Epoka nowożytna

Cenzura staropolska. Czego zakazywano w I RP - podcast MHP

W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski sprawdza, jak naprawdę wyglądała wolność słowa w dawnej Polsce. Czy Rzeczpospolita Obojga Narodów rzeczywiście była oazą tolerancji? Kto trafiał na indeks ksiąg zakazanych, kto decydował o cenzurze i dlaczego płonęły książki?

Na Wawelu pierwszy polski pokaz obrazu Albrechta Dürera „Portret Jakoba Muffela”

Portret Jakoba Muffela namalowany prawie 500 lat temu przez Albrechta Dürera od piątku (31 października) będzie można zobaczyć w Zamku Królewskim na Wawelu jako pierwsze prezentowane w Polsce dzieło mistrza niemieckiego renesansu. Obrazowi na wystawie towarzyszy portret autorstwa Hansa Holbeina Młodszego.

Na Śląsku do XVIII wieku sądy karały za magię pośmiertną

Duszenie we śnie, napaści seksualne, zarażanie grobów złymi mocami – to czyny, za które jeszcze w XVIII w. na Śląsku i Morawach obwiniano osoby zmarłe, podejrzewane o magię pośmiertną. Historyk dr Daniel Wojtucki tłumaczy, że po procesach sądowych ciała takich osób najczęściej ekshumowano i palono.

Książnica Cieszyńska: odnaleziono nieznaną edycję modlitewnika S. Zasadiusa

Nieznaną edycję modlitewnika Samuela Zasadiusa z 1776 roku odnaleziono w zbiorach Książnicy Cieszyńskiej – podała pracownik tej instytucji Małgorzata Szelong. Podkreśliła, że to odkrycie uzupełnia bibliografię polskich druków ewangelickich.

Hampton Sides: kapitana Cooka za życia otaczał nimb chwały, dziś jego pomniki są burzone

Współczesne wydarzenia rzuciły na opowieść o kapitanie Jamesie Cooku nowe światło. Za życia otaczał go nimb chwały, dziś przez ruchy antykolonialne niszczy się jego pomniki - mówi PAP amerykański pisarz Hampton Sides, autor książki „Na szerokim, szerokim morzu. Ostatnia wyprawa kapitana Cooka”.

Październikowe „Mówią Wieki”: Dymitr I Samozwaniec, Rzeczpospolita i moskiewska smuta

W lipcu 1605 roku carem moskiewskim został Dymitr I, podający się za syna Iwana Groźnego. Wszystko wskazuje na to, że był samozwańcem, choć doskonale przygotowanym do swojej roli i niewykluczone, że wierzącym w swoje carskie pochodzenie. To jemu poświęcony jest październikowy numer miesięcznika „Mówią Wieki”.

Jezuici - władcy sarmackich dusz? (podcast MHP)

W XVI wieku Europa przeżywała głęboki kryzys religijny. Reformacja zmieniała oblicze chrześcijaństwa, a Kościół katolicki tracił wpływy. Odpowiedzią było powstanie w 1534 r. zakonu jezuitów, który stał się jednym z głównych motorów kontrreformacji. Jezuici postawili na edukację, działalność wydawniczą i intelektualny spór o dogmaty wiary. Ich wpływy, zarówno w Rzeczpospolitej, jak i na świecie zaczęły szybko rosnąć.

Muzeum Archidiecezji Warmińskiej pozyskało z kościoła pod Kętrzynem lichtarz, relikwiarz i kielichy

Muzeum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie pozyskało do zbiorów m.in. cynowy lichtarz z XVII w. i trzy kielichy mszalne z XVIII w. - wszystkie przedmioty znajdowały się w małym wiejskim kościele w Czernikach pod Kętrzynem. Z kościoła we wsi Butryny muzeum pozyskało relikwiarz, koszulki i korony zdobiące obraz.

14 października - Dzień Edukacji Narodowej

14 października przypada Dzień Edukacji Narodowej – święto nauczycieli, wychowawców i pedagogów. Obchodzony jest w rocznicę powołania w 1773 r. Komisji Edukacji Narodowej – pierwszego w Europie ministerstwa oświaty – która zajęła się reformowaniem szkolnictwa w Polsce.

Kircholm - triumf husarii i geniuszu Chodkiewicza - podcast Muzeum Historii Polski

Pod Kircholmem dowodzone przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza wojska polskie prawie bez strat rozbiły liczniejszą armię Szwedów. Czy o tym triumfie zdecydował geniusz wodza? Odpowiedzi na to pytanie udzielają historycy w nowym podcaście Muzeum Historii Polski.