18 LUTEGO

• 1955 / 71 lat

  W Warszawie zmarła Ludwika Wawrzyńska, nauczycielka, która z pożaru w baraku mieszkalnym przy ul. Włościańskiej w Warszawie uratowała czworo dzieci.

• 1915 / 111 lat

  W Łodzi urodził się Bolesław Piasecki, w latach 30. jeden z przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego, twórca ONR-Falanga. W czasie wojny komendant Konfederacji Narodu (1941–1944). Po aresztowaniu przez NKWD rozpoczął współpracę z władzami komunistycznymi. Przewodniczący Stowarzyszenia „PAX”, członek Rady Państwa (1971–1979).

• 2022 / 4 lata

  W Zamościu zmarł Witold Paszt, muzyk, wokalista i założyciel zespołu VOX.

• 2017 / 9 lat

  W Warszawie zmarł Witold Adamek, reżyser, scenarzysta i operator filmowy znany z pracy przy takich filmach jak „Matka Królów”, „CK Dezerterzy”, „Szwadron”, „Dekalog VI”.

• 2009 / 17 lat

  W Vila Real de Santo Antonio w Portugalii zmarła Kamila Skolimowska, mistrzyni olimpijska z Sydney w rzucie młotem.

• 2001 / 25 lat

  W Ronisicrre w Szwajcarii zmarł Balthus (właśc. Balthasar Kłossowski de Rola), francuski malarz pochodzenia polskiego.

• 1996 / 30 lat

  Obyło się tzw. referendum uwłaszczeniowe. Na pytanie: „Czy jesteś za przeprowadzeniem powszechnego uwłaszczenia obywateli?” 96,15 proc. uczestniczących odpowiedziało „tak”. Frekwencja nie przekroczyła 33 proc.

• 1982 / 44 lata

  W Warszawie, w trakcie próby rozbrojenia, postrzelony został przez 17-letniego Roberta Chechłacza st. sierż. MO Zdzisław Karos, który pięć dni później zmarł. 

• 1981 / 45 lat

  W Łodzi podpisano porozumienie kończące strajk w szkołach wyższych.

• 1981 / 45 lat

  Podpisano porozumienia rzeszowsko-ustrzyckie; gwarancja nienaruszalności własności chłopskiej.

• 1980 / 46 lat

  Piotr Jaroszewicz złożył dymisję z funkcji premiera; jego następcą został Edward Babiuch. 

• 1971 / 55 lat

  W Warszawie urodziła się Dominika Ostałowska, aktorka, znana z ról w filmach „Łagodna”, „Warszawa” i roli w popularnym serialu „M jak miłość”.

• 1968 / 58 lat

  We Wrocławiu urodziła się Agnieszka Glińska, reżyserka, scenarzystka, aktorka.

• 1966 / 60 lat

  W Warszawie zmarł Stanisław Cat-Mackiewicz, publicysta, pisarz, polityk konserwatywny; założyciel i redaktor naczelny wileńskiego „Słowa”; poseł z list BBWR (1928–1930), następnie działacz opozycji, więzień Berezy Kartuskiej; na emigracji członek Rady Narodowej (1940–1941); przeciwnik polityki gen. Władysława Sikorskiego; premier rządu RP na emigracji (1954–1955); w 1956 r. wrócił do Polski; negocjując swój powrót nawiązał współpracę ze służbami specjalnymi PRL.

• 1965 / 61 lat

  Premiera filmu Aleksandra Ścibora-Rylskiego „Późne popołudnie” z Wandą Łuczycką i Magdaleną Zawadzką w rolach głównych.

• 1963 / 63 lata

  W Opolu urodził się Grzegorz Schetyna, działacz Solidarności Walczącej i NZS; członek Kongresu Liberalno-Demokratycznego, Unii Wolności; współzałożyciel Platformy Obywatelskiej; od 1997 r. poseł na Sejm; wicepremier oraz minister spraw wewnętrznych i administracji (2007–2009); marszałek Sejmu (2010–2011), pełniący od 8 lipca do 6 sierpnia 2010 r. obowiązki prezydenta RP; od września 2014 r. do listopada 2015 r. minister spraw zagranicznych, w latach 2016–2020 przewodniczący Platformy Obywatelskiej.

• 1948 / 78 lat

  W Warszawie zmarł gen. Bronisław Prugar-Ketling, we wrześniu 1939 r. dowódca 11 Dywizji Piechoty w składzie Armii „Kraków”; w kampanii francuskiej 1940 r. dowodził 2 Dywizją Strzelców Pieszych.

• 1946 / 80 lat

  Na mocy dekretu przewodniczącego Krajowej Rady Narodowej powstał Najwyższy Trybunał Narodowy; stanęli przed nim m.in. Arthur Greiser, Ludwig Fischer, Rudolf Hoess i członkowie załogi obozu Auschwitz.

• 1945 / 81 lat

  W Puławach urodził się Bohdan Zadura, poeta, tłumacz, krytyk literacki.

• 1943 / 83 lata

  W Berlinie podczas przemówienia w Sportpalast minister propagandy III Rzeszy Joseph Goebbels ogłosił „wojnę totalną”.

• 1943 / 83 lata

  Niemcy rozpoczęli rozkopywanie masowych mogił w Katyniu.

• 1940 / 86 lat

  W Tarpnie pod Grudziądzem urodził się Ryszard Milczewski-Bruno, poeta, autor tomików „Brzegiem słońca”, „Poboki”, „Dopokąd” i wykonywanego przez Marka Grechutę wiersza „Gdzieś w nas”.

• 1939 / 87 lat

  Wizyta Reichsfuehrera SS i szefa policji III Rzeszy Heinricha Himmlera w Warszawie.

• 1938 / 88 lat

  W Suwałkach urodził się Leszek Aleksander Moczulski, poeta, autor tekstów piosenek m.in. „Korowodu” Marka Grechuty, „Cała jesteś w skowronkach” Skaldów i słów oratorium „Nieszpory Ludźmierskie” Jana Kantego Pawluśkiewicza.

• 1938 / 88 lat

  We Lwowie urodziła się Halina Kunicka, piosenkarka, do jej największych przebojów należą piosenki „Niech no tylko zakwitną jabłonie”, „Lato, lato czeka”, „To były piękne dni”, „Orkiestry dęte”; wielką popularność przyniósł jej także utwór „Od nocy do nocy” nagrany do filmu „Noce i dnie”.

• 1937 / 89 lat

  Premiera komedii Leona Trystana „Piętro wyżej” z Eugeniuszem Bodo i Józefem Orwidem w rolach głównych.

• 1926 / 100 lat

  W Grodzisku Mazowieckim urodził się Janusz Zabłocki, katolicki działacz polityczny i społeczny, poseł na Sejm PRL, członek Prezydium Tymczasowej Rady PRON, podharcmistrz Szarych Szeregów.

• 1915 / 111 lat

  I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa przasnyska pomiędzy wojskami niemieckimi a rosyjskimi; straty rosyjskie wyniosły ok. 67 tys. żołnierzy, a niemieckie ok. 38 tys. żołnierzy.

• 1906 / 120 lat

  We Lwowie urodził się Adam Brodzisz, aktor, wystąpił m.in. w filmach „Wiatr od morza”, „Na Sybir”, „Dziesięciu z Pawiaka”, „Uroda życia”, „Rapsodia Bałtyku” i „Bogurodzica”; żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego.

• 1904 / 122 lata

  We Lwowie zmarł Bronisław Szwarce, działacz niepodległościowy stronnictwa „czerwonych”, członek Centralnego Komitetu Narodowego, więzień Szlisselburga, zesłaniec.

• 1895 / 131 lat

  W Briańsku w Rosji urodził się Aleksander Krzyżanowski, „Wilk”, Komendant Okręgu Wileńskiego AK, dowódca oddziałów AK w operacji „Ostra Brama”; aresztowany przez NKWD, więziony w Związku Sowieckim do 1947 r.; po powrocie do Polski aresztowany przez UB i osadzony w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, gdzie zmarł w 1951 r.

• 1858 / 168 lat

  W Wiśniowczyku koło Tarnopola urodziła się Marcelina Sembrich-Kochańska, śpiewaczka operowa, gwiazda Metropolitan Opera w Nowym Jorku.

• 1849 / 177 lat

  W Warszawie urodził się Leon Barszczewski, topograf, geolog, podróżnik, fotograf, badacz Azji Środkowej; pułkownik armii rosyjskiej.

• 1846 / 180 lat

  Początek buntu chłopskiego w Galicji, tzw. rabacji, której przywódcą był Jakub Szela.

• 1807 / 219 lat

  W Gościęcinie koło Koźla urodził się Józef Szafranek, ksiądz katolicki, polski działacz społeczny i polityczny na Śląsku.

• 1799 / 227 lat

  W Warszawie urodził się Konstanty Hegel, rzeźbiarz, autor m.in. pomnika Syrenki na warszawskim Starym Mieście.

• 1760 / 266 lat

  W Warszawie urodził się Franciszek Barss, prawnik, publicysta, działacz polityczny okresu Sejmu Czteroletniego, dyplomata w okresie Insurekcji Kościuszkowskiej.

• 1727 / 299 lat

  W Toruniu urodził się Efraim Szreger, jeden z najwybitniejszych polskich architektów oświecenia; twórca m.in. Pałacu Szustra w Warszawie.

• 1656 / 370 lat

  Pod Gołębiem wojska Stefana Czarnieckiego poniosły porażkę w starciu z armią szwedzką dowodzoną przez króla Karola X Gustawa.

• 1386 / 640 lat

  W katedrze na Wawelu odbył się ślub królowej Jadwigi z Władysławem Jagiełłą.