Artykuły historyczne

80 lat temu polscy lotnicy RAF uczestniczyli w nalocie na Kolonię

80 lat temu, w nocy 28/29 czerwca 1943 r., 15 polskich załóg z dwóch polskich dywizjonów bombowych RAF uczestniczyło w nalocie na Kolonię. Wellington BH-J z pięcioosobową załogą st. sierż. pil. Mariana Kleinschmidta został zestrzelony przez niemiecki nocny myśliwiec nad Belgią. Lotnicy spoczywają w Sint-Pieters-Rode.

75 lat temu alianci uruchomili most powietrzny z zaopatrzeniem dla Berlina

75 lat temu, 26 czerwca 1948 r., alianci uruchomili największy w historii most powietrzny z zaopatrzeniem dla Berlina. W ciągu 15 miesięcy dostarczono 2 326 406 ton żywności, węgla i innych produktów. Koszt operacji był ogromny, lecz alianci pokazali Stalinowi swoją determinację – powiedział PAP historyk dr hab. Andrzej Olejko.

80 lat temu Niemcy spacyfikowalii gromadę Cisie na Mazowszu

80 lat temu, 28 czerwca 1943 r., Niemcy zamordowali 25 mieszkańców wsi Cisie oraz co najmniej troje ukrywających się tam Żydów. Osoby oskarżone o udzielanie pomocy Żydom zostały rozstrzelane. Ich domy spalono - powiedziała PAP historyk z Muzeum Getta Warszawskiego oraz IPN dr Martyna Grądzka-Rejak.

255 lat temu zmarła polska królowa Francji Maria Leszczyńska

255 lat temu, 24 czerwca 1768 roku, zmarła Maria Leszczyńska, zwana „matką królów”, córka dwukrotnego króla Polski Stanisława Leszczyńskiego, która została królową Francji, żoną Ludwika XV. „Była to ostania królowa po której Francuzi płakali” – mówi PAP Urszula Król, badaczka jej biografii.

80 lat temu Himmler wydał rozkaz o utworzeniu KL Warschau, zwanego potocznie Gęsiówką

80 lat temu, 11 czerwca 1943 r., Reichsführer-SS Heinrich Himmler wydał rozkaz o utworzeniu na wydzielonym terenie ruin getta warszawskiego KL Warschau obozu zwanego potocznie Gęsiówką. „Do obozu przywożono więźniów żydowskich z innych krajów. Były to osoby, które nie znały lokalnego języka. W związku z tym trudniej im się było porozumieć z Polakami, co ograniczało możliwość ucieczek” – mówi PAP historyczka i judaistka dr Martyna Grądzka-Rejak z Muzeum Getta Warszawskiego i IPN.

80 lat temu odbył się zjazd Związku Patriotów Polskich – agentury podporządkowanej ZSRS

80 lat temu, w dniach 9-10 czerwca 1943 r. w Moskwie odbył się zjazd Związku Patriotów Polskich. Tworzący ją na polecenie Stalina komuniści dążyli do szybkiej i brutalnej sowietyzacji Polski, głosząc przy tym propagandowe hasła budowy „demokratycznej” i „niepodległej” Polski.

100 lat temu urodził się Jerzy Miatkowski „Zawada”, adiutant „Zapory”

8 czerwca 1923 r. urodził się Jerzy Miatkowski, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego i adiutant majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Aresztowany przez UB został zamordowany 7 marca 1949 r. w więzieniu mokotowskim wraz ze swoim dowódcą i pięcioma kolegami z oddziału.

50 lat temu zmarł Wacław Grubiński, autor komedii pt. „Lenin”

8 czerwca 1973 r. zmarł w Londynie Wacław Grubiński, dramatopisarz i prozaik, felietonista i recenzent teatralny; autor komedii pt. „Lenin”, opublikowanej i wystawionej po raz pierwszy w 1921 roku – za którą w 1940 r. został skazany przez sowiecki sąd na śmierć.

75 lat temu komuniści aresztowali Stanisława Skalskiego – asa lotnictwa myśliwskiego

75 lat temu, 4 czerwca 1948 r., as lotnictwa Stanisław Skalski został aresztowany przez komunistyczną bezpiekę. Po parodii procesu został skazany na karę śmierci, po roku zamienioną na dożywocie. Wydający wyrok zbrodniarz sądowy nigdy nie poniósł odpowiedzialności.

160 lat temu w Wilnie rozpoczął się terror Michaiła Murawjowa „Wieszatiela”

160 lat temu, 3 czerwca 1863 r., na placu Łukiskim w Wilnie stracono ks. Stanisława Iszorę. Kapłan był pierwszą ofiarą brutalnego terroru Rosji wprowadzonego na Litwie. Jego architektem był bezwzględny funkcjonariusz reżimu, któremu Polacy i Litwini nadali przydomek Wieszatiel.