> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

Kalendarz historyczny

13 października

  • Gen.  Mieczysław Boruta-Spiechowicz. Fot. NAC

    W Zakopanem zmarł gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz, generał WP, dowódca 5. Dywizji Piechoty Armii Polskiej w Związku Sowieckim (1941–1942), następnie dowódca I Korpusu Polskiego w Wielkiej Brytanii (1943–1945); jeden z założycieli w 1977 r. Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).

  • Stanisław August Poniatowski. Źródło: Wikimedia Commons

    Konfederacja barska uchwaliła akt detronizacji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i ogłosiła bezkrólewie.

  • W wyborach parlamentarnych zwyciężyła Zjednoczona Prawica, zdobywając 43,59 proc. głosów i uzyskując 235 mandatów poselskich. Frekwencja wyniosła 61,74 proc. - wzięło w nich udział 18 mln 678 tys. 457 Polaków. Była to najwyższa frekwencja w historii wolnych wyborów parlamentarnych po 1991 r.

  • W Warszawie zmarł Andrzej Kopiczyński, aktor, związany z warszawskim Teatrem Kwadrat; wielką popularność przyniosła mu rola inżyniera Stefana Karwowskiego w serialu „Czterdziestolatek” i „Czterdziestolatek 20 lat później”, zagrał również w filmach „Jarzębina czerwona”, „Kopernik” i „Znachor”.

  • W warszawskim Teatrze Wielkim–Operze Narodowej odbyła się polska premiera filmu „Karol – papież, który pozostał człowiekiem” w reżyserii Giacomo Battiato.

  • Janusz Szpotański Fot. PAP/J. Mazur

    W Warszawie zmarł Janusz Szpotański, filolog, z zamiłowania szachista; autor satyrycznych wierszy i poematów wyśmiewających rzeczywistość PRL-u; za napisanie satyrycznej opery „Cisi i gęgacze, czyli Bal u Prezydenta” skazany został na trzy lata więzienia.

  • W Polsce odbyły się wybory do Sejmu PRL.

  • Ks. Jerzy Popiełuszko. Fot. PAP/G. Rogiński

    Pierwsza próba zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki, który wracał samochodem z Gdańska z kościoła św. Brygidy do Warszawy – w okolicach Olsztynka funkcjonariusze MSW, przyszli mordercy księdza, planowali spowodować wypadek, rzucając kamieniem w przednią szybę jadącego samochodu.

  • Bogdan Włosik. Źródło: IPN

    Stan wojenny: w czasie manifestacji w Nowej Hucie zastrzelony został przez SB Bogdan Włosik, 20-letni uczeń technikum.

  • Mistrzostwa Europy w Koszykówce we Wrocławiu. 1963 r. Fot. PAP/E. Wołoszczuk

    Na rozgrywanych we Wrocławiu XIII Mistrzostwach Europy w Koszykówce Mężczyzn reprezentacja Polski zdobyła tytuł wicemistrzowski, przegrywając w finale z ZSRS 45:61.

  • Wojciech Jerzy Has. Fot. PAP/CAF/E. Wołoszczuk

    Premiera filmu „Pożegnania” w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa.

  • Józef Cyrankiewicz Fot.PAP/Jerzy Baranowski

    Premier Józef Cyrankiewicz wydał zarządzenie dotyczące zaprzestania gromadzenia przez działy personalne poufnych informacji na temat pracowników.

  • W Warszawie w Domu Harcerza na Targówku powstał dziecięco-młodzieżowy zespół artystyczny „Gawęda”.

  • Stanisław Mikołajczyk. Fot. NAC

    W Moskwie odbyły się rozmowy z udziałem władz sowieckich, brytyjskiego premiera Winstona Churchilla, premiera Stanisława Mikołajczyka i przedstawicieli PKWN.

  • Jan Kanty Pawluśkiewicz. Fot. PAP/M. Trembecki

    Nowym Targu urodził się Jan Kanty Pawluśkiewicz, kompozytor, twórca muzyki filmowej i teatralnej; współzałożyciel grupy muzycznej Anawa, związany m.in. z Piwnicą Pod Baranami, Teatrem STU, Teatrem Narodowym i Teatrem Powszechnym w Warszawie.

  • Początek deportacji do niemieckiego obozu zagłady w Treblince 20 tys. Żydów z getta w Piotrkowie Trybunalskim.

  • W Warszawie powstała Narodowa Organizacja Wojskowa, konspiracyjna formacja Stronnictwa Narodowego.

  • Władysław Belina-Prażmowski. Fot. CAW

    W Wenecji zmarł Władysław Zygmunt Belina-Prażmowski, jeden z twórców kawalerii legionowej, bohater wojny polsko-bolszewickiej; w II Rzeczypospolitej był m.in. prezydentem Krakowa i wojewodą lwowskim.

  • W Toruniu urodził się Jan Jagielski, współzałożyciel Społecznego Komitetu Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej, pracownik ŻIH; autor wielu publikacji o zabytkach żydowskich Warszawy oraz o warszawskim getcie.

  • W Poznaniu zmarł Kazimierz Nowak, podróżnik, reporter, fotograf.

  • Marian Zyndram-Kościałkowski objął funkcję premiera RP.

  • Gruzy X pawilonu warszawskiej Cytadeli - poszukiwanie ofiar wybuchu. Źródło: CBN Polona

    W warszawskiej Cytadeli doszło do wybuchu prochowni, w wyniku którego śmierć poniosło 28 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych; o dokonanie zamachu oskarżono dwóch oficerów komunistów: Walerego Bagińskiego i Antoniego Wieczorkiewicza; obaj skazani zostali na karę śmierci, zamienioną następnie na dożywotnie więzienie. 

  • Wyższa Szkoła Handlowa przy ul. Rakowieckiej 6 w Warszawie – zdjęcie z lat 1926-1929; od 1933 r. Szkoła Główna Handlowa. Fot. NAC

    W Warszawie założono Prywatne Kursy Handlowe Męskie Augusta Zielińskiego; późniejsza Szkoła Główna Handlowa.

  • W Wilnie odbyło się pierwsze posiedzenie Towarzystwa Filomatów.

  • W Kosmowie w Wielkopolsce urodził się Stefan Garczyński – poeta epoki romantyzmu, uczestnik Powstania Listopadowego.

  • Tadeusz Czacki. Fot. NAC

    W Krzemieńcu z inicjatywy wybitnego przedstawiciela oświecenia Tadeusza Czackiego otwarto słynne liceum, nazywane „Atenami Wołyńskimi”.

  • W Gdańsku zmarł arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Michał Radziejowski.

  • Na rozkaz króla Francji Filipa Pięknego aresztowano francuskich templariuszy; w 1312 r. zakon został rozwiązany, a jego dobra uległy konfiskacie.

  • Leszek Czarny (1241-1288) - poczet królów i książąt polskich Jana Matejki. Fot. PAP/Reprodukcja

    Książę Leszek Czarny pokonał wojska litewsko-jaćwieskie w bitwie nad Narwią.