Kalendarz dat
1944
W Wołkowysku urodziła się Teresa Torańska, dziennikarka i pisarka, współpracowniczka tygodnika „Kultura” oraz „Kultury” paryskiej. Autorka wielu wywiadów, m.in. z komunistycznymi działaczami, przeprowadzonymi podczas stanu wojennego.
Dekretem Krajowej Rady Narodowej utworzono Armię Ludową, jej dowódcą mianowany został Michał Żymierski.
W Warszawie urodził się Zdzisław Ambroziak, siatkarz, dziennikarz sportowy.
W Magdeburgu-Sohlen (Niemcy) urodził Henryk Dederko, reżyser filmowy, twórca filmów dokumentalnych.
W nocy z 3 na 4 stycznia wojska 1 Frontu Ukraińskiego przekroczyły w okolicach Sarn na Wołyniu granicę II Rzeczypospolitej.
W trakcie wojny radziecko-niemieckiej, w miejscowości Sarny na Wołyniu Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną (sprzed września 1939 roku) granicę Polski.
W Warszawie przedstawiciele najważniejszych stronnictw politycznych uznających rząd RP w Londynie powołali Radę Jedności Narodowej; jej przewodniczącym został jeden z przywódców PPS-WRN Kazimierz Pużak „Bazyli”.
W Podszkodziu k. Ostrowca Świętokrzyskiego urodził się Maciej Damięcki, aktor, zagrał w takich filmach jak „Rzeczpospolita babska”, „Tajemnica Enigmy”, a także w serialach TV m.in. „Stawka większa niż życie”, „Czas honoru”, „Bodo”.
W Gliwicach urodził się Gerard Wilk, tancerz, choreograf, pedagog.
W Warszawie w wyniku egzekucji dokonanych przez władze niemieckie zginęło ponad 300 osób, większość z nich została zamordowana w ruinach getta.
Komendant Główny Narodowych Sił Zbrojnych płk Tadeusz Kurcyusz w rozkazie do żołnierzy stwierdził, że wkraczające na terytorium Polski wojska sowieckie mają być traktowane jako wróg.
W obliczu nadciągających ze wschodu wojsk sowieckich 27. Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej rozpoczęła realizację planu Akcji „Burza” na Wołyniu.
W Łodzi urodził się Andrzej Niemczyk, siatkarz, trener, selekcjoner reprezentacji kobiet w siatkówce, z którą zdobył dwa złote medale mistrzostw Europy (2003, 2005).
W Brzózie niedaleko Kozienic urodził się Antoni Janusz Pastwa, rzeźbiarz, pedagog; współtwórca frontonu Teatru Wielkiego w Warszawie.
Pod naporem Armii Czerwonej Niemcy ostatecznie zwinęli trwające 900 dni oblężenie Leningradu; liczbę mieszkańców miasta, którzy zmarli w tym czasie z głodu, szacuje się na ponad 750 tys.
W Grodkowicach pod Krakowem oddziały Kedywu Armii Krajowej dokonały nieudanego zamachu na pociąg generalnego gubernatora Hansa Franka.
Specjalny oddział Kedywu Komendy Głównej AK „Pegaz” – późniejszy „Parasol” – wykonał wyrok śmierci w Warszawie na dowódcy SS i policji dystryktu warszawskiego gen. Franzu Kutscherze.
W powiecie janowskim Niemcy spalili sześć wsi, a ich mieszkańców wymordowali; w pacyfikacji zginęło od 800 do 1300 Polaków.
W odwecie za zastrzelenie dowódcy SS i policji dystryktu warszawskiego gen. Franza Kutschery, Niemcy rozstrzelali w ruinach getta warszawskiego 200 osób, a na rogu ul. Chopina i Al. Ujazdowskich (w okolicach zamachu na Kutscherę) - 100.
Przebywający w opactwie Hautecombe we Francji prymas Polski kard. August Hlond został aresztowany przez gestapo, a następnie przewieziony do Paryża; po dwóch miesiącach internowania uwolniły go wojska amerykańskie.
Urodził się Stefan Niesiołowski, w PRL-u działacz opozycji demokratycznej. W 1968 r. zrzucił z Rysów tablicę poświęconą Leninowi, w 1970 r. chciał podpalić jego muzeum w Poroninie i trafił do więzienia pod zarzutem przygotowywania obalenia ustroju.Działał w Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) oraz w „Solidarności”, w stanie wojennym był internowany. W III RP z krótkimi przerwami do 2019 r. był posłem i senatorem.
W Krakowie urodził się Antoni Wit, jeden z najlepszych polskich dyrygentów; w latach 1983-2000 dyrektor Narodowej Orkiestry Polskiego Radia w Katowicach, od 2002 do 2013 r. takie samo stanowisko zajmował w Filharmonii Narodowej
W Warszawie została rozstrzelana przez Niemców Ewa Pohoska, pisarka, publicystka, związana z grupą literacką „Płomienie”, założycielka pisma „Droga”, żołnierz Armii Krajowej.
W Szreńsku na Mazowszu urodził się Jan Peszek, aktor, reżyser teatralny, profesor krakowskiej PWST; związany ze Starym Teatrem w Krakowie; występował m.in. w spektaklach Kazimierza Dejmka, Jerzego Jarockiego, Andrzeja Wajdy, Jerzego Grzegorzewskiego, Krystiana Lupy i Grzegorza Jarzyny; współpracował również z Bogusławem Schaefferem („Kwartet dla 4 aktorów”, „Scenariusz dla nie istniejącego, lecz możliwego aktora instrumentalnego”); zagrał w kilkudziesięciu filmach, m.in. „Pożegnanie jesieni”, „Spis cudzołożnic”, „Śmierć jak kromka chleba”, „Ubu Król”, „Hiszpanka”.
Początek drugiej bitwy o Monte Cassino, w której wziął udział korpus nowozelandzki oraz jednostki hinduskie; pomimo wsparcia artylerii i lotnictwa, które przed atakiem zrzuciło na wzgórze klasztorne 576 ton bomb, również i to natarcie nie przyniosło powodzenia.
Podwójny agent (niemiecki i sowiecki) Bogusław Hrynkiewicz, dwóch bojówkarzy Gwardii Ludowej i przydzielony Hrynkiewiczowi funkcjonariusz gestapo dokonali przejęcia archiwum Armii Krajowej i Delegatury Rządu na Kraj przy ul. Poznańskiej 37 w Warszawie. Podczas akcji uprowadzono siedmiu żołnierzy AK, którzy zaginęli bez wieści, prawdopodobnie zostali zamordowani przez Niemców.
Oddział UPA dokonał zbrodni na około 60 polskich mieszkańcach wsi Podkamień położonej w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego. Według meldunku UPA wielu Polaków nie zdołano zabić, gdyż znaleźli schronienie u miejscowych Ukraińców.
W niemieckim obozie koncentracyjnym Gross-Rosen zamordowany został harcmistrz Florian Marciniak, współzałożyciel i Naczelnik Szarych Szeregów (1939–1943).
Premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill występując w Izbie Gmin poparł sowieckie postulaty w sprawie polskiej granicy wschodniej.
W Gawłowie pod Sochaczewem urodził się Ryszard Bugaj, ekonomista, działacz opozycji demokratycznej; współpracownik KOR; członek Zarządu Regionu Mazowsze NSZZ „S” (1980–1981), jeden z głównych ekspertów ekonomicznych Solidarności; w stanie wojennym internowany; działacz podziemnej Solidarności; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; poseł na Sejm (1989–1997); współzałożyciel i przywódca „Solidarności Pracy” (1990); przewodniczący Unii Pracy (1993–1997).
Organizacja Małego Sabotażu „Wawer” rozlepiła w Warszawie plakaty z fikcyjnym zarządzeniem ewakuacji ludności niemieckiej z Generalnego Gubernatorstwa.
We wsi Huta Pieniacka położonej w pow. złoczowskim w województwie tarnopolskim, zamieszkanej przez ludność polską, doszło do zbrodni, której sprawcami, według ustaleń IPN, byli żołnierze 4. Pułku rekrutującego się z Ukraińców Dywizji SS „Galizien”; według różnych danych w Hucie Pieniackiej zamordowano od 600 do 1200 osób.
W Łodzi urodził się Wojciech Marczewski, reżyser, scenarzysta, pedagog; autor filmów „Zmory”, „Dreszcze”, „Ucieczka z kina Wolność”, „Weiser”.
W Okółku na Podlasiu urodziła się Maria Nurowska, pisarka, scenarzystka, autorka m.in. powieści „Hiszpańskie oczy”, „Rosyjski kochanek”, „Mój przyjaciel zdrajca” oraz cyklu „Panny i wdowy”.
W Warszawie przy ul. Grójeckiej 77 Niemcy odkryli bunkier „Krysia”, w którym ukrywało się 38 obywateli polskich żydowskiego pochodzenia, wśród nich Emanuel Ringelblum, działacz Oneg Szabat, kronikarz warszawskiego getta. Wszystkich aresztowanych oraz ich opiekunów rozstrzelano kilka dni później w ruinach getta.
W Warszawie urodził się Waldemar Łysiak, pisarz, publicysta, autor m.in. książek poświęconych epoce napoleońskiej, a także historii sztuki.
W ruinach warszawskiego getta Niemcy rozstrzelali Emanuela Ringelbluma – historyka, działacza społecznego i politycznego związanego z partią Poalej Syjon-Lewica, organizatora Podziemnego Archiwum Getta – zwanego Archiwum Ringelbluma.
W Moskwie komunistyczny Związek Patriotów Polskich utworzył agencję prasową Polpress.
W Palikrowach w powiecie Brody ukraińscy nacjonaliści zamordowali około 360 osób narodowości polskiej.
Deklaracja Rady Jedności Narodowej „O co walczy Naród Polski?”.
Rozpoczęła się trzecia bitwa o Monte Cassino, w której uczestniczył korpus nowozelandzki, wspierany przez dywizję hinduską; po 11 dniach walk sprzymierzeni wycofali się, ponosząc ogromne straty.
1. Korpus Polskich Sił Zbrojnych został przekształcony w 1. Armię Polską w ZSRS; dowództwo nad nią objął gen. Zygmunt Berling.
W Itzehoe (Niemcy) urodził się Jerzy Janeczek, aktor teatralny i filmowy, odtwórca roli Witii Pawlaka w serii filmów Sylwestra Chęcińskiego „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”.
Z niemieckiego obozu dla lotników Stalag Luft III w Żaganiu (niem. Sagan) w nocy z 24 na 25 marca uciekło 76 jeńców, m.in. 41 Brytyjczyków i sześciu Polaków. Ucieczka zakończyła się tragicznie, tylko trzej jeńcy odzyskali wolność – dwóch Norwegów i Holender, pozostałych 73 schwytano; pięćdziesięciu z nich, w tym sześciu Polaków, na specjalny rozkaz Adolfa Hitlera zostało rozstrzelanych.
W Markowej k. Łańcuta na Podkarpaciu niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów z rodzin Didnerów, Grunfeldów i Goldmanów oraz ukrywających ich Józefa Ulmę i będącą w ostatnim miesiącu ciąży jego żonę Wiktorię; zabili też szóstkę dzieci Ulmów; najstarsza z rodzeństwa Stasia miała osiem lat.
W Oederan w Niemczech urodził się Igor Mitoraj, wybitny polski rzeźbiarz; jego dzieła znajdują się w kilkudziesięciu muzeach, fundacjach i siedzibach największych korporacji na świecie.
W Warszawie został zastrzelony przez żołnierzy Referatu 993/W Armii Krajowej płk Mychajło Pohotowko, szef kolaborującego z Niemcami Ukraińskiego Komitetu Centralnego. Podczas akcji zginęło też kilku innych działaczy ukraińskich.
Ukraińscy kolaboranci służący w 4 Pułku Policji SS dokonali masakry od 250 do 862 Polaków w Chodaczkowie Wielkim w województwie tarnopolskim.
W Bydgoszczy urodził się Jan Rulewski, działacz opozycji demokratycznej, więzień polityczny; w 1980 r. członek Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność”, od 1981 r. w Tymczasowym Prezydium KKP, członek Komisji Krajowej; przewodniczący Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ „S” (1981); w stanie wojennym internowany, a następnie aresztowany i oskarżony o „próbę obalenia przemocą ustroju PRL”; uwolniony na mocy amnestii w 1984 r.; poseł na Sejm w latach 1991–2001; senator RP (2007–2019).
Na Wołyniu w walce z Niemcami poległ ppłk Jan Kiwerski „Oliwa”, dowódca 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.
Zbrodnia wołyńska: oddziały UPA dokonały masakry mieszkańców wsi Kuty nad Czeremoszem; ogółem w wyniku ukraińskich napadów na wieś trwających od marca 1944 r. zginęło około 200 Polaków i Ormian.
W Nowosybirsku urodziła się Anda Rottenberg, historyk sztuki, kuratorka wystaw i popularyzatorka sztuki współczesnej; w latach 1993–2001 kierowała Galerią Sztuki Zachęta w Warszawie.
Prezydent RP Władysław Raczkiewicz mianował Delegata Rządu na Kraj Jana S. Jankowskiego wicepremierem i podpisał dekret o tymczasowej organizacji władz na obszarze Rzeczypospolitej.
Żołnierze oddziału „Pegaz” Kedywu Komendy Głównej AK zastrzelili w Warszawie na ul. Chocimskiej Erwina Groessera – pułkownika niemieckiej policji.
W KL Auschwitz zamordowany został Icchak Kacenelson, żydowski poeta i dramaturg, autor poematu „Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie”.
W Suchej na Pomorzu urodził się Edmund Wnuk-Lipiński, socjolog, nauczyciel akademicki, organizator i pierwszy dyrektor Instytutu Studiów Politycznych PAN (1990–1994) oraz Instytutu Spraw Publicznych (1995–1996); pisarz science fiction.
W Owczarni na Lubelszczyźnie oddział kolaborującej ze Związkiem Sowieckim Armii Ludowej Bolesława Kaźmiraka (Kowalskiego), ps. Cień podstępnie wymordował żołnierzy oddziału 3. kompanii 15. pułku piechoty Armii Krajowej ppor. Mieczysława Zielińskiego ps. Krych, którzy czekali na zrzut broni. Zginęło 18 partyzantów AK (w tym dowódca), a 13 odniosło rany.
Pierwsze natarcie 2. Korpusu Polskiego na Monte Cassino.
W Berlinie podczas bombardowania zginął Leon Kozłowski, archeolog, prof. Uniwersytetu Lwowskiego; działacz BBWR, parlamentarzysta, minister reform rolnych (1930–1932); premier RP w latach 1934–1935; w czasie II wojny światowej więziony przez NKWD; od 1941 r. w armii gen. Władysława Andersa, z której zbiegł na stronę niemiecką, zgłaszając chęć kolaboracji; internowany przez Niemców.
Sowieccy partyzanci zaatakowali wieś Kamień Stołpecki niedaleko Mińska, w którym stacjonował oddział Armii Krajowej. Pomimo liczebnej przewagi przeciwnika AK-owcom udało się odeprzeć atak. Zginęło 20 partyzantów polskich i prawdopodobnie kilka razy więcej sowieckich.
Początek deportacji do niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau 438 tys. Żydów z Węgier.
Urodził się Maciej Zembaty, poeta, satyryk, reżyser radiowy, muzyk, tłumacz poezji Leonarda Cohena.
Władze sowieckie rozpoczęły akcję deportacyjną Tatarów krymskich; według raportów NKWD do 20 maja 1944 r. deportowanych zostało około 180 tys. Tatarów, głownie do Uzbekistanu; 82 proc. wysiedlonych stanowiły kobiety i dzieci.
Oddziały 2. Korpusu Polskiego zdobyły wzgórze Monte Cassino; w czasie walk zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych; kilka dni później wojska alianckie przełamały linię Gustawa w całym pasie natarcia – 4 czerwca 1944 r. do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie.
W Warszawie urodził się Marcin Król, historyk idei, publicysta, działacz opozycji demokratycznej, założyciel i redaktor naczelny niezależnego miesięcznika „Res Publica”; profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor książek „Style politycznego myślenia”, „Józef Piłsudski. Ewolucja myśli politycznej”, „Ład utajony”, „Konserwatyści a niepodległość”, „Bezradność liberałów”, „Czego nas uczy Leszek Kołakowski”, „Europa w obliczu końca”, „Klęska rozumu”, „Wielcy władcy” i „Byliśmy głupi”.
Wywiad AK zdobył, a następnie zbadał egzemplarz niemieckiego pocisku rakietowego V-2. Wyniki badań i najważniejsze części rakiety przekazano następnie do Wielkiej Brytanii.
Rząd RP na żądanie władz brytyjskich oddał Brygadę Spadochronową do dyspozycji alianckiego dowództwa.
W Buffalo rozpoczęło się spotkanie polskich działaczy społecznych, w czasie którego utworzono Kongres Polonii Amerykańskiej.
Na Wiśle w okolicach Machowa (woj. lubelskie) żołnierze Batalionów Chłopskich wspierani przez oddziały Armii Krajowej zatopili statek „Tannenberg” transportujący żołnierzy niemieckich.
W Warszawie urodził się Andrzej Rosiewicz, piosenkarz, kompozytor, satyryk, tancerz i choreograf.
W KL Auschwitz zmarł z wycieńczenia Bronisław Czech, najwszechstronniejszy polski narciarz w okresie międzywojennym, trzykrotny olimpijczyk, taternik, ratownik górski.
II wojna światowa: Wojska amerykańskie wkroczyły do Rzymu.
W Stanesti-Chirulesti w Rumunii zmarł Józef Beck, legionista, członek POW, pułkownik Wojska Polskiego, minister spraw zagranicznych w latach 1932–1939, jeden z najbliższych współpracowników marszałka Józefa Piłsudskiego.
W nocy z 5 na 6 czerwca oddział AK Antoniego Hedy „Szarego” uwolnił ponad 60 osób z niemieckiego więzienia w Końskich.
Wizytę w USA rozpoczął premier Stanisław Mikołajczyk; w czasie jej trwania trzykrotnie rozmawiał z prezydentem Franklinem Delano Rooseveltem.
Siły zbrojne alianckich państw zachodnich rozpoczęły największą w czasie II wojny światowej operację desantową - lądowanie w Normandii, była ona częścią operacji „Overlord”, otwierającej drugi front w Europie.
Niemieccy żołnierze z 2. Dywizji Pancernej SS „Das Reich” zamordowali 624 mieszkańców Oradour-sur-Glane we Francji, wśród nich 254 kobiety i 207 dzieci.
W Warszawie urodził się Wojciech Eichelberger, psycholog, popularyzator psychoterapii, autor książek „Kobieta bez winy i strachu”, „Pomóż sobie, daj światu odetchnąć”, „Zdradzony przez ojca”.
Na Londyn spadły pierwsze niemieckie pociski V1.
Oddział dyspozycyjny „A” Kedywu Okręgu Warszawskiego AK zastrzelił przy ul. Krasińskiego w Warszawie SS-Untersturmfuehrera Herberta Junka, komendanta więzienia na Pawiaku (1943–1944).
W Jewłaszach nad Niemnem w walce z Niemcami poległ Jan Piwnik „Ponury” – cichociemny, oficer „Wachlarza”, szef Kedywu Okręgu Radomsko-Kieleckiego Armii Krajowej, dowódca partyzanckich zgrupowań walczących w Górach Świętokrzyskich i oddziału dywersyjnego na Nowogródczyźnie.
W Warszawie urodził się Adam Kreczmar, poeta, satyryk.
Litewska policja, współpracująca z Niemcami, dokonała pacyfikacji polskiej wsi Glinciszki na Wileńszczyźnie, mordując 38 Polaków.
W Warszawie żołnierze oddziału „993/W” Wydziału Bezpieczeństwa i Kontrwywiadu Oddziału II KG AK wykonali wyrok śmierci na Eugeniuszu Świerczewskim, agencie gestapo w wywiadzie AK i bezpośrednim sprawcy aresztowania Komendanta Głównego AK gen. Stefana Roweckiego „Grota”.
Oddział V Brygady Wileńskiej AK w odwecie za zabicie przez litewską policję, współpracującą z Niemcami, 38 Polaków ze wsi Glinciszki na Wileńszczyźnie, zabił we wsi Dubinki 27 Litwinów.
Początek likwidacji getta w Łodzi (Litzmannstadt Getto); było drugim, co do wielkości, gettem utworzonym przez Niemców w Polsce, a jednocześnie tym, z którego ocalało najwięcej Żydów. Według różnych źródeł, spośród przebywających w nim ponad 200 tys. osób przeżyło od 5 do 12 tys.; ostatni transport odjechał z Łodzi do obozu Auschwitz-Birkenau 29 sierpnia 1944 r.
Premier RP na Uchodźstwie Stanisław Mikołajczyk odrzucił warunki Józefa Stalina dotyczące „reorganizacji” władz polskich w Londynie, jako naruszające suwerenność państwa polskiego. Ultimatum przewidywało ustąpienie prezydenta RP Władysława Raczkiewicza, Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego, ministra obrony gen. Mariana Kukiela i ministra informacji Stanisława Kota i publiczne zdystansowanie się rządu RP od sprawy wyjaśnienia okoliczności Zbrodni Katyńskiej.
Koniec bitwy w Lasach Janowskich na południu Lubelszczyzny. Została stoczona przez współdziałające z sobą radzieckie i polskie (Armia Krajowa, Bataliony Chłopskie oraz Armia Ludowa) oddziały partyzanckie a przeważającymi siłami Wehrmachtu. Część partyzantów zdołała się wyrwać z niemieckiego okrążenia. Wziętych do niewoli Niemcy zamordowali, a pozostałych wysłali do obozów koncentracyjnych.
W Warszawie żołnierze 1. kompanii batalionu „Zośka” Kedywu KG AK uwolnili kilkunastu więźniów politycznych z więziennego Szpitala Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej.
W Bretton Woods w stanie New Hampshire rozpoczęła się konferencja monetarno-finansowa, w której uczestniczyli przedstawiciele 44 państw alianckich; efektem konferencji było powołanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju.
Operacja Ostra Brama: początek walk żołnierzy Wileńskiego i Nowogródzkiego Okręgu AK z Niemcami o Wilno; oddziały dowodzone przez płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” atakowały miasto wspólnie z Armią Czerwoną.
Początek likwidacji w KL Auschwitz-Birkenau tzw. rodzinnego obozu Theresienstadt, utworzonego dla Żydów z getta w Terezinie koło Pragi. W komorach gazowych Niemcy zamordowali około 7 tys. Żydów.
W Krakowie żołnierze Armii Krajowej z oddziału „Parasol” dokonali nieudanego zamachu na wyższego dowódcę SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie Wilhelma Koppe.
Komendant Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski „Bór” wydał rozkaz o wcieleniu do AK Batalionów Chłopskich i instrukcję „O stosunku do Sowietów”.
Na skutek denuncjacji aresztowany został ukrywający się w Milanówku prof. Marceli Handelsman, jeden z czołowych polskich historyków żydowskiego pochodzenia, przed wojną pierwszy dyrektor Instytutu Historycznego na Uniwersytecie Warszawskim i dziekan Wydziału Humanistycznego na tej uczelni. Razem z nim aresztowana została Halina Krahelska (oboje współpracowali z Biurem Informacji i Propagandy KG AK).
NKWD podstępnie aresztowało dowódcę Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, zaproszonego przez Sowietów na rozmowy dotyczące współpracy wojskowej pomiędzy Armią Czerwoną a AK. Oddziały AK okręgu wileńskiego przybyłe w rejon Miedniki-Turgiele-Taboryszki zostały otoczone i rozbrojone przez NKWD.
Pod Ankoną zginął Adolf Bocheński, pisarz i publicysta, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Oddziały 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa wyzwoliły portowe miasto Ankona nad Morzem Adriatyckim. Był to kolejny duży sukces bojowy Korpusu po zdobyciu dwa miesiące wcześniej Monte Cassino.
Urodził się Stanisław Gościniak, siatkarz, czterokrotny mistrz Polski w barwach Resovii, mistrz świata z roku 1974.
W Wilczym Szańcu niedaleko Kętrzyna na Mazurach doszło do nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera. Bezpośrednim wykonawcą zamachu był 36-letni pułkownik hrabia Claus Schenk von Stauffenberg, który po zamordowaniu Hitlera planował wraz z innymi współspiskowcami przejąć władzę w III Rzeszy.
W Berlinie został rozstrzelany płk Claus von Stauffenberg, oficer Wehrmachtu, który dzień wcześniej dokonał nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera w jego kwaterze polowej w Wilczym Szańcu w Prusach Wschodnich.
Krajowa Rada Narodowa powołała Ludowe Wojsko Polskie; W jego skład weszły oddziały utworzonej w ZSRR Armii Polskiej oraz Armia Ludowa.
Radio moskiewskie ogłosiło powstanie w zajętym przez Armię Czerwoną Chełmie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Podało również tekst ogłoszonego przez PKWN manifestu. W rzeczywistości PKWN utworzono pod patronatem Stalina 21 lipca 1944 r. w Moskwie, a jego członkowie dotarli do Chełma dopiero 27 lipca 1944 r.
Wojska niemieckie, na kilka godzin przed opuszczeniem Lublina, zamordowały ok. 300 Polaków i Żydów przetrzymywanych w więzieniu na lubelskim Zamku, w tym kobiety i dzieci.
W czasie konferencji w Bretton Woods w USA utworzony został Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
Oddziały Armii Krajowej, współdziałając z Armią Czerwoną, rozpoczęły walkę o Lwów.
W Chełmie Lubelskim ukazał się pierwszy numer dziennika PKWN „Rzeczpospolita”, pod redakcją Jerzego Borejszy.
Armia Czerwona zajęła niemiecki obóz koncentracyjny na Majdanku, wyzwalając około tysiąca więźniów.
Współpracujący z Niemcami Ukraiński Legion Samoobrony dokonał pacyfikacji polskiej wsi Chłaniów i przyległych miejscowości w pow. krasnostawskim; w masakrze zginęło ponad 40 osób.
W Lesie Grabińskim k. Iwonicza-Zdroju funkcjonariusze gestapo i ukraińskiej formacji SS rozstrzelali 72 Polaków, przetrzymywanych wcześniej w więzieniu w Jaśle.
Armia Czerwona wkroczyła do Lublina.
Pod Radzyminem na przedpolach Warszawy rozpoczęła się przegrana przez Armię Czerwoną bitwa pancerna. Za cenę dużych strat Niemcom udało się powstrzymać ofensywę przeciwnika, co pośrednio przyczyniło się do zatrzymania frontu na linii Wisły.
Operacja Most III – na improwizowanym lądowisku w okolicy wsi Wał Ruda wylądował samolot Dakota, na pokładzie którego przerzucono do Anglii m.in. Józefa Rettingera, Tomasza Arciszewskiego i Tadeusza Chciuka oraz zdobyte przez wywiad AK części rakiety V2.
Niemcy przystąpili do ewakuacji obozu koncentracyjnego przy ul. Gęsiej w Warszawie. Około 400 więźniów Żydów niezdolnych do marszu i chorych rozstrzelali.
Oddziały Armii Czerwonej oraz 5 Dywizji Piechoty AK wyparły Niemców ze Lwowa. Zaraz potem jednak komendant Obszaru Lwowskiego AK płk Władysław Filipkowski oraz co najmniej kilkudziesięciu oficerów zostało aresztowanych przez NKWD.
W Lublinie NKWD aresztowało sztab Lubelskiego Okręgu AK oraz Delegata Rządu Władysława Cholewę.
Armia Czerwona wkroczyła do Białegostoku.
Zarządzenie gubernatora Dystryktu Warszawskiego Ludwiga Fischera wzywające mieszkańców Warszawy do stawienia się następnego dnia do budowy umocnień.
Wojska 1. Frontu Białoruskiego po sforsowaniu Wisły zdobyły przyczółki w rejonie Magnuszewa i Puław.
Związek Patriotów Polskich poprzez radio moskiewskie wezwał mieszkańców Warszawy do rozpoczęcia powstania przeciwko Niemcom.
Początek walk 1. Armii WP w rejonie Puław i Dęblina.
Początek wizyty premiera Stanisława Mikołajczyka w Moskwie.
Z warszawskiego więzienia na Pawiaku wyruszyły ostatnie transporty do niemieckich obozów koncentracyjnych. 1400 więźniów skierowano do KL Gross-Rosen, a 400 osób do Ravensbruck.
W trakcie samotnego lotu zwiadowczego nad Morzem Śródziemnym zginął Antoine de Saint-Exupery (prawdopodobnie został zestrzelony przez Niemców); pilot, pisarz, poeta, autor m.in. „Małego księcia”, „Ziemi, planety ludzi” oraz „Nocnego lotu”.
Komendant Główny Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski „Bór” wydał dowódcy Okręgu AK Warszawa Miasto płk. Antoniemu Chruścielowi „Monterowi” rozkaz o rozpoczęciu 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17.00 powstania w Warszawie.
PKWN przeniósł się z Chełma do Lublina.
Wybuchło Powstanie Warszawskie - największy tego typu zryw zbrojny w okupowanej przez Niemców części Europy. Już pierwszego dnia w walkach zginęło ok. 2 tys. powstańców i wielu cywilów. Nie udało się wyprzeć wroga z żadnego strategicznego punktu, ani opanować mostów przez Wisłę.
1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wylądowała we Francji.
W Warszawie urodził się Maciej Pietrzyk, aktor, malarz, poeta, satyryk; wykonawca i autor niezależnych piosenek, uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., w czasie którego skomponował muzykę do „Piosenki do córki”.
Likwidacja obozu cygańskiego w niemieckim obozie zagłady Auschwitz II-Birkenau.
Drugi dzień Powstania Warszawskiego: powstańcy zdobywają m.in. gmachy Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych i elektrowni na Powiślu, a także dwa niemieckie czołgi i działo pancerne. W wyniku ran zmarła Krystyna Krahelska – poetka, autorka piosenki „Hej chłopcy, bagnet na broń!”.
Po wybuchu Powstania Warszawskiego, na specjalny rozkaz szefa SS Heinricha Himmlera, zamordowany został gen. Stefan Rowecki „Grot”; według ustaleń śledztwa przeprowadzonego przez IPN jego egzekucji dokonano pomiędzy 2 a 7 sierpnia 1944 r., prawdopodobnie na terenie krematorium niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen.
Powstańcy warszawscy zdobyli gmach Poczty Głównej, Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych oraz Elektrownię na Powiślu.
Powstanie Warszawskie: ukazał się pierwszy powstańczy numer pisma AK „Biuletyn Informacyjny”.
W nocy z 2 na 3 sierpnia (a według innych źródeł 31 lipca) NKWD aresztowało płk. Władysława Filipkowskiego, komendanta Obszaru Lwowskiego AK i dowódcę w walkach o Lwów. Był przetrzymywany w kilku obozach i więzieniach w ZSRR, do Polski wrócił w 1947 r.
W Krakowie urodziła się Ewa Braun, scenograf, dekoratorka wnętrz, wykładowca PWSFTviT w Łodzi; laureatka Oscara za scenografię i dekorację wnętrz do filmu „Lista Schindlera” Stevena Spielberga.
Trzeci dzień Powstania Warszawskiego: powstańcy zdobywają Pałac Blanka (ratusz) przy Senatorskiej, Arsenał, Dworzec Pocztowy i Pałac Mostowskich. W rejonie Gęsiówki poległ 21-letni ppor. Andrzej Długoszowski (gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski był jego stryjem).
W Moskwie premier Stanisław Mikołajczyk spotkał się z Józefem Stalinem.
Powstańcy warszawscy zdobyli gmach Dworca Pocztowego w Alejach Jerozolimskich, Pałace Blanka i Mostowskich oraz Arsenał.
Czwarty dzień Powstania Warszawskiego: od kuli niemieckiego snajpera ginie poeta Krzysztof Kamil Baczyński. Brygada RONA (rosyjskiej formacji kolaborującej z Niemcami) morduje cywilów w Kolonii Staszica na Ochocie. Z Brindisi we Włoszech z pomocą dla powstańców wylatuje kilka samolotów RAF-u.
W okupowanym przez Niemców Amsterdamie gestapo aresztowało ukrywającą się żydowską rodzinę Franków: Ottona i Edith oraz ich córki Margot i Annę – autorkę dziennika, który stał się jednym z najważniejszych świadectw Holokaustu. Cała rodzina Franków została deportowana do KL Auschwitz ostatnim transportem, jaki dotarł z terenu okupowanej Holandii w ramach nazistowskiej akcji „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
Piąty dzień Powstania Warszawskiego: esesmani gen. Heinza Reinnefartha rozpoczynają mordowanie cywilnej ludności na Woli. Powstańcy z Batalionu „Zośka” uwolnili około 350 Żydów więzionych w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Warschau na tzw. Gęsiówce.
W Sulejówku zginął Jędrzej Moraczewski, inżynier, działacz socjalistyczny, poseł do austriackiej Rady Państwa (1907–1918); pierwszy premier niepodległej Polski (1918–1919), powołany na to stanowisko przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego; minister robót publicznych (1925–1929); poseł na Sejm (1919–1930).
W Lublinie NKWD aresztowało dowódcę 9. Dywizji Piechoty AK gen. Ludwika Bittnera.
Szósty dzień Powstania Warszawskiego: Stalin rozkazuje marszałkowi Rokossowskiemu zatrzymanie ofensywy na Warszawę. Trwa rzeź Woli. Rozpoczyna działalność Harcerska Poczta Polowa. Na Cmentarzu Kalwińskim ginie Krystyna Wańkowicz, łączniczka dowódcy "Parasola". W Pruszkowie Niemcy organizują obóz przejściowy "Dulag 121"
W Moskwie rozpoczęły się rozmowy delegacji PKWN ze Stalinem i Mołotowem oraz negocjacje PKWN i premiera Stanisława Mikołajczyka na temat utworzenia jednego ośródka władzy w Polsce.
Siódmy dzień Powstania Warszawskiego: Na Ochocie trwa opór powstańczych załóg „Reduty Kaliskiej” i „Reduty Wawelskiej” (Wawelska 60). Żołnierze kolaborującej z Niemcami RONA mordują mieszkańców ul. Filtrowej 83. Wśród zabitych jest m.in. 85-letni malarz-batalista Wiktor Mazurowski oraz jego żona, pianistka Jadwiga Zaleska-Mazurowska. Na Woli w ulicznej egzekucji ginie też ks. Tadeusz Jachimowski - naczelny kapelan Armii Krajowej i rektor kościoła Św. Anny.
II wojna światowa: początek bitwy pod Falaise, w której brała udział 1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka; w wyniku trwających do 21 sierpnia walk wojska alianckie zniszczyły większość niemieckich sił w Normandii.
Ósmy dzień Powstania Warszawskiego - w wyniku ran spowodowanych wybuchem granatu zmarł pisarz Juliusz Kaden-Bandrowski, autor powieści „Generał Barcz” i „Mateusz Bigda”.
Ósmy dzień Powstania Warszawskiego: Przy Al. Jerozolimskich 29 ginie 21-letni Antoni Szczęsny Godlewski - „Antek Rozpylacz”. Powstańcy ze Zgrupowania AK „Chrobry II” zdobywają gmach Dyrekcji Wodociągów i Kanalizacji przy pl. Starynkiewicza. Na Żoliborzu powstańcy opanowują rejon Instytutu Chemicznego i koszar przy ul. Gdańskiej.
Ósmy dzień Powstania Warszawskiego: rozpoczęła nadawanie radiostacja Armii Krajowej „Błyskawica”. „Halo, tu mówi Błyskawica! Stacja nadawcza Armii Krajowej w Warszawie, na fali 32,8 oraz 52,1 m. Duch Warszawy jest wspaniały” – to pierwsze słowa, jakie na falach „Błyskawicy” popłynęły w eter.
W Moskwie premier RP Stanisław Mikołajczyk prowadził rozmowy z Józefem Stalinem.
Początek bitwy pod Studziankami, w której wzięła udział 1. Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte.
Dziewiąty dzień Powstania Warszawskiego. Podczas natarcia na gmach szkoły przy ul. Spokojnej (w rejonie Cmentarza Powązkowskiego) ciężko ranny został Jan Rodowicz - „Anoda”, jeden z dowódców w batalionie „Zośka". Na Ochocie powstańcy są zmuszeni do opuszczenia „Reduty Kaliskiej” w fabryce Monopolu Tytoniowego, ale trwa jeszcze opór „Reduty Wawelskiej”.
Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR o amnestii dla uwięzionych obywateli polskich.
Dziesiąty dzień Powstania Warszawskiego: powstańcy ze Zgrupowania Chrobry II zdobywają budynek browaru Haberbuscha w rejonie ulic Grzybowskiej i Krochmalnej. Oddział Kazimierza Czapli opanowuje budynek Wodociągów i Kanalizacji przy pl. Starynkiewicza. Niemcy po raz pierwszy ostrzeliwują powstańców z samobieżnego moździerza Karl (zdolnego do wystrzeliwania dwutonowych pocisków).
Na Kielecczyźnie pod dowództwem kpt. Antoniego Dąbrowskiego-Szackiego „Bohuna” powstała Brygada Świętokrzyska NSZ. Odmówiła podporządkowania się Armii Krajowej, nie udzieliła pomocy Powstaniu Warszawskiemu, a w ostatnich miesiącach wojny pod osłoną wojska niemieckiego przedostała się na Zachód.
11. dzień Powstania Warszawskiego. Niemcy po raz pierwszy używają przeciwko powstańcom pojazdy typu Goliath. W rejonie cmentarzy wolskich ciężko ranny zostaje dowódca Zgrupowania Radosław - Jan Mazurkiewicz „Radosław”. W tej samej okolicy - w pobliżu Okopowej 55a ginie 21-letni Konrad Okolski - „Kuba”, harcerz i dowódca plutonu w batalionie „Zośka”.
W Krakowie w wieku 99 lat zmarł jeden z ostatnich powstańców styczniowych ppor. Tomasz Chmieliński.
12. dzień Powstania Warszawskiego. Niemcy odbili z rąk polskich gmachy Dyrekcji Wodociągów i Kanalizacji, Starostwa Grodzkiego Śródmiejsko-Warszawskiego, a także Wojskowy Instytut Geograficzny, Miejski Instytut Higieny i Dom Turystyczny. Rosyjscy esesmani z RONA dokonują masakry mieszkańców Ochoty w Instytucie Radowym przy ul. Wawelskiej.
W więzieniu na Pawiaku rozstrzelany został przez Niemców Antoni Kocjan, konstruktor lotniczy, pilot; w czasie II wojny światowej w wywiadzie lotniczym ZWZ-AK.
14. dzień Powstania Warszawskiego: Niemcy używają przeciwko powstańcom wyrzutni rakietowych Wurfgerät 42 tzw. Nebelwerfer (miotacz mgły). Ze względu na charakterystyczny odgłos są potocznie nazywane „ryczącymi krowami”. W czasie walk o Uniwersytet Warszawski powstańcy zdobyli transporter opancerzony z Dywizji SS „Wiking”, nazywany „Jasiem” oraz „Szarym Wilkiem”.
Powstanie Warszawskie: w walkach batalionu „Zośka” w rejonie getta poległ por. Eugeniusz Stasiecki, ps. Piotr Pomian; harcmistrz, szef Głównej Kwatery Harcerzy Szarych Szeregów „Pasieki” (1943–1944), zastępca Naczelnika Szarych Szeregów (1944).
Radio Berlin nadało komunikat o zdławieniu polskiego powstania w Warszawie.
W czasie Powstania Warszawskiego na skutek odniesionych ran zmarł ppor. AK Roman Padlewski, kompozytor, pianista, skrzypek, dyrygent i muzykolog.
16. dzień Powstania Warszawskiego: w walkach na Starym Mieście polegli żołnierze AK, a jednocześnie poeci: Tadeusz Gajcy oraz Zdzisław Stroiński.
W Warszawie zmarł Franciszek Brodniewicz, aktor, gwiazdor polskiego kina międzywojennego; wystąpił m.in. w filmach „Śluby ułańskie”, „Pan Twardowski”, „Ułan Księcia Józefa”, „Trędowata”, „Wrzos”, „Doktor Murek”, „Ordynat Michorowski”.
17. dzień Powstania Warszawskiego. W ataku na powstańczą barykadę na ul. Leszno Niemcy wykorzystują złapane przez siebie Polki jako "żywe tarcze". Powstańcom udało się jednak odeprzeć atak.
Na ul. Ciepłej Niemcy zajmują koszary policyjne oraz budynek palarni kawy "Pluton" przy ul. Grzybowskiej 37. Na Starówce płonie katedra Św. Jana.
Armia Czerwona zajęła Sandomierz.
18. dzień Powstania Warszawskiego. W zbombardowanym przez Niemców szpitalu przy Miodowej zginął 19-letni Jan Ramocki „Bonawentura”, poeta i żołnierz batalionu „Zośka”. Powstańcy wypierają Niemców z ul. Grzybowskiej w stronę Krochmalnej, odzyskują też Koszary Policji przy ul. Ciepłej oraz magazyny firmy „Pluton” przy Grzybowskiej. W południowej części Śródmieścia toczą zacięte walki o teren Politechniki.
W Toruniu urodził się Antoni Kopff, pianista, kompozytor; autor muzyki do takich przebojów jak m.in. „Do zakochania jeden krok” oraz „Bądź moim natchnieniem”.
Wybuchło powstanie paryskie, czyli zbrojne wystąpienie francuskiego ruchu oporu oraz sił Wolnych Francuzów i amerykańskiej 3 Armii gen. Pattona przeciw okupującym miasto wojskom niemieckim; powstanie zakończyło się po tygodniu wyzwoleniem Paryża oraz poddaniem się sił niemieckich stacjonujących w mieście.
Rozpoczęła się druga faza bitwy pod Falaise z udziałem 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
19. dzień Powstania Warszawskiego Zginął 13-letni Jerzy Kotuszewski, łącznik w Grupie Bojowej Krybar. Powstańcy wycofują się z płonących budynków Politechniki. Z Puszczy Kampinoskiej na Żoliborz dociera grupa kilkuset żołnierzy AK mjra Alfonsa Kotowskiego Okoń. 360-osobowy oddział AK dociera na Sadybę z Lasu Kabackiego. Żołnierze Żydowskiej Organizacji Bojowej pod dowództwem Icchaka Cukiermana tworzą na Żoliborzu wraz z AK-owcami pluton niszczycieli czołgów. Do walk włączają się (i podporządkowują dowództwu AK) także oddziały Armii Ludowej (1656 żołnierzy), Narodowej Organizacji Wojskowej oraz Pogotowia Polskich Socjalistów.
Rozkaz o utworzeniu 2. Armii WP pod dowództwem gen. Karola Świerczewskiego.
W Barwisze koło Moskwy zmarł Leon Chwistek, matematyk (jeden z założycieli Polskiego Towarzystwa Matematycznego i przed II wojną światową profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie). Był też malarzem (jego obrazy znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Warszawie) i teoretykiem sztuki (związanym z krakowską grupą formistów).
20 dzień Powstania Warszawskiego. Żołnierze batalionu „Kiliński” zdobywają gmach PAST-y (górującą nad okolicą centralę telefoniczną przy ul. Zielnej). W walkach na ul. Miodowej ginie polonistka, komendantka oddziału kobiecego Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa (PKB), Irena Nelkenowa
Zakończyła się bitwa pod Falaise z udziałem 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
22. dzień Powstania Warszawskiego. W nieudanym ataku na Dworzec Gdański ginie ppor. Stanisław Koza-Kozicki, dowódca jednego z plutonów w batalionie „Zośka”. Powstańcy ze Zgrupowania AK „Chrobry II” odpierają niemiecki atak na zabudowania fabryki Bormann, Szwede i Spółka przy ul. Towarowej 12-14. Przy ul. Brackiej 16 zdobywają obsadzony przez Niemców budynek, w którym mieści się restauracja Cristal.
24. dzień Powstania Warszawskiego. Powstańcza rozgłośnia „Błyskawica" emituje wiersz Zbigniewa Jasińskiego „Żądamy amunicji":
„Halo! Tu serce Polski! Tu mówi Warszawa! Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji! Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was! Oklasków też nam nie trzeba! Żądamy amunicji!".
Trwają zaciekłe walki w budynku szpitala Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej, Niemcy zajmują jego część. W uszkodzonej kamienicy przy ul. Długiej 27/29 powstaje „Reduta Matki Boskiej". Trwa obrona zakładów Fiata przy ul. Sapieżyńskiej oraz barykad na ul. Miodowej, Piwnej i Brzozowej.
II wojna światowa: Wojska alianckie wkroczyły do Paryża.
25. dzień Powstania Warszawskiego. Komenda Główna AK i kierownictwo cywilne miasta, z Janem Stanisławem Jankowskim i Kazimierzem Pużakiem, ewakuują się kanałami ze Starówki. W tym samym rejonie ginie Stanisław Leopold, dowódca jednej z kompanii w batalionie „Parasol”. Budynku szpitala Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej broni batalion „Czata 49”.
26. dzień Powstania Warszawskiego. Żołnierze batalionów „Zośka” i „Czata 49” odbijają dolne piętra PWPW. Podczas walki przy ul. Senatorskiej 18 ginie radiowiec i poeta Juliusz Krzyżewski, ps. „Prus”. Powstańcy bronią się na barykadach przy ul. Miodowej i Świętojańskiej, a także na pozycjach w rejonie zrujnowanego ratusza oraz Banku Polskiego.
28 dzień Powstania Warszawskiego: Niemcy zajęli gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Z ich rąk ginie tam m.in. opiekująca się rannymi dr Hanna Petrynowska,
USA i Wielka Brytania ogłosiły deklaracje, na mocy których żołnierzom Armii Krajowej przyznano pełnię praw kombatanckich.
29. dzień Powstania Warszawskiego. Żołnierze batalionów AK „Zośka” i „Czata 49” bronią zakładów Fiata przy ul. Sapieżyńskiej. Niemcy zajmują teren Ratusza i Pałacu Blanka przy Senatorskiej. Poeta i żołnierz Batalionu „Parasol” Józef Szczepański (autor słów do piosenki „Pałacyk Michla”) pisze wiersz „Czerwona zaraza”:
„Czekamy ciebie, czerwona zarazo, byś wybawiła nas od czarnej śmierci, byś nam Kraj przedtem rozdarwszy na ćwierci, była zbawieniem witanym z odrazą”.
II wojna światowa: wybuch Powstania Słowackiego.
Niemcy zakończyli likwidację łódzkiego getta; z ponad 70 tys. osób, które jeszcze w lipcu 1944 r. przebywały w getcie, ponad 60 tys. zamordowano w komorach gazowych KL Auschwitz.
Niemcy wywieźli do KL Stutthof ponad 3100 więźniów obozu w Pruszkowie, wśród nich m.in. powstańców warszawskich.
Powstanie Warszawskie: podczas próby przebicia się ze Starówki do Śródmieścia poległ Jan Kajus Andrzejewski „Jan", harcmistrz, uczestnik kampanii 1939 r., żołnierz ZWZ-AK, ppłk WP; w czasie Powstania Warszawskiego dowódca Brygady AK „Broda 53”.
Dekret PKWN „o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego”.
Powstanie Warszawskie: nieudana próba przebicia się oddziałów powstańczych z Grupy „Północ” AK ze Starego Miasta do Śródmieścia; ok. 300 rannych i zabitych.
Rozkaz Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego do żołnierzy Armii Krajowej, zawierający ostrą krytykę postawy zachodnich aliantów wobec Powstania Warszawskiego i Polski.
Powstanie Warszawskie: upadło Stare Miasto. Powstańcy zdobyli gmach YMCA przy ul. Konopnickiej. Niemcy zajęli Sadybę.
Powstanie Warszawskie: Oddziały powstańcze wycofały się z Elektrowni na Powiślu.
Dekret PKWN o reformie rolnej.
W Wilnie urodziła się Ada Rusowicz, piosenkarka, wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni.
W Bodzechowie niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego urodziła się Mira Kubasińska, piosenkarka, legenda polskiego rocka i bluesa; wykonawczyni przebojów „Gdybyś kochał, hej” i „Na drugim brzegu tęczy”; największą sławę zdobyła w latach 60. i 70. występując z zespołem Breakout.
Bitwa 9. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej z oddziałami niemieckimi w rejonie rezerwatu Czerwone Bagno na Podlasiu.
Utworzony został Zarząd Informacji Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (wojskowy kontrwywiad). Oficjalnym celem jego działań była walka ze szpiegostwem, ale wsławił się głównie represjonowaniem podejrzewanych o nieprawomyślność oficerów, w tym tych którzy wcześniej służyli w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie oraz Armii Krajowej.
W Quebecu rozpoczęła się konferencja z udziałem premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla i prezydenta USA Franklina D. Roosevelta, poświęcona m.in. kwestii okupacji Niemiec.
Powstanie Warszawskie: Po raz pierwszy sowieckie samoloty dokonały zrzutów z bronią i żywnością dla powstańców walczących w Śródmieściu.
Wojska sowieckie wspólnie z 1. Armią Wojska Polskiego zajęły prawobrzeżną część Warszawy.
1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka zdobyła Gandawę.
W Powstaniu Warszawskim poległ Andrzej Romocki „Morro”, harcerz Szarych Szeregów, kapitan AK, dowódca 2. kompanii „Rudy” batalionu „Zośka”; odznaczony Orderem Virtuti Militari.
Początek walk 3. Dywizji Piechoty 1. Armii WP o przyczółki warszawskie na lewym brzegu Wisły (16–23 września).
W Bressanone we Włoszech urodził się Reinhold Messner, himalaista, który jako pierwszy zdobył Koronę Himalajów – wszystkie 14 ośmiotysięczników w Himalajach i Karakorum.
Pod kryptonimem „Market Garden” rozpoczęła się największa operacja powietrznodesantowa II wojny światowej z udziałem m.in. Samodzielnej Brygady Spadochronowej pod dowództwem gen. Stanisława Sosabowskiego.
Początek walk Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego pod Arnhem.
Powstanie Warszawskie: nad Warszawą pojawiło się ponad 100 amerykańskich samolotów B-17, które dokonały zrzutów.
Armia Czerwona zajęła Tallin.
Początek wizyty w Moskwie delegacji PKWN z Bolesławem Bierutem na czele.
Powstanie Warszawskie: Niemcy zdobyli przyczółek czerniakowski, broniony przez powstańców i żołnierzy LWP, mordując następnie ok. 200 rannych.
W czasie Powstania Warszawskiego zginął ppor. AK Eugeniusz Lokajski „Brok”, przedwojenny lekkoatleta, w latach 30. należący do światowej czołówki oszczepników, olimpijczyk z Berlina (1936); autor ponad 850 fotografii dokumentujących walkę i życie codzienne warszawskich powstańców.
Adolf Hitler podpisał dekret o powołaniu „niemieckiego Volkssturmu” – zbrojnej formacji obrony terytorialnej, która miała objąć wszystkich mężczyzn zdolnych do noszenia broni od 16 do 60 roku życia.
Pod Jaktorowem wojska niemieckie rozbiły Grupę Armii Krajowej „Kampinos”; w walkach poległo około 100 żołnierzy AK, wśród nich dowódca mjr Alfons Kotowski „Okoń”, około 200 zostało rannych; straty niemieckie: około 200 zabitych i rannych.
Prezydent RP na uchodźstwie Władysław Raczkiewicz zwolnił ze stanowiska Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego i powołał na to stanowisko gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego.
Kapitulacja powstańców warszawskich walczących na Żoliborzu.
Powstanie Warszawskie: w Ożarowie w kwaterze SS-Obergruppenfuehrera Ericha von dem Bacha-Zelewskiego przedstawiciele KG Armii Krajowej płk Kazimierz Iranek-Osmecki „Jarecki” i ppłk Zygmunt Dobrowolski „Zyndram” podpisali układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.
We Lwowie urodził się Józef Szaniawski, politolog, sowietolog, publicysta, dziennikarz; w latach 1970–1985 redaktor PAP; od 1973 r. współpracował z Radiem Wolna Europa; aresztowany w 1985 r. i skazany przez sąd wojskowy na 10 lat więzienia; uniewinniony przez Sąd Najwyższy, wyszedł na wolność w grudniu 1989 r.; zginął w Tatrach w 2012 r.
Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej w związku z kapitulacją Warszawy.
Gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, przed pójściem do niemieckiej niewoli, poinformował drogą radiową Okręgi AK o mianowaniu gen. Leopolda Okulickiego swoim następcą na stanowisku Komendanta Głównego AK.
Dekret PKWN o powołaniu Milicji Obywatelskiej. Na czele MO stanął Franciszek Jóźwiak.
Dekret PKWN o utworzeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego.
W niemieckim obozie Auschwitz wybuchł bunt Żydów z Sonderkommando, oddziału, który Niemcy zmuszali do prac przy usuwaniu ciał osób zamordowanych w komorach gazowych; w walce zginęło około 250 więźniów, około 200 zostało schwytanych, a następnie rozstrzelanych; wydarzenia te były największym w historii obozu powstaniem więźniów.
Podziemie niepodległościowe przeprowadziło udaną akcją odbicia więźniów politycznych w Zamościu i Rzeszowie.
Sowiecki gen. Stanisław Popławski zastąpił na stanowisku dowódcy 1 Armii WP gen. Zygmunta Berlinga.
W Krakowie zmarł Józef Kałuża, piłkarz, trener, działacz sportowy, 16-krotny reprezentant Polski, trener reprezentacji olimpijskiej z 1936 roku.
Pierwsza masowa dezercja w LWP: w nocy z 12 na 13 października z 31 pułku piechoty 7 Dywizji Piechoty zdezerterowało 636 żołnierzy.
W Moskwie odbyły się rozmowy z udziałem władz sowieckich, brytyjskiego premiera Winstona Churchilla, premiera Stanisława Mikołajczyka i przedstawicieli PKWN.
W Herrlingen niedaleko Ulm niemiecki feldmarszałek Erwin Rommel, jeden z uczestników spisku na życie Adolfa Hitlera w lipcu 1944 r., po przedstawieniu mu dowodów potwierdzających jego związek z zamachem na przywódcę III Rzeszy, popełnił samobójstwo; Rommel był dowódcą Afrika Korps (1941–1943), a w latach 1943–1944 dowodził niemieckimi wojskami we Włoszech i Francji.
Na warszawskiej Pradze ukazał się pierwszy numer „Życia Warszawy”. Gazeta powstała, według jednych źródeł – z inicjatywy Polskiej Partii Robotniczej, zaś według innych – z inicjatywy Mariana Spychalskiego, pierwszego powojennego prezydenta Warszawy. „Życie Warszawy” było, obok „Trybuny Ludu”, jednym z opiniotwórczych dzienników w PRL. Nazwa gazety miała informować Polskę i świat, że Warszawa żyje.
W Warszawie zmarł Zenon Przesmycki, ps. Miriam, Jan Żagiel, poeta, krytyk literacki, tłumacz, wydawca, jeden z twórców programu Młodej Polski.
W Częstochowie zastrzelony został płk Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski, ps. Kmicic, komendant główny Narodowych Sił Zbrojnych (1944); powodem zabójstwa był prawdopodobnie popierany przez niego plan podporządkowania NSZ Armii Krajowej.
W Lublinie utworzono Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.
W Filipowicach koło Krzeszowic urodziła się Magdalena Zawadzka, aktorka, znana m.in. z roli Basi Wołodyjowskiej w filmie „Pan Wołodyjowski” oraz serialu „Przygody Pana Michała”.
1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wkroczyła do Bredy.
W Taszkencie urodził się Michaj Burano, właściwie Wasil Michaj, wokalista, kompozytor, gwiazda big-bitu, także autor tekstów piosenek i aktor romskiego pochodzenia. Jego kariera zaczęła się od występów z zespołami „Czerwono-Czarni” i „Niebiesko-Czarni” w latach 60. W grudniu 1963 roku wystąpił wraz z Niebiesko-Czarnymi w paryskiej Olimpii jako pierwszy artysta zza żelaznej kurtyny. Obecnie mieszka i pracuje w USA.
Na zaproszenie władz Nowej Zelandii z Persji do Wellington przybyła grupa 732 w większości osieroconych polskich dzieci oraz ich 102 opiekunów; byli oni ofiarami sowieckich deportacji z lat 1940–1941, w 1942 r. zostali ewakuowani z ZSRS do Persji wraz z Armią Polską gen. Władysława Andersa.
W Żyrardowie zmarł Karol Irzykowski, krytyk literacki, pisarz.
W Żelaznej koło Skierniewic zmarła Maria Rodziewiczówna, pisarka, autorka powieści „Lato leśnych ludzi”, „Dewajtis”, „Między ustami a brzegiem pucharu”.
W Lublinie powstał Centralny Komitet Żydów Polskich.
W wyborach prezydenckich w USA zwyciężył urzędujący prezydent Franklin D. Roosevelt, którego wybrano na czwartą kadencję.
W Tokio powieszony został Richard Sorge, komunista niemiecki, sowiecki agent; w latach 30. „pod przykryciem” niemieckiego dziennikarza i członka NSDAP był szefem siatki wywiadowczej na terenie Japonii; zdobył m.in. informację o dacie niemieckiego ataku na ZSRS; aresztowany przez Japończyków w 1941 r.
W Tromso u wybrzeży Norwegii brytyjskie samoloty zatopiły niemiecki pancernik „Tirpitz” – największy obok bliźniaczego „Bismarcka” okręt w historii Kriegsmarine; zginęło około 1400 marynarzy.
NKWD aresztowało Bolesława Piaseckiego wraz z innymi członkami Konfederacji Narodu.
W Lublinie powstał Tymczasowy Centralny Komitet Żydów Polskich.
W Nawojowej koło Nowego Sącza urodził się Eustachy Rylski, prozaik, dramaturg, scenarzysta; autor powieści „Człowiek w cieniu”, „Warunek”, „Na Grobli”, „Obok Julii”, „Blask”.
W natarciu koło Faenzy w północnych Włoszech poległ wraz z załogą swojego czołgu kapitan Władysław Drelicharz. Był dowódcą jednego ze szwadronów w 4. Pułku Pancernym, w strukturach 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa. Za bitwę o Monte Cassino (został w jej trakcie ranny) odznaczono go orderem Virtuti Militari. Brał też udział w bitwie o Ankonę, zaś w 1941 r. jako oficer Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w obronie Tobruku.
Dekret PKWN o utworzeniu Przedsiębiorstwa Państwowego „Polskie Radio”.
Stanisław Mikołajczyk ustąpił z funkcji premiera rządu RP na uchodźstwie.
Pierwszy wielki nalot nocny amerykańskich bombowców na Tokio.
W Barwałdzie Średnim koło Wadowic doszło do największej katastrofy kolejowej na ziemiach polskich. Pociąg pasażerski relacji Zakopane-Kraków zderzył się z niemieckim, którym jechali żołnierze Wehrmachtu. Zginęło około 130 osób, a ponad 100 zostało rannych. Sąd (niemiecki) uznał, że winę za zdarzenie ponosił dyżurny ruchu i skazał go na śmierć.
W Lublinie rozpoczął się pierwszy proces niemieckich zbrodniarzy wojennych. Podstawą prawną do jego przeprowadzenia był dekret PKWN Przed sądem stanęło czterech strażników i dwóch kapo (więźniów funkcyjnych) wyzwolonego cztery miesiące wcześniej obozu koncentracyjnego na Majdanku. Żaden z oskarżonych nie przyznał się do winy, zostali skazani na śmierć (jeden popełnił samobójstwo jeszcze przed ogłoszeniem wyroku.
Tomasz Arciszewski objął stanowisko premiera RP na uchodźstwie.
Wyemitowany został pierwszy odcinek Polskiej Kroniki Filmowej. Stanowiła dziesięciominutowy cotygodniowy przegląd wydarzeń. Pokazywana była (aż do 1994 r.) przed seansami kinowymi. W pierwszym odcinku, który został zrealizowany w wyzwolonym kilka miesięcy wcześniej w Lublinie, wśród tematów znalazły się np. wizyta pełnomocnika tymczasowego rządu francuskiego (spotkał się z Jakubem Bermanem), wiadomość o uratowaniu "Bitwy pod Grunwaldem" Jana Matejki, oraz wizyta amerykańskich i francuskich dziennikarzy w prawobrzeżnej Warszawie (lewy brzeg znajdował się jeszcze pod okupacją). Materiały do tego pierwszego odcinka tworzyli bracia Adolf i Władysławowie Forbertowie.
W Mińsku Mazowieckim zmarł Julian Grobelny, działacz PPS; w latach 1943–1944 przewodniczący Rady Pomocy Żydom „Żegota”.
Urodziła się reżyserka Ewa Kruk, twórczyni filmów dokumentalnych i fabularnych.
W nocy z 6 na 7 grudnia oddział AK pod dowództwem por. Jana Borysewicza ps. Mściciel odbił z rąk sowieckich, miasto Ejszyszki na Litwie. Z rozbitego aresztu NKWD uwolniono 34 więźniów, zniszczono dokumentację NKWD i miejscowej placówki prosowieckiego Związku Patriotów Polskich.
W Chicago podpisana została „Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym”.
W Lithonii w stanie Georgia urodziła się Brenda Lee, piosenkarka.
W Neuilly-sur-Seine zmarł Wassily Kandinsky, malarz, grafik, teoretyk sztuki.
Nad kanałem La Manche zaginął samolot, którym leciał Glenn Miller, kompozytor, puzonista; założyciel słynnej Glenn Miller Orchestra; od 1942 r. kierował reprezentacyjną orkiestrą Sił Powietrznych USA.
Masakra w Malmedy. Zbrodnia wojenna dokonana przez niemieckich żołnierzy z Waffen SS na 80 amerykańskich jeńcach wojennych w okolicach Malmedy we wschodniej Belgii.
W nocy z 18 na 19 grudnia 236 samolotów RAF dokonało nalotu bombowego na bazę Kriegsmarine w Gdyni, niszcząc całą jej infrastrukturę.
Gen. Lepold Okulicki został mianowany przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza komendantem Armii Krajowej.
Niemcy dokonali masakry wsi Ochotnica Dolna koło Nowego Targu; w czasie tzw. krwawej Wigilii zginęło 56 osób, w tym wiele kobiet i dzieci.
89 Polaków zostało zamordowanych przez UPA w Ihrowicy na Podolu.
Operacja Freston – w nocy z 26 na 27 grudnia w okolicach Częstochowy Brytyjczycy dokonali ostatniego zrzutu cichociemnych do okupowanej Polski.
Niemcy wysadzili Pałac Saski w Warszawie
W Aszchabadzie zmarł Juliusz Gardan, reżyser i scenarzysta, twórca filmów „Trędowata”, „Doktor Murek”.
W obozie koncentracyjnym Auschwitz Niemcy przeprowadzili egzekucję przywódców konspiracji. Powieszeni zostali dwaj Polacy - Piotr Piąty i Bernard Świerczyna oraz trzej Austriacy - Ernst Burger, Rudolf Friemel i Ludwig Vesely. Skazani nie pozwolili sobie zawiązać oczu. Przed śmiercią krzyczeli: "Precz z Hitlerem!", "Precz z faszyzmem!", "Niech żyje Polska!".
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
- 1929
- 1928
- 1927
- 1926
- 1925
- 1924
- 1923
- 1922
- 1921
- 1920
- 1919
- 1918
- 1917
- 1916
- 1915
- 1914
- 1913
- 1912
- 1911
- 1910
- 1909
- 1908
- 1907
- 1906
- 1905
- 1904
- 1903
- 1902
- 1901
- 1900
- 1899
- 1898
- 1897
- 1896
- 1895
- 1894
- 1893
- 1892
- 1891
- 1890
- 1889
- 1888
- 1887
- 1886
- 1885
- 1884
- 1883
- 1882
- 1881
- 1880
- 1879
- 1878
- 1877
- 1876
- 1875
- 1874
- 1873
- 1872
- 1871
- 1870
- 1869
- 1868
- 1867
- 1866
- 1865
- 1864
- 1863
- 1862
- 1861
- 1860
- 1859
- 1858
- 1857
- 1856
- 1855
- 1854
- 1853
- 1852
- 1851
- 1850
- 1849
- 1848
- 1847
- 1846
- 1845
- 1844
- 1843
- 1842
- 1841
- 1840
- 1839
- 1838
- 1837
- 1836
- 1835
- 1834
- 1833
- 1832
- 1831
- 1830
- 1829
- 1828
- 1827
- 1826
- 1825
- 1824
- 1823
- 1822
- 1821
- 1820
- 1819
- 1818
- 1817
- 1816
- 1815
- 1814
- 1813
- 1812
- 1811
- 1810
- 1809
- 1808
- 1807
- 1806
- 1805
- 1804
- 1803
- 1802
- 1801
- 1800
- 1799
- 1798
- 1797
- 1796
- 1795
- 1794
- 1793
- 1792
- 1791
- 1790
- 1789
- 1788
- 1787
- 1786
- 1785
- 1784
- 1783
- 1782
- 1781
- 1780
- 1779
- 1778
- 1777
- 1776
- 1775
- 1774
- 1773
- 1772
- 1771
- 1770
- 1769
- 1768
- 1767
- 1766
- 1765
- 1764
- 1763
- 1762
- 1761
- 1760
- 1759
- 1758
- 1757
- 1756
- 1755
- 1754
- 1753
- 1752
- 1751
- 1750
- 1749
- 1748
- 1747
- 1746
- 1745
- 1744
- 1743
- 1742
- 1741
- 1740
- 1739
- 1738
- 1737
- 1736
- 1735
- 1734
- 1733
- 1732
- 1731
- 1730
- 1729
- 1728
- 1727
- 1726
- 1725
- 1724
- 1723
- 1722
- 1721
- 1720
- 1719
- 1718
- 1717
- 1716
- 1715
- 1714
- 1713
- 1712
- 1711
- 1710
- 1709
- 1708
- 1707
- 1706
- 1705
- 1704
- 1703
- 1702
- 1701
- 1700
- 1699
- 1698
- 1697
- 1696
- 1695
- 1694
- 1693
- 1692
- 1691
- 1690
- 1689
- 1688
- 1687
- 1686
- 1685
- 1684
- 1683
- 1682
- 1681
- 1680
- 1679
- 1678
- 1677
- 1676
- 1675
- 1674
- 1673
- 1672
- 1671
- 1670
- 1669
- 1668
- 1667
- 1666
- 1665
- 1664
- 1663
- 1662
- 1661
- 1660
- 1659
- 1658
- 1657
- 1656
- 1655
- 1654
- 1653
- 1652
- 1651
- 1650
- 1649
- 1648
- 1647
- 1646
- 1645
- 1644
- 1643
- 1642
- 1641
- 1640
- 1639
- 1638
- 1637
- 1636
- 1635
- 1634
- 1633
- 1632
- 1631
- 1630
- 1629
- 1628
- 1627
- 1626
- 1625
- 1624
- 1623
- 1622
- 1621
- 1620
- 1619
- 1618
- 1617
- 1616
- 1615
- 1614
- 1613
- 1612
- 1611
- 1610
- 1609
- 1608
- 1607
- 1606
- 1605
- 1604
- 1603
- 1602
- 1601
- 1600
- 1599
- 1598
- 1597
- 1596
- 1595
- 1594
- 1593
- 1592
- 1591
- 1590
- 1589
- 1588
- 1587
- 1586
- 1585
- 1584
- 1583
- 1582
- 1581
- 1580
- 1579
- 1578
- 1577
- 1576
- 1575
- 1574
- 1573
- 1572
- 1571
- 1570
- 1569
- 1568
- 1567
- 1566
- 1565
- 1564
- 1563
- 1562
- 1561
- 1560
- 1559
- 1558
- 1557
- 1556
- 1555
- 1554
- 1553
- 1552
- 1551
- 1550
- 1549
- 1548
- 1547
- 1546
- 1545
- 1544
- 1543
- 1542
- 1541
- 1540
- 1539
- 1538
- 1537
- 1536
- 1535
- 1534
- 1533
- 1532
- 1531
- 1530
- 1529
- 1528
- 1527
- 1526
- 1525
- 1524
- 1523
- 1522
- 1521
- 1520
- 1519
- 1518
- 1517
- 1516
- 1515
- 1514
- 1513
- 1512
- 1511
- 1510
- 1509
- 1508
- 1507
- 1506
- 1505
- 1504
- 1503
- 1502
- 1501
- 1500
- 1499
- 1498
- 1497
- 1496
- 1495
- 1494
- 1493
- 1492
- 1491
- 1490
- 1489
- 1488
- 1487
- 1486
- 1485
- 1484
- 1483
- 1482
- 1481
- 1480
- 1479
- 1478
- 1477
- 1476
- 1475
- 1474
- 1473
- 1472
- 1471
- 1470
- 1469
- 1468
- 1467
- 1466
- 1465
- 1464
- 1463
- 1462
- 1461
- 1460
- 1459
- 1458
- 1457
- 1456
- 1455
- 1454
- 1453
- 1452
- 1451
- 1450
- 1449
- 1448
- 1447
- 1446
- 1445
- 1444
- 1443
- 1442
- 1441
- 1440
- 1439
- 1438
- 1437
- 1436
- 1435
- 1434
- 1433
- 1432
- 1431
- 1430
- 1429
- 1428
- 1427
- 1426
- 1425
- 1424
- 1423
- 1422
- 1421
- 1420
- 1419
- 1418
- 1417
- 1416
- 1415
- 1414
- 1413
- 1412
- 1411
- 1410
- 1409
- 1408
- 1407
- 1406
- 1405
- 1404
- 1403
- 1402
- 1401
- 1400
- 1399
- 1398
- 1397
- 1396
- 1395
- 1394
- 1393
- 1392
- 1391
- 1390
- 1389
- 1388
- 1387
- 1386
- 1385
- 1384
- 1383
- 1382
- 1381
- 1380
- 1379
- 1378
- 1377
- 1376
- 1375
- 1374
- 1373
- 1372
- 1371
- 1370
- 1369
- 1368
- 1367
- 1366
- 1365
- 1364
- 1363
- 1362
- 1361
- 1360
- 1359
- 1358
- 1357
- 1356
- 1355
- 1354
- 1353
- 1352
- 1351
- 1350
- 1349
- 1348
- 1347
- 1346
- 1345
- 1344
- 1343
- 1342
- 1341
- 1340
- 1339
- 1338
- 1337
- 1336
- 1335
- 1334
- 1333
- 1332
- 1331
- 1330
- 1329
- 1328
- 1327
- 1326
- 1325
- 1324
- 1323
- 1322
- 1321
- 1320
- 1319
- 1318
- 1317
- 1316
- 1315
- 1314
- 1313
- 1312
- 1311
- 1310
- 1309
- 1308
- 1307
- 1306
- 1305
- 1304
- 1303
- 1302
- 1301
- 1300
- 1299
- 1298
- 1297
- 1296
- 1295
- 1294
- 1293
- 1292
- 1291
- 1290
- 1289
- 1288
- 1287
- 1286
- 1285
- 1284
- 1283
- 1282
- 1281
- 1280
- 1279
- 1278
- 1277
- 1276
- 1275
- 1274
- 1273
- 1272
- 1271
- 1270
- 1269
- 1268
- 1267
- 1266
- 1265
- 1264
- 1263
- 1262
- 1261
- 1260
- 1259
- 1258
- 1257
- 1256
- 1255
- 1254
- 1253
- 1252
- 1251
- 1250
- 1249
- 1248
- 1247
- 1246
- 1245
- 1244
- 1243
- 1242
- 1241
- 1240
- 1239
- 1238
- 1237
- 1236
- 1235
- 1234
- 1233
- 1232
- 1231
- 1230
- 1229
- 1228
- 1227
- 1226
- 1225
- 1224
- 1223
- 1222
- 1221
- 1220
- 1219
- 1218
- 1217
- 1216
- 1215
- 1214
- 1213
- 1212
- 1211
- 1210
- 1209
- 1208
- 1207
- 1206
- 1205
- 1204
- 1203
- 1202
- 1201
- 1200
- 1199
- 1198
- 1197
- 1196
- 1195
- 1194
- 1193
- 1192
- 1191
- 1190
- 1189
- 1188
- 1187
- 1186
- 1185
- 1184
- 1183
- 1182
- 1181
- 1180
- 1179
- 1178
- 1177
- 1176
- 1175
- 1174
- 1173
- 1172
- 1171
- 1170
- 1169
- 1168
- 1167
- 1166
- 1165
- 1164
- 1163
- 1162
- 1161
- 1160
- 1159
- 1158
- 1157
- 1156
- 1155
- 1154
- 1153
- 1152
- 1151
- 1150
- 1149
- 1148
- 1147
- 1146
- 1145
- 1144
- 1143
- 1142
- 1141
- 1140
- 1139
- 1138
- 1137
- 1136
- 1135
- 1134
- 1133
- 1132
- 1131
- 1130
- 1129
- 1128
- 1127
- 1126
- 1125
- 1124
- 1123
- 1122
- 1121
- 1120
- 1119
- 1118
- 1117
- 1116
- 1115
- 1114
- 1113
- 1112
- 1111
- 1110
- 1109
- 1108
- 1107
- 1106
- 1105
- 1104
- 1103
- 1102
- 1101
- 1100
- 1099
- 1098
- 1097
- 1096
- 1095
- 1094
- 1093
- 1092
- 1091
- 1090
- 1089
- 1088
- 1087
- 1086
- 1085
- 1084
- 1083
- 1082
- 1081
- 1080
- 1079
- 1078
- 1077
- 1076
- 1075
- 1074
- 1073
- 1072
- 1071
- 1070
- 1069
- 1068
- 1067
- 1066
- 1065
- 1064
- 1063
- 1062
- 1061
- 1060
- 1059
- 1058
- 1057
- 1056
- 1055
- 1054
- 1053
- 1052
- 1051
- 1050
- 1049
- 1048
- 1047
- 1046
- 1045
- 1044
- 1043
- 1042
- 1041
- 1040
- 1039
- 1038
- 1037
- 1036
- 1035
- 1034
- 1033
- 1032
- 1031
- 1030
- 1029
- 1028
- 1027
- 1026
- 1025
- 1024
- 1023
- 1022
- 1021
- 1020
- 1019
- 1018
- 1017
- 1016
- 1015
- 1014
- 1013
- 1012
- 1011
- 1010
- 1009
- 1008
- 1007
- 1006
- 1005
- 1004
- 1003
- 1002
- 1001
- 1000
- 999
- 998
- 997
- 996
- 995
- 994
- 993
- 992
- 991
- 990
- 989
- 988
- 987
- 986
- 985
- 984
- 983
- 982
- 981
- 980
- 979
- 978
- 977
- 976
- 975
- 974
- 973
- 972
- 971
- 970
- 969
- 968
- 967
- 966
- 965
- 964
- 963
- 962
- 961
- 960