24 PAźDZIERNIKA

• 1956 / 70 lat

  W Warszawie na placu Defilad odbył się wiec, którego kulminacyjnym momentem było wygłoszone do pół miliona osób przemówienie Władysława Gomułki.

• 2023 / 3 lata

  W Krakowie w wieku 102 lat zmarła Wanda Półtawska, lekarka, w czasie II wojny światowej więźniarka obozu Ravensbrück, współpracowniczka i przyjaciółka Jana Pawła II.

• 2017 / 9 lat

  W wieku 100 lat zmarł w Londynie płk Zbigniew Makowiecki, ostatni kawalerzysta kampanii 1939 r., a później żołnierz dywizji gen. Stanisława Maczka.

• 1989 / 37 lat

  Podczas wejścia na Lhotse (8516 m) nową drogą, przez niezdobytą wówczas południową ścianę, zginął Jerzy Kukuczka, alpinista, drugi człowiek na świecie, po Reinholdzie Messnerze, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum.

• 1980 / 46 lat

  Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował NSZZ „Solidarność.

• 1965 / 61 lat

  Premiera serialu telewizyjnego „Wojna domowa” w reżyserii Jerzego Gruzy.

• 1962 / 64 lata

  Krytyczny moment kryzysu kubańskiego. Blokujące wyspę okręty amerykańskie zmusiły do wynurzenia płynące w stronę Kuby jednostki radzieckie. Powodem blokady było rozmieszczenie na rządzonej przez Fidela Castro Kubie radzieckich rakiet.

• 1947 / 79 lat

  W Warszawie działalność artystyczną rozpoczął Teatr Nowy.

• 1946 / 80 lat

  W Malinówce na Podkarpaciu zginął Antoni Żubryd, przez kilkanaście miesięcy dowódca oddziału partyzanckiego Narodowych Sił Zbrojnych. Zastrzelił go podstępnie jego towarzysz broni, jak się później okazało zwerbowany przez Urząd Bezpieczeństwa.

• 1945 / 81 lat

  Weszła w życie Karta Narodów Zjednoczonych; początek oficjalnej działalności ONZ.

• 1942 / 84 lata

  W odpowiedzi na egzekucję kilkudziesięciu więźniów Pawiaka Gwardia Ludowa dokonała zamachów bombowych na przeznaczone wyłącznie dla Niemców dwa lokale w Warszawie: Café Club na rogu Al. Jerozolimskich i Nowego Światu oraz restaurację Mitropa na Dworcu Głównym..

• 1938 / 88 lat

  Niemcy zaproponowały Polsce przystąpienie do Paktu Antykominternowskiego i gwarancję 25 lat pokoju. W zamian domagały się zgody na budowę autostrady przez polskie Pomorze do Prus Wschodnich i anektowanie mającego status wolnego miasta Gdańska.

• 1936 / 90 lat

  W ogarniętej wojną domową Hiszpanii powstał walczący po stronie rządu republikańskiego (a przeciwko wspieranemu przez Hitlera generałowi Franco) Batalion im. Jarosława Dąbrowskiego.

• 1935 / 91 lat

  W Warszawie urodził się Marek Piwowski, reżyser, scenarzysta, aktor; twórca kultowej komedii „Rejs”, a także filmów „Przepraszam, czy tu biją?” i „Uprowadzenie Agaty”.

• 1934 / 92 lata

  Prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie o utworzeniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

• 1934 / 92 lata

  W Radziechowicach urodził się Tadeusz Pieronek, profesor prawa kanonicznego, biskup pomocniczy diecezji sosnowieckiej (1992–1998), sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski (1993–98); w latach 1998–2004 rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.

• 1929 / 97 lat

  Krach na giełdzie w Nowym Jorku – początek Wielkiego Kryzysu.

• 1899 / 127 lat

  W Warszawie urodził się Anatol Stern, poeta, prozaik, współtwórca polskiego futuryzmu.

• 1893 / 133 lata

  W Jacksonville w stanie Floryda urodził się Merian Cooper, reżyser filmowy, scenarzysta; pilot, ppłk Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, organizator Eskadry Kościuszkowskiej.

• 1892 / 134 lata

  W Krakowie urodził się Rafał Malczewski, malarz, literat.

• 1843 / 183 lata

  W Nowobiełogrodzie niedaleko Charkowa urodził się Henryk Siemiradzki, malarz, przedstawiciel akademizmu; jego obraz „Pochodnie Nerona” został nagrodzony złotym medalem na Wystawie Powszechnej w Paryżu w 1878 r., przynosząc artyście sławę.

• 1795 / 231 lat

  Rosja, Prusy i Austria podpisały traktat III rozbioru Rzeczypospolitej.

• 1725 / 301 lat

  Urodził się Rafał Józef Czerwiakowski, lekarz, filozof, uznany za ojca chirurgii polskiej.

• 1558 / 468 lat

  We Lwowie urodził się Szymon Szymonowic, poeta, organizator Akademii Zamojskiej.