dla Polski wydarzeń pozostają społeczne bunty, które wybuchały kilka tygodni wcześniej.

Zanim powstała cytadela warszawska

Z roku 1367 pochodzi pierwsza wzmianka o wsi Polikowo, której zabudowania znajdowały się w okolicy dzisiejszego pl. Słonecznego, zaś jej grunty sięgały od Starych Bielan na północy do Nowego Miasta na południu. W kierunku zachodnim ciągnęły się aż do wsi Powązki.

Stefan Okrzeja – ikona polskiego ruchu robotniczego

Gdyby nie przedwczesna śmierć, mógłby stać się jedną z najważniejszych postaci Polskiej Partii Socjalistycznej. Zamiast tego, egzekucja na stokach warszawskiej Cytadeli uczyniła z niego symbol polskiego ruchu robotniczego i walki o niepodległość. 21 lipca mija 110 rocznica tragicznej śmierci Stefana Okrzei.

Bruno Jasieński – od futurysty do socrealisty

W 1929 roku, gdy przyjeżdżał do radzieckiej Rosji, witały go tłumy. Dziewięć lat później strzałem w potylicę zabił go enkawudzista. 17 lipca mija 114 rocznica urodzin kontrowersyjnego artysty.