Kultura i sztuka 1945-1989

30 lat temu zmarł Zygmunt Huebner – reżyser, aktor, pedagog i dyrektor teatrów

12 stycznia mija 30. rocznica śmierci reżysera, aktora, pedagoga i dyrektora teatrów Zygmunta Huebnera. Bliski był mu inteligencki etos pozytywizmu, ale także samotność Alcesta – Mizantropa, a może i Pana Cogito – wspomina Jan Buchwald, prezes Fundacji im. Z. Huebnera.

90 lat temu urodził się Janusz Szpotański, autor satyrycznych wierszy wyśmiewających rzeczywistość PRL-u

90 lat temu, 12 stycznia 1929 r., w Warszawie urodził się Janusz Szpotański, filolog, z zamiłowania szachista; autor satyrycznych wierszy i poematów wyśmiewających rzeczywistość PRL-u. Był autorem satyrycznej opery „Cisi i gęgacze, czyli Bal u Prezydenta”, za którą skazany został na trzy lata więzienia.

„Mowa słowa. Szkice o literaturze”

„Wskutek jakiejś monstrualnej aberracji ludzie sądzą, że język powstał po to, żeby ułatwić im wzajemne relacje. To w tym celu użytecznym tworzą słowniki, w których słowa są katalogowane, obdarzane (jak mniemają) jasno zdefiniowanym sensem, opartym na zwyczaju i etymologii” – pisze Michel Leiris, zachęcając do poszukiwania „prawdziwego sensu słowa, to znaczy szczególnego, osobistego znaczenia, które każdy musi określić sam, stosownie do upodobań własnego umysłu”. 

Rok z Kazimierzem Kutzem w katowickiej Silesii Film

Rok z Kazimierzem Kutzem organizuje Instytucja Filmowa Silesia Film w Katowicach. Najważniejszą częścią tego cyklu wydarzeń będzie pełna retrospektywa zmarłego w grudniu reżysera, która rozpocznie się 17 stycznia pokazem „Krzyża walecznych”.

„Kazimierz Wiśniak. Czarodziej z podwórka”

Czułam potrzebę, ale także obowiązek, scalenia imponującego dorobku twórczego Kazimierza Wiśniaka i spojrzenia na niego z punktu widzenia psychologii - powiedziała PAP prof. Zofia Ratajczak, autorka książki „Kazimierz Wiśniak. Czarodziej z podwórka”.

Lesław i Wacław Janiccy: pracę z Tadeuszem Kantorem zaczęliśmy od walizki z makaronem

Pracę z Tadeuszem Kantorem zaczęliśmy od walizki z makaronem; mieliśmy jeść go w ramach happeningu „Linia podziału”. To była nasza „czynność happeningowa pozbawiona partycyzmu życiowego” – mówią PAP Lesław i Wacław Janiccy – wieloletni aktorzy teatru Tadeusza Kantora Cricot 2.

Teatr Nowy w Łodzi rozpoczął tworzenie cyfrowego archiwum

Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi tworzy cyfrowe archiwum. Digitalizację rozpoczął od materiałów z lat 40. i 50. ub. wieku. Cyfryzacja zbiega się z 70-leciem teatru, które przypada na 2019 rok.

Trwał Kongres Kultury Polskiej; gen. Jaruzelski wprawiał w ruch machinę stanu wojennego 

Mieczysław F. Rakowski zanotował 11 grudnia 1981 r. w swoim dzienniku: „Dziś  rano udałem się na Kongres Kultury Polskiej. [...] Podtekst opozycyjny był wyraźny. Na otwarciu był obecny także Kubiak i Tejchma. Siedliśmy w drugim rzędzie. Był także biskup Miziołek [Władysław] z Warszawy. Księża są teraz wszędzie. Przed wyjściem na salę rozmawiałem z prof. Szaniawskim [Klemensem]. »Jest pan przygnębiony«- powiedział. – »Tak« – odpowiedziałem mam takie przeczucie, że kończy się nasza wspaniała odnowa”. W tym samym czasie, gdy rozpoczynał się Kongres, gen. Wojciech Jaruzelski wprawiał w ruch machinę stanu wojennego. Za kilkanaście godzin wielu spośród uczestników Kongresu zostało zatrzymanych i internowanych.

28 lat temu zmarł Tadeusz Kantor

8 grudnia 1990 r. w Krakowie zmarł Tadeusz Kantor – jeden z najważniejszych twórców i reformatorów XX-wiecznego teatru, malarz, scenograf, aktor, wykładowca krakowskiej ASP; autor manifestów artystycznych, współzałożyciel Grupy Krakowskiej i założyciel Teatru Cricot 2. Jego najgłośniejsze spektakle to „Umarła klasa”, „Wielopole, Wielopole”, „Niech sczezną artyści”, „Nigdy tu już nie powrócę”.