Złożeniem kwiatów pod Pomnikiem Zesłańców na Sybir w Nowej Wilejce delegacja z Polski, na czele z szefem UdSKiOR Lechem Parellem, upamiętniła ofiary sowieckich masowych deportacji. Pierwszy transport z terenów Litwy na Wschód wyruszył właśnie z Nowej Wilejki w czerwcu 1941 r.
Przez ponad rok po II wojnie światowej Police kontrolowane były przez radzieckie władze wojskowe. Rosjanie wywieźli stamtąd wszystko, co przedstawiało wartość. Dopiero 25 września 1946 r. przekazały Polsce kontrolę nad tak zwaną enklawą policką.
Miałem siedem miesięcy, kiedy Sowieci w lutym 1940 r. deportowali moją rodzinę. Niczego nie pamiętam. Nie pamiętam nawet ojca, który w grudniu 1939 r. został aresztowany i zginął w Miednoje – powiedział PAP prezes Związku Sybiraków Kordian Borejko.
Dopiero zaczynamy szacować polskie straty spowodowane przez stronę sowiecką - powiedział w rozmowie z PAP Bartosz Gondek, dyrektor Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego, podczas międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła się we wtorek w Wilnie.
W wyniku agresji sowieckiej na Polskę 17 września 1939 r. wschodnie obszary Rzeczypospolitej znalazły się w granicach Związku Sowieckiego. Cztery deportacje z lat 1940–1941 nie były celem samym w sobie, lecz miały doprowadzić do zniszczenia śladów polskiej państwowości na zajętych obszarach.
Rosja to zawsze było imperium zła, państwo, które dążyło do tego, żeby destabilizować, niszczyć i prowadzić imperialną politykę - mówił w czwartek w Białymstoku wojewoda podlaski Jacek Brzozowski podczas obchodów 87. rocznicy sowieckiej agresji na Polskę oraz Światowego Dnia Sybiraka.
Kilka tysięcy dokumentów dotyczących losów Polaków deportowanych przez władze sowieckie do ówczesnych republik Azji Środkowej jest już dostępnych w serwisie „Z archiwów środkowoazjatyckich”. Nowopowstały portal internetowy zaprezentowano w środę w Sejmie.
Do 15 listopada można zgłaszać prace do kolejnej edycji ogólnopolskiego konkursu edukacyjno-historycznego „Dawaj czasy! Armia Czerwona na ziemiach polskich 1945–1947”. Konkurs organizuje Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego, we współpracy z Centrum Historii Zajezdnia.
Popularyzacji wiedzy o sowieckich represjach wobec Polski, ale też innych krajów, służy Peleton Pamięci, który w niedzielę (23 sierpnia) po raz dziesiąty zorganizowało w Białymstoku Muzeum Pamięci Sybiru.
Największa zbrodnia na Polakach popełniona po drugiej wojnie światowej miała pozostać tajemnicą na zawsze. Ujrzała światło dzienne i trafiła do świadomości Polaków dzięki kilkudziesięciu osobom, które nie ugięły się mimo prześladowań. To o nich można przeczytać w czerwcowym numerze „Mówią Wieki”, który poświęcony jest obławie.