22 PAźDZIERNIKA

• 1991 / 35 lat

  Wanda Rutkiewicz zdobyła Annapurnę - swój ósmy (i jak się okazało - ostatni) ośmiotysięcznik w Himalajach. W maju 1992 r. zaginęła podczas wyprawy na Kanczendzongę.

• 1971 / 55 lat

  Zmarł gen. Grzegorz Korczyński, działacz komunistyczny, w latach 1965–1971 wiceminister obrony narodowej, zaliczany do grupy partyzantów - zwolenników Mieczysława Moczara. W 1970 r. dowodził oddziałami pacyfikującymi robotnicze protesty na Wybrzeżu. Został usunięty ze stanowisk i mianowany ambasadorem w Algierii, gdzie wkrótce potem zmarł. 

• 1946 / 80 lat

  W Zabrzu aresztowany został płk Franciszek Niepokólczycki, od 1945 r. prezes konspiracyjnej organizacji Wolność i Niezawisłość, a w czasie II wojny światowej zastępca komendanta Kierownictwa Dywersji KG AK. Sąd wojskowy skazał go na śmierć, ale wyrok zamieniono na dożywotne więzienie, a na fali Polskiego Października 1956 r. Niepokólczycki wyszedł na wolność. 

• 1946 / 80 lat

  W Moskwie w więzieniu na Butyrkach zmarł Stanisław Jasiukowicz, jeden z Przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, którzy w marcu 1945 r. zostali podstępnie porwani przez NKWD i osądzeni w tzw. procesie szesnastu.

• 2021 / 5 lat

  Zmarł aktor Ryszard Filipski, odtwórca tytułowej roli w filmie „Hubal” Bohdana Poręby, wachmistrz Soroka w „Potopie” Jerzego Hoffmana i Piłsudski w wyreżyserowanym przez siebie „Zamachu stanu”. Zasłynął też z listu w 1976 r. do władz, w którym wzywał do obrony socjalizmu przed KOR, Michnikiem i Kuroniem.

• 2020 / 6 lat

  Trybunał Konstytucyjny orzekł, że możliwość dokonania aborcji w przypadku dużego prawdopodobieństwa ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niezgodna z Konstytucją RP. Decyzja ta wywołała masowe demonstracje i protesty.

• 2000 / 26 lat

  Zmarła Franciszka Cegielska, prezydent Gdyni w latach 1990-1998, a następnie (aż do śmierci) minister zdrowia w rządzie Jerzego Buzka.

• 1999 / 27 lat

  Premiera filmu „Pan Tadeusz” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

• 1978 / 48 lat

  W Watykanie odbyła się uroczysta inauguracja pontyfikatu Jana Pawła II.

• 1957 / 69 lat

  W „Świecie Młodych” ukazał się pierwszy odcinek komiksu „Tytus, Romek i A'Tomek” autorstwa Jerzego Chmielewskiego, znanego jako Papcio Chmiel.

• 1952 / 74 lata

  W Warszawie urodził się Andrzej Supron, zapaśnik, mistrz świata (1979), dwukrotny mistrz Europy (1975, 1982), srebrny medalista igrzysk olimpijskich w Moskwie w 1980 r.

• 1951 / 75 lat

  Rząd wydał dekret o dowodach osobistych. Wprowadzony na jego podstawie obowiązek posiadania takiego dokumentu służył władzom do zaostrzenia kontroli nad obywatelami, bo wpisywano do niego m.in. informacje o miejscu zamieszkania, zatrudnieniu, stanie cywilnym itd. 

• 1949 / 77 lat

  W Starym Teatrze w Krakowie odbyła się premiera „Niemców” Leona Kruczkowskiego.

• 1948 / 78 lat

  W Warszawie zmarł prymas Polski kardynał August Hlond.

• 1943 / 83 lata

  Urodziła się Urszula Dudziak, wokalistka jazzowa.

• 1939 / 87 lat

  Na terenach okupowanych w wyniku agresji ZSRR na Polskę przeprowadzono wybory do Zgromadzeń Ludowych Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy - quasi-parlamentów utworzonych dla zalegalizowania dokonanej przez Stalina aneksji. 

• 1924 / 102 lata

  W Warszawie zmarł Witold Jodko-Narkiewicz, działacz socjalistyczny, współzałożyciel Polskiej Partii Socjalistycznej i członek jej władz; jeden z założycieli Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (1912).

• 1923 / 103 lata

  W Radziszowie w Małopolsce urodził się Henryk Jaskuła, pierwszy Polak i trzeci żeglarz w historii, który samotnie, bez zawijania do portów, okrążył Ziemię; dokonał tego na „Darze Przemyśla” płynąc tzw. trasą z wiatrem, poczynając od Przylądka Dobrej Nadziei (RPA); rejs trwał 344 dni, zakończył się w Gdyni 20 maja 1980 r.

• 1914 / 112 lat

  W Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego powstała Polska Organizacja Wojskowa (POW) – tajna organizacja zbrojna, tworzona od sierpnia 1914 r. w oparciu o członków Związku Walki Czynnej i Polskich Drużyn Strzeleckich.

• 1914 / 112 lat

  Początek walk 1. pułku Legionów Polskich pod Laskami i Anielinem.

• 1909 / 117 lat

  Na Jasnej Górze w nocy z 22 na 23 października z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej skradziono dwie złote korony podarowane przez papieża Klemensa XI.

• 1907 / 119 lat

  Urodził się prof. Zdzisław Rajewski - archeolog, który przed II wojną światową wspólnie z Józefem Kostrzewskim prowadził wykopaliska w Biskupinie, a po jej zakończeniu był dyrektorem Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.

• 1885 / 141 lat

  Urodził się Stanisław Kot, historyk kultury, w okresie międzywojennym profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, a po 1939 r. minister w rządzie RP na uchodźstwie i od układu Sikorski-Majski ambasador w Moskwie. Jego głównym zadaniem była pomoc Polakom (m.in. zwalnianym z łagrów). Widząc, jak podejmowane przez niego starania są sabotowane przez władze, ustąpił ze stanowiska. Po wojnie pozostał na Zachodzie. 

• 1870 / 156 lat

  Urodził się Tadeusz Cieślewski (ojciec), malarz, grafik, tworzył pejzaże, portrety, sceny rodzajowe, kompozycje figuralne.

• 1825 / 201 lat

  Urodził się Karol Miarka, pisarz, działacz społeczny na Górnym Śląsku. Inicjator utworzenia i organizator wielu polskich organizacji społecznych oraz gospodarczych. Przyczynił się do nawiązania kontaktów Śląska z innymi dzielnicami Polski.

• 1798 / 228 lat

  W Kairze w czasie arabskiego powstania przeciwko Francuzom zginął Józef Sułkowski, oficer polski i francuski; jakobin, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 r. i Powstania Kościuszkowskiego; adiutant gen. Napoleona Bonaparte.

• 1732 / 294 lata

  Zmarł Augustyn Wincenty Locci, syn Augustyna Locciego, architekt, sekretarz i doradca artystyczny Jana III Sobieskiego. Największym dziełem Locciego - syna był pałac i park w Wilanowie, a także wilanowski kościół i karczma. Locci kierował pracami na Zamku Królewskim w Warszawie. Urodził się około 1640 roku.