Daty

Kalendarz dat

1918

  • 2.1

    Adam Bahdaj. Fot. NAC

    W Zakopanem urodził się Adam Bahdaj, prozaik, tłumacz, autor popularnych utworów dla młodzieży; w czasie II wojny światowej był kurierem tatrzańskim.

  • 8.1

    Prezydent USA Woodrow Wilson. Źródło: Wikimedia Commons

    Prezydent Stanów Zjednoczonych Thomas Woodrow Wilson w orędziu do Kongresu przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona. 13. punkt dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski.

  • 15.1

    Wojciech Kętrzyński. Źródło: CBN Polona

    We Lwowie zmarł Wojciech Kętrzyński, (właśc. Adalbert von Winkler), działacz polskiego ruchu narodowego na Mazurach, historyk, mediewista, w latach 1876-1918 dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie. Na jego cześć w 1946 roku  miasto Rastembork otrzymało nazwę „Kętrzyn”.

  • 17.1

    Helena Marusarzówna. Fot. NAC

    W Zakopanem urodziła się Helena Marusarzówna, narciarka, wielokrotna mistrzyni Polski; w czasie II wojny światowej działała w konspiracji niepodległościowej, pełniąc funkcję kuriera tatrzańskiego; rozstrzelana przez Niemców w 1941 r. w Tarnowie.

  • 19.1

    Tadeusz Góra. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Tadeusz Góra, pilot, instruktor, trener; jako pierwszy otrzymał najwyższe odznaczenie szybowcowe - Medal Lilienthala (1938); w czasie II wojny światowej pilot dywizjonów myśliwskich PSZ w Wielkiej Brytanii.

  • 26.1

    Nicolae Ceausescu. Fot. PAP/G. Rogiński

    W Scornicesti w Rumunii urodził się Nicolae Ceausescu, komunistyczny dyktator; od 1965 r. przywódca Rumuńskiej Partii Komunistycznej, od 1974 r. prezydent Rumunii; obalony w czasie powstania w grudniu 1989 r. i rozstrzelany.

  • 27.1

    W Warszawie założone zostało Polskie Towarzystwo Geograficzne.

  • 29.1

    Portret Jana Augusta Kisielewskiego autorstwa Stanisława Wyspiańskiego. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Jan August Kisielewski, dramatopisarz, eseista, krytyk teatralny, współtwórca kabaretu Zielony Balonik.

  • 1.2

    Abp Ignacy Tokarczuk. Fot. PAP/R. Rzepecki

    W Łubiankach Wyższych koło Zbaraża urodził się Ignacy Tokarczuk, arcybiskup metropolita przemyski; w czasach PRL wspierał działania opozycji antykomunistycznej, m.in. KOR, ROPCiO, a następnie Solidarności; wielokrotnie szykanowany przez Służbę Bezpieczeństwa.

  • 4.2

    Członkowie Rady Regencyjnej - od lewej: hrabia Józef Ostrowski, arcybiskup Aleksander Kakowski i książę Stanisław Lubomirski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Rada Regencyjna powołała Radę Stanu Królestwa Polskiego.

  • 6.2

    Gustav Klimt. Źródło: Madame d'Ora, Atelier. Fot. Wikimedia Commons

    W Wiedniu zmarł Gustav Klimt, malarz, grafik, jeden z twórców Secesji Wiedeńskiej.

  • 9.2

    Podpisanie traktatu pokojowego w Brześciu nad Bugiem 9 lutego 1918 r. Źródło: Wikimedia Commons

    Państwa centralne podpisały w Brześciu Litewskim traktat pokojowy z Ukraińską Republiką Ludową. Na jego mocy do powstałego państwa ukraińskiego przyłączono Chełmszczyznę i Podlasie. 

  • 10.2

    Józef Wolff. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Józef Wolff, wydawca, dziennikarz, redaktor naczelny „Tygodnika Ilustrowanego”.

  • 12.2

    Jan Kucharzewski. Fot. NAC

    W proteście przeciwko niekorzystnym dla Polski postanowieniami traktatu pokojowego państw centralnych z Ukrainą do dymisji podał się rząd Jana Kucharzewskiego.

  • 12.2

    Marta Mirska. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie urodziła się Marta Mirska, piosenkarka, pierwsza wykonawczyni przeboju „Pierwszy siwy włos”.

  • 15.2

    Józef Haller. Fot. NAC

    Bunt II Brygady Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Hallera wywołany postanowieniami traktatu brzeskiego; przejście frontu pod Rarańczą. 

  • 16.2

    Antanas Smetona, pierwszy prezydent Litwy. Fot. NAC

    W Wilnie Rada Litewska ogłosiła niepodległość Litwy

  • 16.2

    Michał Znicz w filmie "Dwie Joasie". 1935 r. Fot. NAC

    W warszawskim teatrze „Sfinks” zadebiutował Michał Znicz; aktor teatralny i filmowy, reżyser; zagrał m.in. w „Pieśniarzu Warszawy”.

  • 21.2

    Juliusz Leo. Fot. NAC

    W Krakowie zmarł Juliusz Leo, prawnik, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego i austriackiej Rady Państwa; prezydent Krakowa (1904-1918), twórca tzw. Wielkiego Krakowa; pierwszy prezes Naczelnego Komitetu Narodowego (1914). 

  • 27.2

    Zofia Jamry. Źródło: NAC

    W Morsańsku w obwodzie tambowskim urodziła się Zofia Jamry, aktorka.

  • 3.3

    Przyjazd Lwa Trockiego na czele sowieckiej delegacji pokojowej – dworzec kolejowy w Brześciu Litewskim. 08.01.1918. Źródło: Wikimedia Commons

    W Brześciu Litewskim zawarty został traktat między bolszewicką Rosją a Niemcami, Austro-Węgrami, Turcją i Bułgarią. Oznaczał on wycofanie się Rosji z I wojny światowej.

  • 9.3

    Rząd bolszewicki przeniósł stolicę Rosji z Piotrogrodu do Moskwy.

  • 10.3

    Zygmunt Michałowski. Fot. NAC

    W Krakowie urodził się Zygmunt Michałowski, dziennikarz, publicysta, dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w latach 1976-1982.

  • 17.3

    Józef Franczak "Lalek". Źródło: IPN

    W Kozicach Górnych na Lubelszczyźnie urodził się Józef Franczak, "Lalek", żołnierz ZWZ-AK, WiN, ostatni partyzant podziemia niepodległościowego; zginął od kul ZOMO w 1963 r.

  • 18.3

    Prof. Tadeusz Korzon. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł prof. Tadeusz Korzon, jeden z najwybitniejszych polskich historyków; przedstawiciel warszawskiej szkoły historycznej.

  • 21.3

    I wojna światowa: na froncie zachodnim rozpoczęła się niemiecka ofensywa.

  • 24.3

    W Krakowie urodził się Jacek Stwora, dziennikarz, pisarz, reporter, żołnierz kampanii wrześniowej 1939 roku i francuskiej w roku 1940; autor książek „Dzielnica szwarckopów”, „Co jest za tym murem?”, „Kataryniarz i złoty tron”.

  • 24.3

    W Paryżu zmarł Władysław Ślewiński, malarz okresu Młodej Polski.

  • 25.3

    Członkowie Ludowego Sekretariatu Białorusi pod przewodnictwem Jazepa Waronki. Siedzą od lewej: Alaksandr Burbis, Iwan Sierada, Jazep Waronka, Wasil Zacharka. Stoją od lewej: Arkadź Smolicz, Piotr Kraczeuski, Kanstancin Jezawitau, Antoni Owsianik, Leanard Zajac. Źródło: Wikimedia Commons

    Rada Białoruskiej Republiki Ludowej ogłosiła niepodległość Białorusi. 

  • 25.3

    W Paryżu zmarł Claude Debussy, jeden z najsłynniejszych francuskich kompozytorów, twórca i czołowy reprezentant impresjonizmu w muzyce.

  • 26.3

    Gen. Józef Haller. Fot. NAC

    Józef Haller został dowódcą II Korpusu Polskiego, powstałego z połączenia II Brygady Legionów I II Korpusu Strzelców Polskich. 

  • 26.3

    Marszałek Ferdinand Foch. Fot. NAC

    I wojna światowa: Marszałek Francji Ferdinand Foch został mianowany głównodowodzącym oddziałów alianckich na froncie zachodnim. 

  • 28.3

    W Warszawie zmarł Bronisław Chlebowski, historyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; współzałożyciel i prezes Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

  • 4.4

    Jan Kanty Steczkowski. Fot. NAC

    Rada Regencyjna powołała rząd Jana Kantego Steczkowskiego.

  • 8.4

    Lucjan Rydel. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Krakowie zmarł Lucjan Rydel, poeta, dramatopisarz, tłumacz, czołowy przedstawiciel literackiego nurtu Młodej Polski, autor jasełek „Betlejem polskie”, baśni „Zaczarowane koło” i trylogii scenicznej „Zygmunt August”.

  • 12.4

    Niemcy bałtyccy proklamowali Zjednoczone Księstwo Bałtyckie obejmujące tereny Estonii i Łotwy. 

  • 21.4

    Manfred von Richthofen. Fot. NAC

    I wojna światowa: We Francji w okolicach Morlancourt zestrzelony został Manfred von Richthofen; urodzony w Borku (obecnie część Wrocławia) niemiecki as myśliwski, nazywany Czerwonym Baronem.

  • 24.4

    Niemiecki czołg po bitwie pod Villers-Bretonneux - francuska pocztówka. Źródło: Wikimedia Commons

    Pod Villers-Bretonneux nad Sommą doszło do pierwszej w historii bitwy, w której obie strony - Niemcy i Brytyjczycy - użyły czołgów. 

  • 6.5

    Stanisław Grzesiuk - zdjęcie w legitymacji Związku Literatów Polskich. Źródło: Wikimedia Commons

    W Małkowie koło Chełma urodził się Stanisław Grzesiuk, pisarz, pieśniarz, "bard z Czerniakowa"; w czasie II wojny światowej więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Dachau i Mauthausen-Gusen.

  • 11.5

    Jeńcy z II Korpusu Polskiego po bitwie pod Kaniowem. 06.1918. Źródło: CAW

    I wojna światowa: Pod Kaniowem wojska niemieckie rozbiły i zmusiły do kapitulacji II Korpus Polski dowodzony przez gen. Józefa Hallera.

  • 17.5

    Bronisław Piłsudski. Źródło Wikimedia Commons

    W Paryżu zmarł Bronisław Piłsudski, brat Józefa Piłsudskiego, etnograf, lingwista, muzeolog; za udział w przygotowaniach do zamachu na cara Aleksandra III w 1887 r. skazany został na 15 lat zesłania i ciężkich prac na Sachalinie.

  • 21.5

    Gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Fot. CAW

    W okolicach Mińska pod naciskiem Niemców rozformowany został I Korpus Polski dowodzony przez gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego.

  • 30.5

    XIII Zjazd Legionistów w Krakowie. 1935 r. Fot. NAC

    Powstał Związek Legionistów Polskich - organizacja kombatancka i niepodległościowa, skupiająca weteranów Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego; pierwszym komendantem związku był Edward Rydz-Śmigły.

  • 3.6

    Flaga Polski. Fot. PAP/L. Szymański

    W Wersalu pod Paryżem premierzy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch złożyli deklarację, że powstanie państwa polskiego jest warunkiem trwałego pokoju w Europie. Deklaracja przewidywała utworzenie "zjednoczonego i niepodległego państwa polskiego z wolnym dostępem do morza".

  • 12.6

    Bolesław Leszczyński. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Bolesław Leszczyński, jeden z najwybitniejszych aktorów polskich.

  • 20.6

    Robert Satanowski. Fot. PAP/CAF/Z. Matuszewski

    W Łodzi urodzi się Robert Satanowski, dyrygent, dyrektor artystyczny Teatru Wielkiego w Warszawie (1982-1991), wieloletni prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków; w czasie II wojny światowej dowodził oddziałem partyzanckim im. Tadeusza Kościuszki, a następnie zgrupowaniem partyzantki występującym pod nazwą „Jeszcze Polska nie zginęła”, podległym dowództwu sowieckiego Ukraińskiego Sztabu Partyzanckiego; zgrupowanie to stało się schronieniem dla Polaków, zagrożonych ludobójczym terrorem OUN–UPA.

  • 21.6

    Zamek Królewski w Warszawie. 1916 r. Źródło: CBN Polona

    Na Zamku Królewskim w Warszawie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Stanu.

  • 21.6

    Edward Abramowski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Edward Abramowski, socjolog, psycholog, działacz społeczny, teoretyk spółdzielczości; członek II Proletariatu, współzałożyciel PPS.

  • 14.7

    W Uppsali urodził się Ingmar Bergman, szwedzki reżyser, scenarzysta, dramaturg.

  • 15.7

    I wojna światowa: rozpoczęła się ostatnia niemiecka ofensywa na froncie zachodnim - II bitwa nad Marną.

  • 15.7

    Lidia Zamkow. Fot. NAC

    W Rostowie urodziła się Lidia Zamkow, reżyserka teatralna, aktorka, pedagog; jako aktorka debiutowała w 1944 roku w Krakowie w sztuce „Freuda teoria snów” Antoniego Cwojdzińskiego, jej debiutem reżyserskim była „Omyłka” wg Bolesława Prusa zrealizowana w 1948 roku w Teatrze Powszechnym TUR.

  • 17.7

    Oficjalny portret Mikołaja II i jego rodziny. Fot. Wikimedia Commons

    W Jekaterynburgu w Rosji bolszewicy zamordowali ostatniego cara Rosji Mikołaja II Romanowa wraz z jego rodziną.

  • 17.7

    Zenon Wiktorczyk. Fot. PAP

    W Stanisławowie urodził się Zenon Wiktorczyk, aktor, dziennikarz i satyryk, żołnierz kampanii 1939 r. i Powstania Warszawskiego, założyciel Teatru Buffo, autor i konferansjer "Podwieczorku przy mikrofonie", odtwórca roli Ministra w filmie "Miś"

  • 18.7

    W RPA koło Umtata (bantustan Transkei) urodził się Nelson Mandela, prawnik, murzyński przywódca polityczny; działacz Afrykańskiego Kongresu Narodowego(ANC); przywódca zbrojnego skrzydła ANC; aresztowany w 1962 r. i skazany na dożywocie; zwolniony z więzienia w 1990 r.; przewodniczący ANC (1991-1997); w 1993 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla wspólnie z Frederikiem de Klerkiem, prezydentem RPA (1989-1994); prezydent RPA w latach 1994-1999.

  • 27.7

    Dziedziniec Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Lata międzywojenne. Fot. NAC

    Episkopat Polski założył Katolicki Uniwersytet Lubelski.

  • 6.8

    Francuscy żołnierze podczas bitwy nad Marną. 1918. Fot. Marynarka Wojenna USA. Źródło: Wikimedia Commons

    I wojna światowa: zwycięstwo wojsk ententy w II bitwie nad Marną, koniec ostatniej niemieckiej ofensywy.

  • 8.8

    Bitwa pod Amiens: jeńcy niemieccy mijają brytyjskie wojska. 08.08.1918. Fot.  John Warwick Brooke. Źródło: Wikimedia Commons / Imperial War Museum

    I wojna światowa: Początek zwycięskiej ofensywy wojsk alianckich pod Amiens; gen. Erich Ludendorff zapisał w swoich pamiętnikach: „Dzień 8 sierpnia jest czarnym dniem armii niemieckiej. (…) Rozpoczęła się wielka ofensywa koalicji, końcowa ofensywa wojny światowej”.

  • 21.8

    Stanisław Karolkiewicz. Fot. PAP/Sz. Pulcyn

    W Tworkowicach na Podlasiu urodził się Stanisław Karolkiewicz, ps. Szczęsny, od września 1939 r. działał w antysowieckiej partyzantce; w latach 1940-1941 więziony przez NKWD; żołnierz AK; w 1947 r. skazany przez władze komunistyczne na 13 lat więzienia; zwolniony w październiku 1955 r.; współzałożyciel Światowego Związku Żołnierzy AK, w latach 1995-2005 jego prezes.

  • 23.8

    Ks. Zdzisław Peszkowski. Fot. PAP/T. Gzell

    W Sanoku urodził się Zdzisław Peszkowski, harcmistrz, kapelan Rodzin Katyńskich; uczestnik kampanii 1939 r., więzień sowieckiego obozu jenieckiego w Kozielsku; po opuszczeniu ZSRS oficer 1. Pułku Ułanów Krechowieckich w 2. Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa. 

  • 25.8

    Leonard Bernstein. Fot. PAP/EPA/J. Skarzynski

    W Lawrence urodził się Leonard Bernstein, kompozytor, pianista, dyrygent; autor musicalu „West Side Story”.

  • 30.8

    W Moskwie Fanni Kapłan dokonała zamachu na Lenina.

  • 1.9

    Poczet sztandarowy męskiego I Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. 1930 r. Fot. NAC

    W Warszawie założone zostało Gimnazjum im. Stefana Batorego.

  • 1.9

    W Hamborn w Niemczech urodził się Tadeusz Gwiazdowski, aktor.

  • 24.9

    Hieronim Dekutowski. Źródło: AIPN

    W Dzikowie pod Tarnobrzegiem urodził się Hieronim Dekutowski, „Zapora”, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, legendarny dowódca oddziałów partyzanckich AK i WiN; skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci, stracony 7 marca 1949 r. w więzieniu MBP na warszawskim Mokotowie.

  • 4.10

    Gen. Józef Haller. Fot. NAC

    Gen. Józef Haller został mianowany naczelnym wodzem Armii Polskiej we Francji.

  • 5.10

    W okolicach Vouziers w Ardenach zginął w walce powietrznej Roland Garros, francuski pilot, jeden z pionierów lotnictwa; w 1913 r. jako pierwszy przeleciał nad Morzem Śródziemnym. 

  • 7.10

    Członkowie Rady Regencyjnej: książę Zdzisław Lubomirski, arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. 27.10.1917. Źródło: NAC

    Rada Regencyjna ogłosiła odezwę "Do Narodu Polskiego", w której proklamowała niepodległość Polski.

  • 12.10

    Członkowie Rady Regencyjnej: książę Zdzisław Lubomirski (P), arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. 10.1917. Fot. NAC

    Rada Regencyjna Królestwa Polskiego wprowadziła nową rotę przysięgi i przejęła władzę nad Polską Siłą Zbrojną.

  • 17.10

    Rita Hayworth. Fot. PAP/EPA

    W Nowym Jorku urodziła się Rita Hayworth, amerykańska gwiazda filmowa.

  • 18.10

    Manifest cesarza Karola I Habsburga zapowiadający federacyjną reformę państwa.

  • 19.10

    We Lwowie Ukraińska Rada Narodowa proklamowała powstanie niezależnego państwa ukraińskiego.

  • 19.10

    Rada Regencyjna przejęła od niemieckich władz zwierzchnictwo nad wojskami polskimi stacjonującymi na terenach niemieckiej okupacji.

  • 19.10

    Powołano Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego, na czele której stanęli ksiądz Józef Londzin, Jan Michejda i Tadeusz Reger.

  • 27.10

    I wojna światowa: Propozycja austriackiego cesarza Karola I dotycząca zawieszenia broni.

  • 28.10

    Komitet Narodowy w Pradze przyjął ustawę o utworzeniu niepodległego państwa czechosłowackiego. 

  • 28.10

    W Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna. W jej skład weszli m.in. Ignacy Daszyński, Jędrzej Moraczewski i Wincenty Witos.

  • 29.10

    W Warszawie urodził się Paweł Hertz, poeta, tłumacz, pisarz, eseista, edytor.

  • 29.10

    Proklamacja o powstaniu Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

  • 30.10

    Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie przejęła władzę nad Zachodnią Małopolską.

  • 31.10

    Polska Komisja Likwidacyjna przejęła władzę w Krakowie.

  • 31.10

    W Krakowie i we Lwowie grupa dziennikarzy przejęła oddziały Wiedeńskiego Biura Korespondencyjnego (agencji austriackiej), tworząc zalążek Polskiej Agencji Telegraficznej (PAT).

  • 31.10

    Patrol konny w dniu wkroczenia wojsk polskich do Lwowa. 11.1918. Fot. NAC

    Początek walk ukraińsko-polskich we Lwowie; w obronie miasta bohaterską kartę zapisała ochotnicza młodzież gimnazjalna - "Orlęta Lwowskie".

  • 1.11

    W Lublinie rozpoczął się zjazd organizacji skautowych, w czasie którego utworzono Związek Harcerstwa Polskiego.

  • 1.11

    Oddział „straceńców” por. Romana Abrahama przed ratuszem we Lwowie. 22.11.1918 r. Fot. CAW

    Początek walk ukraińsko-polskich we Lwowie.

  • 3.11

    I wojna światowa: Zawieszenie broni pomiędzy aliantami a Austro-Węgrami.

  • 3.11

    Bunt niemieckich marynarzy w Kilonii; początek rewolucyjnych wystąpień w Niemczech.

  • 6.11

     Ignacy Daszyński. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W nocy z 6 na 7 listopada w Lublinie utworzono Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.

  • 8.11

    Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski i oficer armii niemieckiej Schlossmann w czasie spaceru na terenie twierdzy w Magdeburgu. Źródło: NAC

    Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski zostali zwolnieni z niemieckiego wiezienia w Twierdzy w Magdeburgu.

  • 9.11

    Cesarz Wilhelm II. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Berlinie wybuchła rewolucja; cesarz Wilhelm II abdykował.

  • 9.11

    W Paryżu zmarł Guillaume Apollinaire, poeta, prozaik, polskiego pochodzenia.

  • 10.11

    Józef Piłsudski. Fot. NAC

    Powrót do Warszawy Józefa Piłsudskiego z więzienia w Magdeburgu. Początek rozbrajania żołnierzy niemieckich na ulicach Warszawy.

  • 11.11

    Cesarz Karol I Habsburg zrzekł się praw monarszych w Austrii.

  • 11.11

    Podpisanie zawieszenia broni między Niemcami a Ententą w Compiegne - Delegacja aliantów przed wagonem sztabowym, w którym Niemcy podpisali akt kapitulacji. Widoczni: marszałek Ferdinand Foch ("1"), admirał sir R. Wemyss ("2"), generał Maxime Weygand ("3"), kontradmirał G. Hope ("4"), kapitan Marriott ("5"j), generał Desticker ("6"), kapitan de Mierry ("7"), Riedinger ("8"), Laperche ("9"). 11.11.1918. Fot. NAC

    W Rethondes koło Compiegne podpisano zawieszenie broni pomiędzy aliantami a Niemcami, kończące I wojnę światową.

  • 11.11

    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Fot. NAC

    Rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu; w 1937 r. Sejm RP ustanowił w dniu 11 listopada państwowe obchody Święta Niepodległości.

  • 12.11

    Oddziały polskie pod dowództwem mjr. Juliana Stachiewicza zdobyły Przemyśl po walce z oddziałami ukraińskimi.

  • 14.11

    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Źródło: NAC

    Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu pełnię władzy państwowej.

  • 15.11

    Papież Benedykt XV skierował orędzie do Polaków z okazji odzyskania przez nich niepodległości.

  • 16.11

    Józef Piłsudski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Telegram Józefa Piłsudskiego adresowany do przywódców państw notyfikujący powstanie niepodległego państwa polskiego.

  • 16.11

    Proklamowano Republikę Węgierską.

  • 18.11

    Jędrzej Moraczewski. Fot. NAC

    Powołany został rząd Jędrzeja Moraczewskiego, pierwszy oficjalny rząd niepodległej Polski.

  • 18.11

    Łotwa ogłosiła niepodległość.

  • 20.11

    Michał Karaszewicz-Tokarzewski. Źródło: IPN

    Do Lwowa w czasie walk polsko-ukraińskich dotarła udana odsiecz wojsk polskich pod dowództwem ppłk. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego.

  • 21.11

    Jurek Bitschan. Źródło: CBN Polona

    W czasie walk z Ukraińcami poległ 14-letni Jurek Bitschan, jeden z najmłodszych obrońców Lwowa.

  • 22.11

    W wyniku ofensywy wojsk polskich oddziały ukraińskie zostały zmuszone do wycofania się ze Lwowa; w mieście doszło do pogromu ludności żydowskiej.

  • 22.11

    Józef Piłsudski. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Józef Piłsudski zatwierdził "Dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej"; na mocy tego dekretu, będącego swego rodzaju ustawą zasadniczą, Piłsudski obejmował jako Tymczasowy Naczelnik Państwa "Najwyższą Władzę Republiki Polskiej" i miał ją sprawować do czasu zebrania się Sejmu Ustawodawczego.

  • 23.11

    W Radomiu urodził się Kazimierz Winkler, poeta, autor tekstów popularnych piosenek, m.in. "Gdy mi ciebie zabraknie" i "Pierwszy siwy włos".

  • 26.11

    Leopold Kozłowski. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Przemyślanach pod Lwowem urodził się Leopold Kozłowski, pianista, kompozytor, dyrygent, nazywany ostatnim klezmerem Galicji.

  • 28.11

    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski. Źródło: NAC

    Józef Piłsudski, jako Tymczasowy Naczelnik Państwa, wydał dekrety o ordynacji wyborczej i wyborach do Sejmu Ustawodawczego.

  • 28.11

    Marynarz wciąga banderę na maszt torpedowca ORP "Kujawiak". 1924-1936. Źródło: NAC

    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski powołał Polską Marynarkę Wojenną.

  • 29.11

    W Warszawie przy Nowym Świecie otwarto kawiarnię artystyczną „Pod Picadorem”; jej założycielami byli poeci należący później do grupy literackiej Skamander: Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Julian Tuwim, Jarosław Iwaszkiewicz, Kazimierz Wierzyński.

  • 1.12

    Lotnicy przy samolocie Breguet 19 B2. Kraków, 1927 r. Źródło: NAC

    Rozkaz Sztabu Generalnego WP wprowadzający biało-czerwoną szachownicę jako oficjalne oznakowanie polskich samolotów wojskowych.

  • 3.12

    Budynek kina "Apollo" w Poznaniu, w którym w dniach 3-5 grudnia 1918 r. obradował Polski Sejm Dzielnicowy. Źródło: NAC

    W Poznaniu rozpoczął obrady Polski Sejm Dzielnicowy (3-5.12.1918).

  • 5.12

    Polska Agencja Telegraficzna została podporządkowana Prezydium Rady Ministrów jako "urzędowa agencja prasowo-informacyjna" Rzeczypospolitej Polskiej.

  • 7.12

    Rozkaz Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego w sprawie jednolitości armii.

  • 8.12

    Dziedziniec KUL. Fot. NAC

    Inauguracja pierwszego roku akademickiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

  • 11.12

    Zygmunt Kałużyński. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Lublinie urodził się Zygmunt Kałużyński, publicysta, krytyk filmowy.

  • 11.12

    Aleksander Sołżenicyn. Fot. PAP/EPA

    W Kisłowodzku w Kraju Stawropolskim urodził się Aleksander Sołżenicyn, rosyjski pisarz, więzień stalinowski, autor "Archipelagu Gułag", laureat literackiej Nagrody Nobla w 1970 r.

  • 16.12

    W Warszawie w czasie zjazdu zjednoczeniowego PPS-Lewicy i SDKPiL utworzono Komunistyczną Partię Robotniczą Polski.

  • 23.12

    Z połączenia jednostek rzecznych pozostałych po zaborcach powstała nowa jednostka polskiej Marynarki Wojennej – Flotylla Wiślana.

  • 26.12

    Ignacy Jan Paderewski i jego żona Helena witani przez rodaków w Poznaniu po ich powrocie do Polski. 27.12.1918. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Poznaniu odbyła się wielka demonstracja patriotyczna zorganizowana przez Polaków na cześć przybyłego do miasta Ignacego Paderewskiego.

  • 27.12

    Pomnik Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu. Fot. PAP/B. Borowiak

    Wybuchło Powstanie Wielkopolskie, które miało na celu wyparcie Niemców z Wielkopolski i przyłączenie jej do odradzającej się Rzeczypospolitej; impulsem do wybuchu walk stał się przyjazd do Poznania Ignacego Jana Paderewskiego, którego powitanie przerodziło się w manifestację patriotyczną; powstanie zakończyło się zwycięstwem Polaków.

  • 28.12

    Powstańcy wielkopolscy zdobyli poznańską Cytadelę, wyzwolili Gniezno, Szamotuły i Wrześnię.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL