Artykuły historyczne

95 lat temu na Zamarłej Turni zginęły siostry Skotnicówny - pionierki samodzielnego taternictwa kobiet

6 października 1929 r. na południowej ścianie tatrzańskiej Zamarłej Turni zginęły Marzena (lat 18) i Lida (16) Skotnicówny; pionierki samodzielnego taternictwa kobiet, nastoletnie feministki. Tragedię uwiecznił w wierszu zakochany w Marzenie poeta Julian Przyboś.

85 lat temu pod Kockiem zakończyła się ostatnia bitwa wojny obronnej

85 lat temu, 5 października 1939 r., pod Kockiem zakończyła się ostatnia bitwa wojny obronnej 1939 r., toczona przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga z niemieckim zmotoryzowanym XIV Korpusem Armijnym. Datę przyjmuje się za koniec regularnej wojny obronnej wobec agresji III Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego.

60 lat temu władze komunistyczne aresztowały Melchiora Wańkowicza

60 lat temu, 5 października 1964 roku, władze komunistyczne aresztowały 72-letniego Melchiora Wańkowicza, sygnatariusza "Listu 34", protestującego przeciwko polityce kulturalnej PRL. Jego proces przeszedł do historii jako triumf literata nad władzami i absurdami ustroju.

130 lat temu urodził się Józef Beck – szef dyplomacji w latach 1932–1939

4 października 1894 r. w Warszawie urodził się Józef Beck, legionista, jeden z najbliższych współpracowników marszałka Józefa Piłsudskiego. Jako minister spraw zagranicznych w latach 1932–1939 obciążany był współodpowiedzialnością za katastrofę wrześniową Polski.

Solidarni z Czechami i Słowakami – głodówka w obronie Karty 77

Jedną z metod działalności polskiej opozycji w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych były głodówki. Zazwyczaj dotyczyły one spraw krajowych, jednak od tej reguły zdarzały się również wyjątki. Tak było 3–10 października 1979 r., kiedy to została zorganizowana głodówka w kościele Świętego Krzyża w Warszawie.

„Kurier z Warszawy” urodził się 110 lat temu, ale wcale nie w Warszawie

2 października 1914 r. w Berlinie urodził się Zdzisław Jeziorański. Do historii przeszedł jako Jan Nowak-Jeziorański i stał się legendą jako „kurier z Warszawy”.

80 lat od kapitulacji powstania warszawskiego. Zginęło 180 tys. cywilów i 18 tys. powstańców

2 października 1944 r. przedstawiciele Komendy Głównej Armii Krajowej podpisali akt kapitulacji. Powstanie Warszawskie kosztowało życie 180 tys. cywilów i 18 tys. powstańców i skończyło się - na rozkaz Hitlera - wysiedleniem całej ludności i zburzeniem miasta.

170 lat temu zmarł Józef Chłopicki, żołnierz napoleoński, dyktator Powstania Listopadowego

30 września 1854 roku zmarł w Krakowie generał dywizji Józef Chłopicki, żołnierz napoleoński, dyktator Powstania Listopadowego. Jego nazwisko widnieje na Łuku Tryumfalnym w Paryżu, pojawia się w „Kordianie” Słowackiego oraz „Warszawiance” i „Nocy listopadowej” Wyspiańskiego.

"Człowiek, który chciał być księciem" – 120 lat temu urodził się Michał Waszyński

120 lat temu, 29 września 1904 r. urodził się Michał Waszyński – reżyser i producent filmowy, najbardziej płodny twórca przedwojennego polskiego kina. "Moją dewizą jest nie wychowywać, lecz dawać rozrywkę" – mawiał.

85 lat temu po bohaterskiej obronie skapitulowała Warszawa

28 września 1939 r. po niemal trzytygodniowej walce z przeważającymi siłami niemieckimi skapitulowała Warszawa. Obrona stolicy stała się jednym z najważniejszych epizodów tamtego września i ukształtowała legendę prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego.